Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Hulpbisschop Everard de Jong wil heel Nederland katholiek maken

Home

Elma Drayer

Mobieltje heeft hij bij de hand. In zijn zwarte toog met sjerp -'klein paars'- ziet hij eruit alsof hij verkleed is. En hij mag graag spreken in oneliners. Hulpbisschop Everard de Jong (1958) van Roermond is met recht de benjamin van het Nederlandse episcopaat. Dat is deze week in Rome om bij paus en curie verantwoording af te leggen.

De jonge bisschop verheugde zich van tevoren erg op het reisje naar Rome, zegt hij. En het valt hem niks tegen. ,,Er is nog geen gesprek geweest waar ik bedrukt ben uitgekomen. We krijgen alleen nergens koffie. Houdt wel de aandacht vast, trouwens.''

Ooit was de Nederlandse kerkprovincie het stoutste jongetje van de klas. Nu is het overal in West-Europa zorgelijk gesteld. De Jong: ,,De schuld wordt niet op ons geschoven, zoals vroeger wel gebeurde. Ze zeggen niet: bisschoppen, doe er wat aan. Ze denken met ons mee. Ondersteunen ons. Ik denk dat ze zich heel goed realiseren dat de bisschoppen het niet in de hand hebben.''

O zeker, hij staat vierkant achter het 'realistische' ad limina-rapport dat de Nederlandse bisschoppen deze week uitbrachten. ,,Je kunt niet volhouden dat er niks aan de hand is. Als je de huidige cijfers extrapoleert, is over tien jaar de katholieke kerk in Nederland verdwenen.''

Toch had hij zelf graag wat meer zelfbewustzijn zien doorschemeren. De teneur is inderdaad nogal mat, zegt hij. ,,We zijn erg laat uitgenodigd. Daardoor was er niet veel tijd om te discussiëren. We hebben te weinig kunnen nadenken. De nadruk ligt te sterk op de kwantitatieve problemen.''

Ruiterlijk geeft de hulpbisschop toe dat andere pijnlijke kwesties -zoals de onverschilligheid van de Nederlandse katholieken voor het kerkelijk gezag- te weinig aan bod komen in het rapport.

,,Ik denk dat we daar als bisschoppen sowieso te weinig over praten. Probleem is dat wij in Nederland een heel anti-autoritaire kerk hebben. De gedoogmentaliteit strekte zich uit tot de kerk. Ze heeft jarenlang in de puberteit gezeten, met gelovigen die zich vrijvochten.''

Zelfverzekerd: ,,Maar het vaderloze tijdperk is voorbij. We zullen gewoon moeten ingrijpen in de liturgie. En bijvoorbeeld het sacrament van boete en verzoening onder de aandacht moeten brengen. Als je hoort: een dominee heeft nu een biechtsite geopend. Die trekt ongelooflijk veel bezoekers. Inderdaad, straks missen wij de boot. Ik attendeer mijn collegae erop dat de tijd rijp is.

Zelf doe ik soms zulke persoonlijke gesprekken. Zeg ik: we hebben nu gepraat, zal ik u dat eens allemaal vergeven? Dat mag ik namelijk doen namens Christus. En dan lukt het wel. Mensen vinden het ook helemaal niet meer zo vreemd dat de pastoor zegt: die kant gaan we op. Die behoefte groeit, zeker onder jongeren. De problemen die de Acht Mei Beweging had, zijn de problemen van hun ouders.''

Hij wil niemand de kerk uitjagen, zegt hij. ,,Maar als ik hoor hoeveel bezwaren katholieken hebben tegen het celibaat, tegen het abortusstandpunt, tegen de paus - dan zeg ik: word toch hervormd! Daar heb je dat allemaal niet! Maar nee, ze willen katholiek blijven. Dan vind ik: als je bij ons wilt horen, moet je ook ons gezag aanvaarden.''

Binnen het episcopaat is De Jong verantwoordelijk voor het onderwijs. Het kruisbeeld moet terug in de klas, vindt hij. ,,Waarom niet? Bij islamitische scholen maakt niemand bezwaar als ze hun identiteit uitdragen. Maar wij katholieken schamen ons voor ons geloof. Waarom zijn we nou zo bang om katholiek te zijn? In de interreligieuze dialoog zijn wij de eersten die onze eigen overtuiging verloochenen. Dat is geen dialoog, dat is luisteren naar de ander.''

Waarom is het ad limina-rapport daar zo voorzichtig over? Verstrooid speelt de hulpbisschop met zijn keppeltje. Dan beaamt hij dat er binnen het Nederlandse episcopaat een kleine generatiekloof merkbaar is. ,,Ik zeg vaak: ik zit met m'n vaders te vergaderen. Hetzelfde gevoel heb ik bij de pastoors en dekens in ons bisdom. Dan heb ik ontzettende moeite om dat enthousiasme over te brengen. De oudere generatie is moe gevochten. We zijn een beetje een moeë kerk. Die aan de laatste sacramenten toe is. Daarna kan er een nieuwe kerk beginnen.''

In het buitenland heeft hij gezien dat het kán. ,,Daar zie je een vitale kerk, met heel veel jongeren. Hier denken de bisschoppen: jongeren? We hebben al zoveel geprobeerd. Mijn oudere collegae zijn, heel begrijpelijk, geneigd om te kijken. Naar hoe het vroeger was. En dan is het erg achteruitgegaan natuurlijk. Ik denk: zo is de situatie nu, daar hebben we mee te leven. En dan nu met volle kracht vooruit.''

Twinkelend: ,,Uiteindelijk wil ik dat heel Nederland katholiek wordt. Natuurlijk! Ik ben eropuit om iedereen terug te halen -ongelovigen én protestanten. Die hebben zich volkomen onnodig afgesplitst.''

Deel dit artikel