Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Humanisten België knagen aan rooms bolwerk

Home

redactie religie & filosofie

'Laat je ontdopen!' Met deze oproep doet het Belgische Humanistisch Verbond op gezette tijden pogingen om een bres te slaan in het rooms-katholieke bolwerk dat België is. Ook deze week weer hebben de Vlaamse vrijdenkers via de televisie een appèl gedaan op rand- en vooral buitenkerkelijke katholieken om hun doop ongedaan te laten maken.

De Belgische kerken hoeven zich, anders dan de Nederlandse, niet druk te maken om geld: de priester krijgt zijn wedde, het gebouw wordt met dank aan vadertje staat instandgehouden. Daar komt vooralsnog geen verandering in, al ontstond in de verkiezingsstrijd vorig jaar nog wel enig tumult rondom de bevoordeling van de rooms-katholieke kerk: 97 procent procent van de gelden vloeit daarnaartoe. ,,Een eerlijker verdeling zou op zijn plaats zijn'', meent voorzitter M. Marchand van de Belgische humanisten. Ze denkt daarbij aan een systeem als de Duitse kerkbelasting. Daar betaalt de gelovige via de overheid geld voor een genootschap naar keuze; de ongelovige betaalt niets. ,,Je bent je dan ook bewuster van de keuze die je maakt: wel of geen lid van de kerk te zijn.'' Het begrip 'ontdoping' heeft de dikke Van Dale niet gehaald, maar klinkt Vlamingen niet vreemd in de oren. Voor de bisschoppen is het begrip echter als een vloek in de kerk.

De woordvoerder van het bisdom Gent, dat alle Vlaamse ontdopingsverzoeken behandelt, meent dat de kerk de wens om niet meer tot de kerk te behoren zo mogelijk honoreert. Maar het ongedaan maken van de doop, neen: eens gedoopt blijft gedoopt. In samenspraak met de vrijzinnigen (de Vlaamse benaming voor humanisten) is daarom besloten voortaan van 'kerk uittreding' te spreken. De woordvoerder van het bisdom spreekt overigens consequent over 'ontdoping'.

Ontdoping gaat niet gepaard met een ritueel dat de doop ongedaan maakt, maar is een papieren 'act', zoals men het daar noemt. Onder de titel 'kerkuittreding' heeft het humanistisch verbond een brochure uitgegeven, waarin uitgelegd wordt hoe officieel buitenkerkelijk te worden. ,,De doopgelofte ongedaan maken kan niet. Uit de kerk treden daarentegen wel.'' De aanspreekvorm is consequent 'je', want men denkt hierbij in eerste instantie aan jongeren.

De verhoopte kerkuittreder vervoegt zich middels een uittredingsformulier bij het bisdom. Dat meldt vervolgens het verlangen bij de 'parochie of kraaminrichting' waar de uittreder ter wereld kwam. ,,In het doopregister komt dan in de kolom 'opmerkingen' te staan is uitgetreden'', aldus mevrouw Marchand van de humanisten. Het gevolg is dat 'je' bijvoorbeeld geen sacramenten meer kunt ontvangen. Een kerkelijk huwelijk is niet meer mogelijk. Veel weerklank hebben de oproepen tot ontdoping, dan wel kerkuittreding nog niet gehad, verzekert het bisdom Gent desgevraagd. Een studentenactie in die stad leverde bijna 200 opzeggingen, 'maar die waren allemaal voorgedrukt en door de studentenleider zelf ingehaald en collectief opgestuurd'. Jaarlijks krijgt de rk kerk in Vlaanderen zo'n twee- tot driehonderd ontdopingen te verwerken.

De ontkerkelijking raakt ook de Belgische kerken; zo worden lang niet alle huwelijken meer in de kerk bezegeld. Maar de humanisten zijn er nog niet in geslaagd op indrukwekkende schaal buitenkerkelijkheid van mensen die 'zelf kiezen voor een filosofische overtuiging' te organiseren. Ruim tachtig procent van de geboren Belgen ontvangt het doopsel, vijfentachtig procent van de overleden zuiderburen krijgt een kerkelijke begrafenis. Wat dat laatste betreft: ,,In geval van overlijden worden de doopregisters niet geraadpleegd'', meldt de bisschoppelijk woordvoerder.

Deel dit artikel