Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Hof pakt psychiater van bisdom hard aan

Home

Van onze kerkredactie AMSTERDAM - De Venlose psychiater H. M. C. A. Bausch mag haar beroep vier maanden niet uitoefenen. Daarmee heeft het hof in Den Bosch een uitspraak van het Medisch Tuchtcollege in Eindhoven verzwaard van een boete tot een schorsing.

Bausch heeft volgens het hof met een “misleidend psychiatrisch rapport” voor de kerkelijke rechtbank te Roermond “in zeer ernstige mate de integriteit van en het vertrouwen in de geneeskundige stand geschonden en ondermijnd”.

De uitspraak van het hof is de zoveelste statie in een langslepend conflict tussen enerzijds Bausch en de r.-k. kerkelijke rechtbank te Roermond en anderzijds mevrouw C. Heuvelmans-Schins uit Echt. De laatste heeft haar eerdere huwelijk door de r.-k. kerk ongeldig zien verklaard, omdat zij moreel en psychisch niet in staat zou zijn aan de eisen van een christelijk huwelijk te voldoen. In de procedure, acht jaar geleden, stelde de psychiater Bausch een rapport op over Conny Schins, met verreikende gevolgen.

Schins kwam erachter dat de nietigheid van haar eerste huwelijk was geconstrueerd op basis van het feit dat een psychiater haar 'gek' had verklaard. De psychiater in kwestie had haar nooit gezien of gesproken en Schins wist ook niet dat zo'n rapport was opgemaakt en in de procedure meedeed. Zij wilde inzage in het geheime rapport én genoegdoening. De inzage is haar na zeer veel moeite gegeven, de genoegdoening nog niet. Een kort geding tegen het bisdom Roermond en zijn kerkelijke rechter pater dr. H. van der Meer s.j. en de psychiater verloor zij; het hoger beroep loopt nog.

De zaak voor het Medische Tuchtcollege eindigde in een niet mis te verstaan negatief oordeel aan het adres van psychiater Bausch, die daartegen in beroep ging.

Maar het oordeel in deze appèlzaak is nog straffer. Volgens de psychiater had zij geen psychiatrisch rapport opgesteld, maar een 'deskundigen-rapport', “een wetenschappelijke verhandeling over een voor haar niet concrete persoon, als ware het een romanfiguur.”

Voor het hof is er echter wel degelijk sprake van “een psychiatrisch, dwz medisch rapport” dat oordeelt over de “geestelijke en psychische kwaliteiten van een met name genoemde persoon en dat zijn gezag ontleent aan de deskundigheid van de rapporteur”. Het hof noemt het rapport “misleidend”, omdat de deskundige géén eigen onderzoek heeft gedaan en enkel verklaringen interpreteert van “onbekende en ongekwalificeerde derden”. Daarom zijn de conclusies “ongefundeerd”, vindt het hof.

Het wordt de psychiater ook zwaar aangerekend dat zij haar rapport zonder medeweten en toestemming van de betrokkene aan de kerk heeft doorgegeven. Wederrechtelijk, een inbreuk op haar persoonlijke integriteit, oordeelt het hof.

Dat de psychiater handelde volgens de regels van de kerkelijke rechtbank maakt op het hof al helemaal geen indruk. Zij dient haar metier uit te oefenen volgens de hier te lande geldende beroepsethiek, niet in afhankelijkheid van derden, als een kerkelijke rechtbank. Als ze daar anders over denkt, is ze in Nederland als arts niet te handhaven.

Het hof wil niet volstaan met een geldboete, zoals het medisch tuchtcollege die had opgelegd. “De arts heeft duidelijk doen blijken dat de haar verleende bevoegdheden bij haar niet in veilige handen waren. Uit loyaliteit jegens de kerkelijke rechtbank heeft zij de regels van haar beroep als geneeskundige geheel uit het oog verloren. Zij is er niet voor teruggeschrokken om rapporten van hoogst lichtvaardig en twijfelachtig gehalte haar gezag als arts te verlenen. (...) Dat de arts met het uitbrengen van haar quasi-rapporten ingreep in het leven van een medemens heeft bij haar geen snaar geraakt. . . .geeft blijk van ernstig gebrek aan inzicht van de arts in haar status en de daaraan verbonden verplichtingen.”

In zijn oordeel weegt het hof mee dat de al gepensioneerde Bausch al enkele jaren geleden eigener beweging is gestopt met zulke hand- en spandiensten voor de kerkelijke rechtbank in Roermond. Daarom wordt volstaan met vier maanden schorsing, geen jaar zoals de procureur-generaal eiste.

Het hof onthoudt zich van een direct oordeel over de rol van kerkelijke rechtbanken in deze kwesties. Kerkjuristen willen niet concreet op de casus ingaan en ook geen commentaar geven op collega's in Roermond. Maar er rijst het beeld op dat van de zes kerkelijke rechtbanken in Nederland die in Roermond roomser is dan de paus, als het gaat om deskundigen-rapporten en geheimhoudingsplicht. Mr. Jules Loyson, kerkelijk rechter te Haarlem, somt enige relevante artikelen op uit het kerkelijk wetboek. Volgens hem is een externe deskundige pas vereist als de deskundigheid van de kerkelijke rechters zelf tekortschiet. Stel dat fysieke impotentie als grond voor nietigheid moet dienen - wat Loyson overigens in twaalf jaar nog nooit heeft meegemaakt - dan is dat niet anders te bewijzen dan met een medische verklaring. In de meeste gevallen is zoiets helemaal niet nodig, maar áls het nodig is, dwingt niets de kerkelijke rechtbanken om het buiten medeweten van betrokkenen om op te stellen en te gebruiken en het gebeurt bij ons ook niet, stellen kerkjuristen buiten Limburg. De kerkelijke rechtbanken in Nederland zitten niettemin zwaar in de maag met de Roermondse affaire. Het betekent diskrediet voor het hele systeem om voor mislukte huwelijken een pastorale oplossing te vinden via de kerkelijke rechtspraak en de nietigheidsverklaring, waarbij het beginsel van het onontbindbare huwelijk intact blijft. De negatieve publiciteit werkt door: mensen zien af van de procedure, uit vrees dat ze stiekem zullen worden gek verklaard dan wel geestelijk of moreel minvermogend.

Volgens mr. A. Mulders uit Echt, advocaat van Schins, is Roermond echter geen buitenbeentje. Integendeel, zegt hij. Volgens hem leiden de kerkelijke regels ook elders tot valse psychiatrische rapportage.

In oktober vorig jaar verloor Schins haar kort geding tot veler verbazing. Op de kerkelijke rechtbank, het bisdom en mevrouw Bausch was juridisch niets aan te merken vond de Roermondse president mr. A. F. M. Schrickx. Het beroep loopt nog. Straks, opnieuw bij het hof in Den Bosch, heeft de eiseres met de uitspraak van het Bossche hof tegen Bausch een sterke troef.

Deel dit artikel