Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

HSBC hielp klanten bij belastingontduiking

home

Jan Kleinnijenhuis en Martijn Roessingh

Een HSBC-filiaal in Londen. © epa
Swissleaks

Voor het eerst hebben journalisten wereldwijd onderzoek kunnen doen naar de rekeningen van meer dan 100.000 klanten bij de Zwitserse tak van bankgigant HSBC. Uit het zogenoemde SwissLeaks-onderzoek van de Franse krant Le Monde en het International Consortium of Investigative Journalists, waar Trouw deel van uitmaakt, blijkt dat HSBC-rekeningen gebruikt zijn voor wapenhandel, handel in bloeddiamanten en grootschalige belastingontduiking.

Al met al zou Nederland op basis van de gegevens tot nu toe ruim 2 miljoen euro aan naheffingen en boetes hebben opgelegd

De gegevens zijn in 2008 door voormalig bankmedewerker Hervé Falciani meegenomen naar Frankrijk, waar ze in handen kwamen van de Franse overheid. In de jaren daarna heeft Frankrijk de informatie gedeeld met tal van andere landen, die via die weg honderden miljoenen euro aan ontdoken belastingen hebben geïnd. In Griekenland staan de gegevens bekend als de zogeheten Lagarde-lijst, naar de toenmalige Franse minister van financiën (en huidige IMF-topvrouw) die de gegevens doorgaf.

In Nederland, blijkt uit onderzoek van Trouw, is de Belastingdienst vanaf september 2010 met de informatie aan de slag gegaan onder de naam 'Project Parijs'. Uit de data zijn ruim 100 Nederlandse belastingplichtigen opgedoken, waarvan overigens niet is gezegd dat zij allemaal de belasting hebben ontdoken.

Het houden van rekeningen in het buitenland is volstrekt legaal, het verzwijgen van tegoeden voor de Belastingdienst echter niet. Al met al zou Nederland op basis van de gegevens tot nu toe ruim 2 miljoen euro aan naheffingen en boetes hebben opgelegd.

Ruim 4 miljard euro op 'Nederlandse' rekeningen
In totaal stond in de periode 2006-2007 voor ongeveer 4,6 miljard dollar (4,1 miljard euro) op de 'Nederlandse' rekeningen, maar het leeuwendeel daarvan was van andere banken of van Nederlandse bedrijven die zijn opgericht door buitenlanders, onder wie Mexicanen, Venezolanen, Libanezen, Israëliërs en Britten. Het totale bedrag op de rekeningen van HSBC in Zwitserland in die periode loopt op tot ruim 100 miljard dollar.

Naast de namen bevatten de SwissLeaks-gegevens notities van bankmedewerkers waaruit blijkt dat HSBC actief klanten hielp met het ontduiken van de belastingen. In een reactie aan ICIJ stelt HSBC dat de bank in die tijd op het standpunt stond dat klanten zelf verantwoordelijk zijn voor het betalen van hun belastingen, en niet de bank.

Sindsdien zijn er 'belangrijke stappen gezet om hervormingen door te voeren'. Zo stelt de bank dat het afscheid heeft genomen van een groot aantal klanten waar twijfels bestonden over het gebruik van de rekening. Sinds 2007 is het aantal klanten van de Zwitserse tak volgens HSBC met bijna 70 procent gekrompen.

Lees verder na de advertentie
HSBC stond op het standpunt dat klanten zelf ver­ant­woor­de­lijk zijn voor het betalen van hun belastingen, en niet de bank

Veel Nederlandse rekeninghouders zijn buitenlands
Wie de 'Nederlandse' rekeninghouders bekijkt, komt ook vaak uit in het buitenland, bij buitenlandse personen. Zo zitten er tientallen bv's en cv's (commanditaire vennootschappen) die toebehoren aan Mexicanen, Venezolanen, Israëliërs, Britten, Monagasken en anderen. Maar ook van mensen met de Nederlandse nationaliteit is hun echte identiteit bepaald niet altijd zeker.

Zo staat er een Nederlandse op de lijst met een Oost-Europese naam, geboren in Wenen, die in de periode 2006-2007 voor het forse bedrag van maximaal 59 miljoen op haar HSBC-rekening had staan. Over haar is in Nederland en daarbuiten niets te vinden. Onderliggende stukken tonen dat zij woont in Antwerpen en eigenaar is van een diamantbedrijf in Monrovia, de hoofdstad van Liberia. Of haar naam en nationaliteit gefingeerd zijn en zij een rol speelt in het circuit van bloeddiamanten waarmee burgeroorlogen in West- en Midden-Afrika worden gefinancierd, is niet te achterhalen.

Een kunsthandelaar, een managehouder, een consul
Uiteraard is van tal van Nederlanders wel te achterhalen wie het zijn: een vrouwelijke kunsthandelaar, een exporteur van sterke drank, een manegehouder, eigenaren van een beveiligingsbedrijf, een consul wiens familie beschikt over oud geld, et cetera.

De mensen die Trouw bereikte, bleken daadwerkelijk enkele jaren terug een brief van de Belastingdienst te hebben gekregen en velen hadden volstrekt logische verklaringen voor hun rekening. Sommige bedrijfsnamen, zoals [naam] pensioner BV of [naam] beleggingen BV maken het doel duidelijk en zijn bovendien in Nederland gevestigd, waardoor de Belastingdienst daar in principe altijd zicht op moet hebben gehad.

In de database duiken veel internationaal beroemde namen op, zoals zangeres Tina Turner, formule 1 -coureur Fernando Alonso, fotomodel Elle Macpherson en acteur John Malkovich.

In Nederland duikt de naam op van Ralph Sonnenberg, één van de rijkste mensen van het land met een geschat vermogen van 1,6 miljard euro. Sonnenberg is grootaandeelhouder van luxaflex-fabrikant Hunter Douglas en woont al jaren in Zwitserland. Uit de gegevens blijkt dat hij een relatief klein bedrag bij HSBC had staan, en er zijn geen redenen om aan te nemen dat er iets aan de rekening niet zou deugen.

Lees maandag in Trouw meer over de 'Swissleaks'

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.

Deel dit artikel

Advertentie
Al met al zou Nederland op basis van de gegevens tot nu toe ruim 2 miljoen euro aan naheffingen en boetes hebben opgelegd

HSBC stond op het standpunt dat klanten zelf ver­ant­woor­de­lijk zijn voor het betalen van hun belastingen, en niet de bank

Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang tot Trouw.nl.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.