Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Huib Stam onderging een maagverkleining: 'Ik had gewoon altijd trek'

Home

Suzanne Rethans

© Merlijn Doomernik
Levenslessen

Schrijver en journalist Huib Stam (62) kan het iedereen aanraden die te dik is: een maagverkleining. De gezondheidswinst is enorm en hij voelt zich tien jaar lichter. Wat zegt hij: vijftien jaar!

1. Wees niet bang

Lees verder na de advertentie

“Ik ben 43 kilo afgevallen het afgelopen jaar. Een derde van mijn lichaamsgewicht. En ik voel me tien jaar lichter, wat ook de titel is van het boek dat ik schreef over mijn maagverkleining. Ikzelf had het niet veel eerder kunnen doen, maar ik merk dat veel mensen er te lang mee wachten. Uit alle onderzoeken blijkt dat hoe eerder je het doet, hoe beter je herstelt, want je bent minder ziek. Nu had ik beginnende mobiliteitsproblemen en een hoge bloeddruk, maar gelukkig nog geen diabetes 2.

Ondanks alle gezondheidswinst van zo’n operatie valt het me op dat veel mensen ertegenaan hikken. Mensen met obesitas hebben de ijdelheid allang verlaten. Je weet dat andere mensen je dik en onaantrekkelijk vinden. Maar ze zijn bang voor de ingreep, dat het pijn gaat doen. Ze zijn vooral bang dat ze het leven van nu gaan missen. Het smullen en smikkelen. Nee, je hebt geen trek meer, maar dat was nou net de bedoeling. Ik vond de operatie inderdaad pijnlijk, maar pijn vergeet je. En dan de bevrijding! Dat je dat monster niet meer hoeft te voeden.

Er zijn mensen die vanuit psychische problemen gaan eten, die hebben echt dat zuchtige, daar had ik geen last van. Ik had gewoon altijd trek. Na je vijftigste verandert je hormoonhuishouding en heb je minder eten nodig. Blijf je hetzelfde eten, dan word je dus te dik. Tussen mijn vijftigste en zestigste ben ik 30 kilo aangekomen, tot ik 133 kilo woog.”

Eigenlijk is het de schuld van het feminisme dat we en masse obees worden

2. Haal alle gemaksvoer uit het straatbeeld

“Tienduizend euro, overgemaakt aan uw zorgverlener, stond er op de afschrijving van mijn verzekeraar. Zodra je aan bepaalde criteria voldoet, wordt de maagverkleining vanuit de basisverzekering vergoed. Dat lijkt veel geld, maar als ik het niet had gedaan, was ik 150 kilo geworden, had ik diabetes 2 gekregen, de rest van mijn leven insuline moeten spuiten en zou ik uiteindelijk een scootmobiel nodig hebben en een traplift. En dan heb ik het nog niet over de onvermijdelijke hart- en vaatziekten.

Daarom zeg ik: mensen zouden dit preventief veel eerder moeten doen. Zodra je aan de criteria voldoet. Wat dat allemaal niet moet kosten, als iedereen dat laat doen? Een stuk minder dan als ze het niet doen. Daarom wordt het ook vergoed, dat is becijferd. Ik bespaar de samenleving juist geld doordat ik die andere behandelingen niet nodig zal hebben. Daarbij: ons zorgstelsel is nu eenmaal gebaseerd op solidariteit. Mensen die roken worden ook behandeld.

Ik zeg niet dat vermageringsoperaties de oplossing voor het obesitasprobleem zijn. Dat is preventie. Geef kinderen elke week een uur voorlichting over gezond eten, haal al die snack- en frisdrankautomaten weg. Sowieso moet het gemaks- en junkvoer uit het straatbeeld. Vroeger had je de huishoudschool waardoor vrouwen wisten hoe ze hun gezin moeten voeden. Die kennis is verdwenen. Eigenlijk is het de schuld van het feminisme dat we en masse obees worden.”

Mensen denken dat vet uit vlees en zuivel slecht is, dat klopt niet

3. Verwacht van je kinderen dat ze hun best doen

“Ik ben een typisch derdegeneratiegevalletje. Mijn opa was visser in Egmond aan Zee. Daar heb ik mijn boek ‘Haring’ over geschreven. Mijn vader zou de visserij in gaan, maar is na de oorlog bij Hoogovens in IJmuiden gaan werken. Vast werk, huis, kantoorbaan. Het was de bedoeling in die tijd dat de kinderen het beter gingen doen dan hun ouders.

