Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Hond en paard als therapeut

home

Trouw_admin admin

Beschadigde kinderen met gedragsproblemen komen tot rust bij honden en paarden, ontdekken therapeuten. Ze zetten speciaal opgeleide dieren in bij de behandeling.

Wilsen voelt perfect aan wanneer iemand onzeker, verdrietig of druk is. Hij ziet wat je nodig hebt, houdt je een spiegel voor. En daar hoef je niet meer voor te doen dat alleen maar bij hem te zitten, met hem te spelen of een stukje met hem te wandelen. Als je niet duidelijk tegen hem bent, neemt hij soms letterlijk een loopje met je.

De driejarige golden retriever Wilsen, met zachtaardige ogen en lange blonde haren, is co-therapeut. Hij ondersteunt orthopedagoog Geerten van der Linden en bazin en maatschappelijk werkster Petra van Benten bij de behandeling van kinderen met psychische aandoeningen of gedragsproblemen. Door het doen van oefeningen leert Wilsen, samen met de therapeut, de kinderen op de juiste manier contact te maken, aandacht te vragen, grenzen aan te geven of gewoon wat rustiger te worden.

Een dier als co-therapeut is in het buitenland gebruikelijker dan in Nederland. Met name in Duitsland en Oostenrijk laten diverse studies zien dat therapie met paarden positieve effecten kan hebben voor mensen met een trauma of gedragsstoornis. Maar de zogenoemde Animal Assisted Therapy – behandeling met behulp van vooral dolfijnen, paarden en honden – is ook hier in opmars. Hoewel er in Nederland nog geen goed onderzoek is gedaan naar het effect ervan, zetten hier en daar hulpverleners beesten in tijdens de behandeling.

Zo ook Geerten van der Linden, die de Top-dogtraining ontwikkelde voor GGNet/Lindernhout, een instelling voor geestelijke gezondheidszorg in Gelderland en de Achterhoek. Zij merkte dat de huidige behandelmethodes vaak niet aansluiten bij de wereld van kinderen en jongeren. Van der Linden: „Kinderen willen niet praten maar ervaren. Ze vinden niet dat ze een psychische stoornis hebben, maar lopen tegen problemen aan in de dagelijkse praktijk, en daar willen ze iets aan doen. Als je zegt ’Je moet in therapie, want je bent zo onzeker’, dan komt een jongere niet.” Maar oefenen met een trouwe viervoeter, dat willen ze wel.

Zo’n twintig trainingen hebben Van Benten en Van der Linden het afgelopen jaar gegeven. Aan een meisje met een verleden vol seksueel misbruik, bijvoorbeeld. „Wanneer Wilsen niet dichter bij haar mocht komen maar dat wel deed, durfde ze niet goed haar grens aan te geven”, vertelt Van der Linden. „Ze kon haar stem niet verheffen, waardoor de hond letterlijk haar grens passeerde. Ze kromp in elkaar. We konden daarna in gesprek: Wat gebeurde er met je tijdens de oefening? Daardoor begon ze over haar verleden te praten.”

Ook kinderen met ADHD hebben baat bij de Top-dogtraining. „Drukke kinderen maant Wilsen tot rust”, vertelt zijn bazin. „Dan gaat hij gewoon bij zo’n jongen liggen en doet verder niks. Het kind gaat hem aaien en komt tot rust”, aldus Van Benten. „Die dynamiek tussen hond en kind krijg je als hulpverlener nooit voor elkaar.” Ook sociale vaardigheden worden getraind. Van Benten leert de kinderen naar de hond kijken. „Vindt hij het nog leuk met jou? Dat geef ik de jongeren vaak terug. Wanneer neemt de hond jou serieus en wanneer niet?”

Het is te vroeg om te meten of de training met Wilsen een effect heeft, maar de hulpverleners zijn enthousiast. Van Benten: „Wij krijgen regelmatig positieve reacties van ouders die hun kinderen zien veranderen. Laatst zei een moeder: ’Mijn zoon laat zich nu meer horen, terwijl hij normaal in een hoekje kruipt.’ Over een jongen met ADHD hoorden we dat hij zich beter kan concentreren op school.”

Het is algemeen bekend dat dieren een positieve bijdrage kunnen leveren aan het welbevinden van kinderen met sociale belemmeringen, zegt Roel de Groot, eindredacteur van het Tijdschrift voor Orthopedagogiek. „Dieren hebben geen weerwoord, geen boze blikken, ze zijn altijd te vertrouwen.”

Hoewel er redelijk wat ’aaibaarheidsprojecten’ zijn met het verzorgen van dieren, zijn therapeuten terughoudend met Animal Assisted Therapy. De Groot: „Dat komt doordat behandelaars over het algemeen wat conservatief zijn. Ze wachten eerst de experimenten af. Het is bovendien een heel gedoe om een dier te integreren op de werkvloer.”

Toch is therapie met dieren populair, gezien de wildgroei aan zelfbenoemde equitherapeuten, ziet Ulrieke Thiel. Zij is klinisch psycholoog en medeoprichtster van de Nederlandse Stichting Helpen met Paarden – Equitherapie (’equus’ is het Latijnse woord voor ’paard’). Haar stichting verzorgt opleidingen tot equitherapeut en zorgt voor kwaliteitsbewaking van bij de organisatie aangesloten therapeuten. „Je ziet regelmatig een werkloze meneer of mevrouw die ergens een braaf paard heeft staan en zich gaan uitgeven voor therapeut”, zegt Thiel.

Dat baart haar zorgen. Want therapie met paarden is meer dan alleen maar een rondje rijden met een lief paard, legt Thiel uit. „We leren onze paarden geen trucjes, maar we leiden ze zo op dat ze goed kunnen reageren op de situatie.”

Net als een hond reageert ook een getraind paard op prikkels en spanningen van kinderen en volwassenen. Hij weet daarop in te spelen. Of ze nu depressief zijn, een eetprobleem hebben of kampen met onverwerkte trauma’s. Thiel: „Een paard verlaagt drempels, confronteert en reageert op dat wat echt is in ons, ongeacht wat we zeggen of denken.”

Maar een hond of een mens kan geen andere mensen dragen, zegt Thiel. „Een paard kan dat letterlijk. Als een depressieve cliënt op een galopperend paard gezeten heeft, gaat er een knopje om. Ze gaat grenzen verleggen en komt weer in beweging omdat ze bij het paard wil zijn.” Een paard accepteert je zoals je bent, of je nu dik of dun bent, wel of geen handicap hebt, aldus Thiel.

Niet elk paard is hiervoor geschikt, benadrukt Thiel. „Het moeten gezonde, gesocialiseerde paarden zijn die goed zijn opgeleid. Het gaat niet alleen om het contact, maar ook om de beweging met het paard. Een kreupel, gestresst of stijf paard kan nooit een mens helpen te ontspannen en in beweging te komen.”

Tussendoor moet de co-therapeut ook gewoon hond of paard kunnen zijn, benadrukken Van Lienden en Thiel. Van Lienden: „Wilsen is een werknemer hier. Wij hebben ontspanning nodig en hij evengoed. Hij moet goed begeleid worden. Na een uur trainen is hij ook echt moe.”

Zelf een hond aanschaffen en zomaar wat oefenen met een druk kind, is niet aan te raden, vinden de hulpverleners van de Top-dogtraining. „Mensen met een gedragsprobleem die een hond aanschaffen, daar ben ik wel een voorstander van. Maar ze moeten wel goed begeleid worden. Als je op deze manier met honden werkt, moet je veel van mensen én van honden weten. Een hond is een middel, geen medicijn.”

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie