Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Hoofdstad Kathmandu voelt hete adem revolutionairen

Home

Lucia de Vries

Nepal wankelt. Sinds het koningsdrama van drie weken geleden is het onrustig in de bufferstaat tussen China en India. De maoïstische rebellen, die al een groot deel van het land beheersen, hopen daar munt uit te slaan.

KATHMANDU - Op de lapjesheuvels staan gewassen van de arme man: maïs, aardappels, graan. Vrouwen bewerken de schrale grond; de mannen proberen elders als arbeider aan de slag te komen. Ondervoede kleuters sjouwen met zware lasten veevoer en brandhout. Hier, in West-Nepal, begon in 1996 de maoïstische revolutie.

Een op de tien kinderen haalt hier zijn vijfde verjaardag niet. Duizenden vrouwen worden voor een appel en een ei verkocht aan bordelen in India. De regering geeft hier slechts twintig gulden per persoon per jaar uit (in de hoofdstad achthonderd gulden). Enkele goedopgeleide mannen uit hoge kasten verkondigden een nieuw evangelie: 'Jullie sloebers worden uitgebuit door de overheid en de westerse kapitalisten. Jullie moeten het land overnemen.'

De bevolking, bestaand uit etnische groepen met weinig invloed in de nationale politiek, luisterde. Met name waar de overheid met hulp van de Amerikanen een eind maakte aan de verbouw van marihuana, het enige lucratieve gewas. Werkloze jongeren werden strijders.

Vijf jaar later is de revolutie een succes. De heuvels, perfect guerrilla-land, vielen als eerste. Nu is nauwelijks een district aan te wijzen waar Mao's invloed niet voelbaar is. De basis ligt nog altijd in het westen, maar ook in het oosten betaalt men, vrijwillig of verplicht, 'revolutionaire belasting'.

Hoofdstad Kathmandu voelt de revolutionaire adem in de nek. Vorige maand werden daar in één week zeventig politieagenten gedood. De stad begreep eindelijk dat in deze strijd niet alleen arme, onbekende dorpsmensen en grootgrondbezitters sterven. Vrijwel alle grote bedrijven in het land staan 'giften' af voor de revolutie, en als de strijders bevelen dat alle scholen dicht moeten, dan luidt in de Kathmandu-vallei nergens de schoolbel.

Nu vrijwel het hele koningshuis in Nepal overleden is, doen geruchten over oprukkende revolutionairen de ronde. ,,Maoïsten die misbruik van de chaos maken om het land over te nemen - dat is helemaal geen onrealistisch scenario'', zegt een winkelier in Kathmandu.

VERVOLG OP PAGINA 6

'Maobadis' spelen op verwarring in

Nepal

VERVOLG VAN PAGINA 1

De Maobadis hebben handig ingespeeld op de verwarring onder de Nepalezen. Het grootste dagblad publiceerde zelfs de lezing die rebellenleider Baburam Bhatterai van het paleisdrama geeft. Volgens hem onderhield de liberale koning Birendra contacten met de maoïsten. Zijn dood is beraamd door 'Indiase expansionisten' en 'Amerikaanse imperialisten' die met medewerking van de huidige koning Gyanendra het land overnemen.

,,Nu het leger niet in staat was de koning te redden, zou het op moeten staan tegen de nieuwe koning om tenminste het land te redden'', schreef Bhatterai, volgens zijn volgelingen 'Grootste Wetenschapper van Azië'. De brief miste zijn uitwerking niet. Een groot deel van de tienduizenden jongeren die protesteerden tegen de nieuwe koning voelde zich gesterkt door Bhatterai's theorie.

De maoïsten zijn net zo opportunistisch als alle andere groeperingen. ,,In het westen maken ze gebruik van de onvrede die heerst onder mensen zonder invloed. Hoewel vrijwel alle leiders hoog-kastige Brahmanen zijn, wordt het voetvolk gevormd door Magars en laag-kastigen. In het oosten gebruiken ze andere retoriek: daar worden vrouwen gestraft omdat ze hun haar verven of make-up dragen'', zegt een buitenlandse hulpverlener.

Geen regering is in staat geweest de Maobadis een halt toe te roepen. Al 1700 mensen zijn bij de strijd omgekomen. In de afgelopen jaren zijn enkele duizenden onschuldige burgers door politie mishandeld, verkracht of gedood. Dat speelde de beweging in de kaart.

In Mao-land is onder de nieuwe Volksregering veel veranderd. Scholen en gezondheidsposten zijn open. Ambtenaren werken, zonder steekpenningen, en geven bij het innen van belasting zelfs netjes een reçu. En eindelijk werkt het rechtssysteem. De Volksrechtbank beslist snel en duidelijk.

Maar het Mao-sprookje heeft zijn keerzijden. Kinderen gaan naar school, maar de meeste leerkrachten zijn gevlucht. De revolutionaire belasting zorgt voor toenemende armoede onder het volk. Voor iedere dorpsactiviteit is toestemming nodig -de zo fel bevochten autonomie van de gemeenschap is ver te zoeken. De industrieën zijn failliet.

,,De meeste mensen in Mao-land hebben er genoeg van, maar zijn te bang om dit hardop te zeggen'', meent de ontwikkelingswerker, die samenwerkt met de maoïsten. Ook de meeste ontwikkelingsorganisaties zijn vertrokken. ,,Organisaties als de onze moeten iedere roepie verantwoorden, maar niemand heeft ooit in de boeken van de maoïsten mogen kijken.''

,,Als de regering en de nieuwe koning het vertrouwen van het volk weten te winnen, zullen minder mensen het maoïsme als alternatief beschouwen'', zegt een maoïstische sympathisant. ,,Maar als de politiek opnieuw faalt, dan zijn we niet langer te stuiten.''

Deel dit artikel