Mijn broer en ik moesten en zouden studeren, en dat wilden we zelf ook. Mijn broer was succesvoller dan ik. Hij werd politicoloog, ik ben bij twee studies afgehaakt, maar werd nog wel bevoegd leraar Nederlands. Op mijn negentiende woonde ik een tijdje in een kraakpand. Het was een rommelige studententijd, dat kon toen nog. Mijn vader fantaseerde dat ik burgemeester zou worden. ‘Ja, van een afgebrand dorp’, zei mijn moeder dan. Ze had een mooi gevoel voor humor.

Mijn vader raakte in de versukkeling en kwam in de WAO terecht op zijn 54ste. Hij kreeg 80 procent van zijn laatste loon en de resterende 20 procent werd aangevuld door Hoogovens. Mijn moeder droomde van wereldreizen en Europa doorkarren met de camper, maar mijn vader was lichtelijk depressief, bang om iets te ondernemen.”

4. Geloof niet in flauwekul

“Ik heb moeite met mensen die in God geloven. Het kan niet zo zijn dat je je leven laat leiden door geloof of vertrouwen in een onzichtbare macht. Ik heb er niet voor niets mijn werk van gemaakt: ik zoek de feiten, ik ben een research freak, lees wetenschappelijk onderzoek voor mijn plezier. Dat sterkt mij in mijn opvattingen en alles wat ik publiceer.

Ik houd me al 25 jaar, lichtelijk bezeten, bezig met voeding en gezondheid. Een gebied dat ook geteisterd wordt door bijgeloof en pseudowetenschap. Zoals de dames van The Green Happiness en die andere foodies die allerlei onzin verkopen. De kennis van voeding en gezondheid is beangstigend laag, fundamentele kennis ontbreekt. Mensen denken dat vet uit vlees en zuivel slecht is, dat klopt niet.

Wat wel slecht is, is suiker en bewerkt voedsel zoals chips, snacks, snoep en frisdranken. Maar dat laten we onze pubers gewoon tot zich nemen, want daar zijn ze puber voor. Zeventig procent van het aanbod in de supermarkt is hoog bewerkt voedsel. Dat voedt de obesitasepidemie.

Daar komt bij dat de voedingsmiddelenbranche carte blanche heeft. Wij worden geregeerd door bedrijven, niet door de overheid. Dankzij onze neoliberale regering die de dividendbelasting afschaft zodra Unilever begint te piepen en de btw op gezond voedsel verhoogt van 6 naar 9 procent. Terwijl het omgekeerde moet gebeuren. Wij worden vetgemest door de voedingsmiddelenindustrie en dat is desastreus voor de volksgezondheid.”

Het is niet te bewijzen, maar ik denk dat de gunfactor een heel grote rol speelt bij omroepen, filmfondsen en dergelijke

Tekst loopt door onder afbeelding

© Merlijn Doomernik

5. Lieg en bedrieg niet

“Ik heb veel vrienden in de film- en tv-wereld en ik merk hoezeer de energie de verkeerde kant opgaat in situaties waarin er van alles wordt beloofd maar niet waargemaakt. Het frustreert enorm als je merkt dat je een opdracht misloopt omdat het een ander meer wordt gegund, terwijl je vindt dat je er wel recht op hebt. Omdat het min of meer was beloofd. Als je in de positie verkeert waarin je rollen, programma’s of subsidies uitdeelt, moet je eerlijk durven zijn. Zeg: ‘De kans is klein dat het doorgaat’, in plaats van ‘Wat een leuk idee! Daar gaan we mee bezig.’ Dan kweek je geen valse hoop. Het is niet te bewijzen, maar ik denk dat de gunfactor een heel grote rol speelt bij omroepen, filmfondsen en dergelijke.”

6. Houd je mond

“Ik heb altijd een vreselijke hekel gehad aan mensen die klagen en anderen de schuld geven om hun eigen falen te maskeren. En ik ben altijd enorm jaloers geweest op mensen die niets zeiden tot het moment dat ze iets gevraagd werd. Heel verstandig, luisteren wat anderen te zeggen hebben en er mogelijk je voordeel mee doen. Dirty Harry zei het al: ‘Opinions are like assholes. Everybody has one.’ En daarom kun je vaak maar beter je mond houden.

