Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Ik heb geen witte vrienden

Home

Esther Bootsma

,,Zimbabwe is een land voor zwarten. Blanken zijn de grootste racisten ter wereld. Deze strijd is tegen de blanken en de Britten. Laat de Britten regeren over Engeland en de Zimbabwanen over hun eigen land.''

Het zijn slechts enkele uitspraken van de Zimbabwaanse president Robert Mugabe die met een furieuze campagne tegen blanken hoopte de parlementsverkiezingen dit weekeinde te winnen. Tientallen blanke boeren zijn de afgelopen maanden al verhuisd naar Mozambique of Botswana om daar te gaan boeren. In Harare staan talloze villa's in de uitverkoop en veel blanken vragen zich af of er voor hen nog toekomst is. Sterker nog, ook in landen als Kenia en Zuid-Afrika beginnen blanken nattigheid te voelen.

De verkiezingen moeten uitmaken of Mugabe's strategie heeft gewerkt. Zijn de zwarte Zimbabwanen de blanken gaan haten, als ze dat al niet deden? Willen ze hen werkelijk verdrijven van hun grote landgoederen? Bestaat er zoiets als zwart racisme? Mugabe heeft het onderwerp racisme weer hoog op de agenda heeft gezet in het land dat zich er de afgelopen jaren op beroemde het meest tolerante land van Afrika te zijn. ,,Twintig jaar na de onafhankelijkheid zijn we weer terug bij 1980. We praten over racisme, over nationalisme en over onderdrukking van het ene land door het andere'', zei deze week een deelnemer aan een debat over racisme. ,,We hebben de kansen van toen volledig verloren laten gaan.''

Vier Zimbabwanen over de toekomst van hun blanke landgenoten.

Edgar Langeveldt (30) cabaretier in Harare.

Blanken hebben kleine penissen

,,Of wij wel eens grappen maken over blanken? Dat ze kleine penissen hebben bijvoorbeeld? Jazeker. Of de blanken weg moeten uit Zimbabwe? Ja, als ze geen echte Afrikanen zijn, als ze niet bereid zijn om dit continent op te bouwen in plaats van alleen zichzelf te verrijken. Ik ken honderden blanke Zimbabwanen, van school, televisie, van mijn theatershows. Maar ik ken misschien drie of vier echte blanke Afrikanen. Het zit in het oogcontact, de handdruk, de kus, de manier van leven. Ik zeg niet dat ik de blanken haat, maar ik vind de meeste walgelijk. Ook al ben ik zelf een halve blanke.'' (Langeveldt is een kleurling, zijn voorouders waren Hollandse emigranten in Zuid-Afrika.)

,,Zwarten hebben ontzettend veel pijn. Vanaf hun eerste ontmoeting met blanken was het geen verrijkende ervaring maar een vernederende. Ze hebben een groot minderwaardigheidcomplex, met als gevolg dat de gevangenissen overal ter wereld vol zitten met zwarten. Wat denk je dat er zou gebeuren als je alle Hollanders in een getto stopt? Als je hen apen noemt en vertelt dat hun taal primitief is, dat ze lelijk zijn, dat klompen primitieve schoenen zijn, dat het bouwen van dijken stom is, dat hun hersenen klein zijn en hun penisssen zo lang als die van dieren, dat hun religie achterlijk is? Wat zal er gebeuren als je er systematisch voor zorgt dat ze niet de beste scholen, huizen en banen krijgen? Dan zal de Hollander je haten, maar hij zal je op den duur ook geloven.''

,,Uit zichzelf zijn de Afrikanen niet bedreigend. Maar ze zitten nu op de bodem en hebben niets te verliezen. Blanken moeten oppassen. Ik heb vrienden die het liefst blanke meiden versieren en hen dan zo hard neuken dat ze niet meer kunnen lopen. Ze willen hen puur pijn doen. Kijk maar naar de Poolse vrouw van Chenjerai Hitler Hunzvi, de oorlogsveteranenleider, die zwaar door hem is mishandeld en bijna gewurgd.''

