Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Hoogleraar terrorisme: ‘Haal strijders actief en gecontroleerd terug naar Nederland’

Home

Amber Dujardin

De Maastrichtse Sultan B. (met bril) in een afscheidsvideo die door IS op internet is gezet. B. blies zichzelf in 2014 op 19-jarige leeftijd op in Bagdad. © -

Volgens hoogleraar Edwin Bakker moet Nederland de strijders die nog in Syrië en Irak zijn actief en gecontroleerd terughalen.

Volgens de AIVD verblijven er nog ongeveer 135 Nederlandse strijders ‘met jihadistische intenties’ in Syrië en Irak. Driekwart van hen is aangesloten bij IS, een kwart bij Al-Qaida of een daaraan gerelateerde groepering, zoals Hay’at Tahrir al-Sham of het recenter opgerichte Tanzim Hurras al-Din. Over het contact met deze strijders of hun kenmerken wil de AIVD om veiligheidsredenen niets kwijt. “Maar je kunt ervan uitgaan dat we niet zomaar wat turven”, zegt een woordvoerder. “Deze mensen zijn daar al een paar jaar. De meeste mannen hebben een wapentraining gehad en een netwerk opgebouwd. Hun leeftijden lopen uiteen, maar het zijn vooral jonge mannen.”

Lees verder na de advertentie

Het is een gemengde groep waar vrij weinig over bekend is, zegt Edwin Bakker, hoogleraar terrorisme en contraterrorisme aan de Universiteit Leiden. Hij doet onderzoek naar radicalisering en schreef samen met Peter Grol het boek ‘Nederlandse jihadisten’. “Het zijn vooral Marokkaanse Nederlanders. Een groot deel is uit Den Haag, Amsterdam of Arnhem.”

Doormodderen

Het gevaarlijke is dat van de meeste diehards niet bekend is of ze dood of levend zijn, zegt Bakker. Slechts een enkeling is onomstotelijk overleden. Zoals Sultan B. uit Maastricht, van wie DNA is gevonden. Hij blies zichzelf in 2014 op 19-jarige leeftijd op in Bagdad en sleurde meer dan twintig Irakezen mee de dood in. B. was een vrij onopvallende jongen die een opleiding toerisme volgde maar rond zijn zestiende radicaliseerde. Behalve voor een paar vrienden was dat voor vrijwel iedereen een verrassing.

Ook Abdelkarim el A. uit Arnhem is waarschijnlijk dood, zegt Bakker. Hij reisde af naar Syrië en klom al snel hoog op in de rangen. In 2015 kwam hij vermoedelijk om in Aleppo, maar dat is nooit bevestigd. Hij kwam eerder in het nieuws met een video waarin hij moslims in Nederland opriep om ‘een stevige, sterke daad’ te verrichten tegen de Nederlandse overheid, omdat die Amerika steunt.

Zolang ze in het buitenland zitten, lijkt dat veilig. Maar het is helemaal niet gegarandeerd dat ze daar blijven

Edwin Bakker, hoogleraar terrorisme en contraterrorisme

Bij de meeste uitgereisde jihadisten blijft het echter gissen, zegt Bakker. Soms worden hoge strijders expres doodverklaard zodat ze ondergronds kunnen opereren. Hij noemt Salih Y., een Haagse ex-militair die in 2013 naar Syrië vertrok. “Hij gold als posterboy van de jihad”, zegt Bakker. “Iedereen gaat ervan uit dat hij overleden is. Maar je weet het gewoon nooit helemaal zeker.”

Bakker maakt zich zorgen over de manier waarop de Nederlandse politiek omgaat met de 135 strijders die in Syrië en Irak verblijven. De AIVD houdt ze weliswaar in de gaten, maar het is beter om deze groep actief en gecontroleerd terug naar Nederland te halen, vindt hij. “Doormodderen lijkt aantrekkelijk, maar er moet echt iets gebeuren. Zolang ze in het buitenland zitten, lijkt dat veilig. Maar het is helemaal niet gegarandeerd dat ze daar blijven. Ze kunnen ineens hier op de stoep staan en het vuur aanwakkeren in hun Nederlandse netwerk.”

Zoals de bekeerling Thijs B., die in de begindagen van IS naar Raqqa trok en vermoedelijk nog steeds rondwaart in de restanten van het kalifaat. Een slimme jongen, volgens Bakker. “Als zo iemand zou terugkeren, kan dat een enorme impact hebben op de jihadistische scene in Nederland. De kans is klein dat zo’n jongen lekker in zijn moestuintje gaat werken.”

Lees ook:

Koerdische smeekbedes kon Europa negeren, maar nu Trump het zegt moeten de IS-strijders wel terug

Zo’n achthonderd Europese IS-strijders wachten in detentiecentra in Noord-Syrië op repatriëring. Europese landen willen ze niet terugnemen, maar nu de Amerikaanse president de druk opvoert, kunnen ze niet anders. 

Deel dit artikel

Zolang ze in het buitenland zitten, lijkt dat veilig. Maar het is helemaal niet gegarandeerd dat ze daar blijven

Edwin Bakker, hoogleraar terrorisme en contraterrorisme