Als ik vroeger ruzie had met mijn vier jaar oudere broer, zei mijn moeder tegen mij: ‘Wees jij nou maar de wijste’. Daarin zat de aanmoediging: hou je mond nou maar, jij snapt dat het vanzelf overgaat. Er zat ook de veronderstelling in dat zij verwachtte dat ik wel zo slim zou zijn, zo ervoer ik het althans. Als kind denk je toch al dat je slim bent en superieur, als daar dan ook nog een beroep op wordt gedaan sterkt dat je zelfvertrouwen. Ik probeer mijn elfjarige zoon daar ook in uit te dagen.”

Er zou een staats­se­cre­ta­ris van gelijkheid moeten komen

7. Ongelijkheid is de bron van alle kwaad

“Als er ergens iets aan de hand is, ga ik dat voor de lol analyseren en ik kom altijd uit op ongelijkheid tussen de partijen. Dat geldt op elk niveau. Arm/rijk, hoog- en laagopgeleid, religies, kansen, gender en ras. Wat dat betreft leven we in Nederland in een fantastisch land. Wij zijn een zeer egalitaire samenleving, er is geen kastesysteem zoals in India, er zijn geen ouderwetse klassen of standen. Er zijn wel sociaal-economische verschillen tussen bevolkingsgroepen, maar in feite zijn we gelijk.

Toch is er de opkomst van het populisme en ook dat is een kwestie van een ervaren ongelijkheid. Die hoge heren daar in Den Haag trekken zich niets van ons aan. Er zou een staatssecretaris van gelijkheid moeten komen die zich bezighoudt met het opheffen van verschillen tussen groepen: het glazen plafond, gelijke beloning voor vrouwen, gelijke kansen op de arbeidsmarkt voor mensen met een andere achternaam. Voer dingen in als anoniem solliciteren zodat je niet op basis van je achternaam afgewezen wordt.”

8. Begin als man pas op je vijftigste aan kinderen

“Ik heb een jonge vrouw en kreeg mijn zoon toen ik vijftig was. Mijn vrouw werkt hard en heeft daarin alle vrijheid, ik doe het huishouden. In feite leid ik het leven van mijn moeder, alleen schrijf ik af en toe nog een boek. Mij bevalt het prima, ik heb er niet de minste moeite mee en het kwetst mijn mannelijke ego geenszins. Testosteron neemt af zodra je een zorgtaak krijgt, dat is een biologisch gegeven. Je krijgt er tietjes van en een buik, dat zie je aan al die vaders van 34. Niet speciaal daarom, maar toch is mijn advies: begin pas aan kinderen als je vijftig bent. Ik vind het ontzettend leuk om op deze leeftijd een jong kind te hebben. Mijn carrière was toch al een beetje aan het uitpruttelen. Nu heb en neem ik alle tijd voor mijn zoon. Ik ben assistent trainer-coach van zijn honkbalteam, wat voor mij ook weer goed is. Fysiek gaat dat sinds de operatie allemaal weer een stuk makkelijker. Ik voel me geweldig. Zei ik tien jaar lichter? Ik bedoel natuurlijk vijftien.” 

Journalist en schrijver Huib Stam (IJmuiden, 1956) komt uit een ouderwets rood nest. Zijn vader werkte bij Hoogovens, zijn moeder bleef thuis bij de kinderen. Na zijn studie (rechten en Nederlands, beide niet afgemaakt) schreef hij over film, onder meer voor de Volkskrant, maakte documentaires en specialiseerde zich in de ontwikkelingen rond voeding en gezondheid. Ondanks zijn kennis van gezonde voeding werd hij toch steeds dikker. Vorig jaar onderging hij een maagverkleining waarover hij het onlangs verschenen boek ‘Tien jaar lichter’ (uitgever Podium, € 15). Zijn volgende boek ‘De voedselpoortwachter’ zal onder meer gaan over alle initiatieven op het gebied van gezondheidspreventie die hun vruchten al afwerpen.

Trouw vraagt wekelijks een bekende of minder bekende Nederlander: welke levenslessen heeft u geleerd? Lees hier meer levenslessen.

Lees ook: Guus Meeuwis: Na al die jaren leer ik eindelijk praten

De levenslessen van Guus Meeuwis. Hij ging door een zwarte periode. 'Er zit nog lang geen hatsekidee in', zegt hij, ‘maar ik doe het weer’.

Deel dit artikel

Eigenlijk is het de schuld van het feminisme dat we en masse obees worden

Mensen denken dat vet uit vlees en zuivel slecht is, dat klopt niet

Het is niet te bewijzen, maar ik denk dat de gunfactor een heel grote rol speelt bij omroepen, filmfondsen en dergelijke

Er zou een staats­se­cre­ta­ris van gelijkheid moeten komen