,,Het Westen en de blanken maken dezelfde fout als de Romeinen wier superieure cultuur hen zo naar het hoofd steeg dat hun rijk werd vernietigd door barbaren. Als de Texaanse boer, de Rhodesische boer en de Hollandse kaasmaker hun mentaliteit niet veranderen, zal het blanke ras uiteindelijk hetzelfde lot beschoren zijn. Ze moeten een hoop doen: schulden aan de derde wereld kwijtschelden, excuses aanbieden aan de joden, kleurlingen, zwarten en indianen, compensatie bieden in de vorm van geld en land, ze moeten keihard werken aan wederzijds respect, ze moeten hun hoofden en harten zuiveren van racisme en ze moeten vooral meer kinderen maken, zodat wij hen niet in aantal voorbij groeien. Als ze dat niet doen, is het over een paar honderd jaar gedaan met de dominantie. Dan zullen de blanken moeten verhuizen naar kolonies op Mars.''

,,Het zal Mugabe dit weekend hopelijk zijn kop kosten. Maar dan zijn we er nog lang niet. O ja, we hadden het over Mugabe. Hij heeft gelijk. Alleen doet hij het goede ding op het verkeerde moment. In plaats van de Zimbabwanen te verdelen, heeft hij hen nu juist verenigd. Zelfs de vakbonden en het kapitaal hebben de handen ineen geslagen in de nieuwe oppositiepartij. Als Morgan Tsvangirai aan de macht komt, maar het gemene monster racisme niet aanpakt, dan zullen er nog veel meer landinvasies volgen en uiteindelijk zullen de zwarten winnen. Kijk maar naar het voetbal. De helft van het Franse team is zwart, de helft van het Hollandse team is zwart. Zwarten zijn gewoon sterker.''

Lovemore Anguredi (33), bakstenenmaker in Chiremba.

,,O nee, de blanken moeten nooit weggaan uit Zimbabwe. Als we dan twee jaar droogte hebben, gaat iedereen hier dood. De oorlogsveteranen kunnen niet boeren. Ze hebben er geen enkel verstand van. Ze zullen de plantjes geen water geven. Ze zullen bierbrouwen en gaan zitten zuipen. Bovendien zullen ze niemand werk bieden, terwijl een blanke boer hier minstens vijfhonderd mensen in dienst heeft. Hier in dit dorp wonen veel landarbeiders. Als zij worden ontslagen, kunnen ze hun huur niet meer betalen en zal de misdaad enorm toenemen.''

Lovemore maakt bakstenen en deurlijsten in Chiremba, een levendig dorp ten zuiden van Harare. Het huis en de werkplaats van zijn baas zijn bont beschilderd en in het lapje tuin staat een grote zingende kikker, gemaakt van schroot. Lovemore heeft echter een agrarische opleiding gevolgd en zou graag voor zichzelf gaan boeren. Hoewel hij geen hoge pet op heeft van de oorlogsveteranen, waagde hij het er onlangs toch maar op. Hij bezocht hen op een boerderij die ze bezet hebben. Het was geen succes.

,,Ik zei dat ik graag een stukje land wilde. Ze sloegen me onmiddellijk in elkaar met ijzeren staven. Ze dachten dat ik een spion van de oppositie was of zo. Blanken willen tenminste normaal met je onderhandelen. Met oorlogsveteranen valt niet te praten. Die meppen er meteen op los.''

