Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Hongkong wil zich niet onderwerpen aan de Chinese justitie, die wordt gekenmerkt door marteling en willekeur

Home

Gijs Moes

Juristen uit Hongkong demonstreren. © AFP

Nooit in een Chinese gevangenis terecht kunnen komen, dat was een van de voordelen van leven in Hongkong. Maar nu dreigen de inwoners ook die zekerheid te verliezen.

Een man uit Hongkong heeft zijn zwangere vriendin vermoord, in Taiwan. Hij is gevlucht naar zijn woonplaats en kan nu niet worden uitgeleverd. De oplossing van de bestuurders van Hongkong lijkt logisch: een snelle wetswijziging die uitlevering mogelijk maakt. Maar veel inwoners van de Chinese stad met zelfbestuur verzetten zich tegen de nieuwe wet, net als de democratisch gekozen volksvertegenwoordigers.

Lees verder na de advertentie

Honderdduizenden inwoners van Hongkong zijn zondag de straat opgegaan om tegen de wetswijziging te demonstreren, na een stille protestmars van advocaten op donderdag. Zij menen dat de moordzaak in Taiwan er met de haren is bijgesleept, want Hongkong kan de verdachte in dit geval ook met een eenmalige deal uitleveren. De demonstranten zien de hele kwestie als een rookgordijn voor het hogere doel van de wetswijziging: Hongkong onderwerpen aan de Chinese justitie, die wordt gekenmerkt door willekeur en marteling.

Tot nu toe levert Hongkong geen verdachten uit aan China, ook al maakt het officieel deel uit van dat land

Tot nu toe levert Hongkong geen verdachten uit aan China, ook al maakt het officieel deel uit van dat land. De voormalige Britse kroonkolonie heeft een eigen, onafhankelijk rechtssysteem, dat wezenlijk verschilt van dat op het vasteland. Het is een van de belangrijkste onderdelen van het principe ‘één land, twee systemen’, dat geldt sinds Hongkong in 1997 door Groot-Brittannië werd overgedragen aan China.

Maar de uitleveringswet kan een bedreiging vormen voor die traditie van onafhankelijke rechtspraak in Hongkong. Woensdag debatteert het parlement van de stad, de Legco, opnieuw over de wetswijziging. De regering wil dat het voorstel in juli van kracht wordt. 

China heeft internationaal een zeer slechte reputatie als het gaat om de rechten van verdachten. Zij worden opgepakt zonder duidelijke aanklacht en vastgehouden onder erbarmelijke omstandigheden. Ze verdwijnen van de radar en bekennen daarna gewillig alle aanklachten. De Chinese politie en veiligheidsdiensten lijken een leidende rol te hebben in processen, met de rechters als willoze uitvoerders. Volgens veel critici bepaalt de Communistische Partij op de achtergrond de rechtsgang.

Boekhandelaren

Inwoners van Hongkong vrezen dat zij onder de nieuwe wet gemakkelijk aan China kunnen worden uitgeleverd, als zij ook maar iets doen dat de machthebbers in dat land niet zint. Dat Peking zich weinig aantrekt van de zelfstandigheid van Hongkong bleek al in de zaak van de vijf boekhandelaren uit die stad die in 2016 verdwenen. Ze bleken ontvoerd door China, omdat ze boeken verkochten die kritisch waren over de Communistische Partij.

Carrie Lam, de chief executive of hoogste bestuurder van Hongkong, heeft verzekerd dat politieke kwesties geen grond kunnen zijn voor uitlevering aan China. Maar haar tegenstanders vertrouwen Lam niet, zij noemen haar een ‘Chinese marionet’ omdat ze is aangesteld door Peking en al eerder heeft laten zien dat ze de zelfstandigheid van haar stad niet verdedigt.

Vorig jaar werden zes leden van de Democratische Partij uit het parlement gezet en bij tussentijdse verkiezingen werden voorstanders van de democratie in Hongkong van de lijsten geweerd. In 2014 protesteerden vele duizenden inwoners van Hongkong nog wekenlang tegen de toenemende invloed van China, maar zonder resultaat. 

Ze proberen Hongkong zozeer te integreren in het vasteland dat de stad verdwijnt

Claudia Mo

Ook buitenlanders

Tegenstanders van de nieuwe wet vrezen ook dat China een andere rechtsgrond zal opvoeren om kritische personen te laten uitleveren. In het nieuwe voorstel zou het bestuur van Hongkong zo’n verzoek kunnen goedkeuren. Verdachten kunnen nog wel in beroep bij de rechter. Onduidelijk is of ze dat hoger beroep in Hongkong mogen afwachten. Ook buitenlanders kunnen in de toekomst worden uitgeleverd, wat zorgt voor onrust bij de vele internationale bedrijven die in Hongkong zijn gevestigd. De Amerikaanse Kamer van Koophandel in de stad verzet zich tegen de wetswijziging.

De tegenstanders van Lam vrezen dat de vrijheid en mensenrechten in Hongkong nu verder onder druk komen te staan. Vooral sinds het aantreden van de Chinese president Xi Jinping in 2012 is er al een gestaag proces gaande van het inkapselen van de stad door China, ook al is de speciale status volgens de afspraken verzekerd tot 2049. “Ze proberen Hongkong zozeer te integreren in het vasteland dat de stad verdwijnt”, zegt Claudia Mo, een democratische vertegenwoordiger in het parlement van Hongkong. “De kleine boot van Hongkong is snel aan het zinken.”

Lees ook: 

Straf voor negen Chinese activisten die de straat op gingen voor meer democratie

De rechter in Hongkong veroordeelde negen activisten, bijna vijf jaar nadat ze de straat op gingen voor meer democratie. Mensenrechtenorganisaties vrezen de toenemende invloed van Peking. 

Deel dit artikel

Tot nu toe levert Hongkong geen verdachten uit aan China, ook al maakt het officieel deel uit van dat land

Ze proberen Hongkong zozeer te integreren in het vasteland dat de stad verdwijnt

Claudia Mo