,,Blanken zijn veel slimmer dan zwarten, zeker weten. Niet doordat ze betere scholing hebben gehad. Ze zijn van zichzelf al intelligenter. Zwarten maken overal een puinhoop van. Maar aan de andere kant, de blanken hebben natuurlijk wel het land van ons gestolen. Daar heeft Mugabe gelijk in. Ik vind daarom dat het nu wel tijd is dat elke boer een stuk van zijn land afstaat. Een boer die driehonderd hectare heeft, moet er honderd weggeven. Het moet alleen op een goed georganiseerde manier gebeuren. Niet door oorlogsveteranen die zomaar stukjes aanwijzen aan onbenullen. De regering moet netjes met de boeren gaan praten. Er moeten kantoren komen waar je je kunt aanmelden. En het land moet worden gegeven aan mensen die een agrarische opleiding hebben, zoals ik. Ik wacht gewoon af.''

Masipule Sithole (52), hoogleraar politicologie in Harare.

,,Mugabe heeft geen enkele steun gekregen met zijn anti-blanke agressie. In plaats daarvan heeft heeft het zich tegen hem gekeerd. Ik zeg niet dat de blanken geen racisten zijn op hun boerderijen en in hun club, maar Mugabe behandelt ons nog veel slechter. Hij vermoordt zwarten en dat doen de blanken niet.''

,,In zijn hart is Mugabe geen racist. Hij houdt te veel van Londen, van zijn dure wersterse pakken en stropdassen. Hij heeft de afgelopen twintig jaar meer buitenlandse reizen gemaakt dan welk staatshoofd ter wereld. Denk je dat hij daar zwarten opzocht? Nee, Mugabe is veel te westers om blanken te haten en dat weten de Zimbabwanen.''

,,De meeste Zimbabwanen zien hun ellende niet meer als het gevolg van kolonialisme. Corruptie, nepotisme, oorlog in de Congo, gevechten tussen dorpelingen, het is een gevolg van het wanbeleid. Hooguit is er een indirect verband. Dat wij Afrikanen van elkaar hielden vóór het kolonialisme en dat we de wreedheden van de kolonisten hebben geleerd.''

,,Maar van een anti-blanke stemming is geen sprake, anders zouden de afgelopen maanden wel veel meer blanken zijn vermoord dan alleen vijf boeren. Leven en laten leven, dat is ons motto. Jij kan een racist zijn, ik kan een racist zijn, maar als we samen in een lift staan gedragen we ons beschaafd tegen elkaar.'' Charles Mangongere (24), oud-student van professor Stihole.,,Ik heb geen witte vrienden. Niet dat ik ze niet zou willen, maar het gebeurt gewoon niet. Kijk in de straten van Harare, je ziet zelden gemengde groepjes lopen. Op de universiteit waren wel jongens die uitgingen met blanke studenten uit het buitenland maar daarmee hopen ze vooral toegang tot het westen te krijgen. Ik had ooit een buitenlandse blanke vriendin. Toen zeiden andere studenten: 'Stop ermee, je krijgt aids van haar'. Wij noemen de blanken soms mabunu, boer, en dat is negatief bedoeld. Zwarten zijn ook racisten maar dat is vooral een gevolg van het blanke racisme. We houden niet van blanken omdat ze ons uitbuiten, omdat ze rijk van ons willen worden. De Zimbabwaanse geschiedenis van de Britten die ons verjaagden en vermoordden, ons als slaven gebruikten in de mijnen, zit in ieders hoofd. Wat dat betreft ben ik niet optimistisch want het zal nog generaties lang de verhoudingen bepalen.''

,,De gemiddelde Zimbabwaan denkt dat de blanke slimmer is dan hij. Hij denkt dat ze bovennatuurlijke talenten hebben om problemen op te lossen en uitvindingen te doen. Sommigen noemen het kolonialisme daarom goed, zeggen dat het ontwikkeling heeft gebracht, dat we daardoor kleren kunnen dragen, naar cd's kunnen luisteren en in auto's kunnen rijden in plaats van lange afstanden te lopen. Maar niemand denkt dat de blanken het goed met ons voor hebben en ons hogerop willen helpen. De algemene gedachte is dat er niets goed is aan blanken.''

Deel dit artikel