Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Hoekige antiheld

Home

JANN RUYTERS

Peter Delpeut weet in zijn tweede roman prachtig verstilling en kilte op te roepen. Maar het verhaal resoneert niet diep

Filmer en schrijver Peter Delpeut betreedt het terrein van de Saskia Noorts en de Simone van der Vlugts met zijn nieuwe roman 'Kruisverhoor' - een 'policier' waarvan, zoals de uitgever vorige week bekendmaakte, de filmrechten al zijn verkocht.

Delpeut debuteerde vijf jaar geleden als romanschrijver met 'Het tweede seizoen'. Daarin figureerde een door verstopping geplaagde pastoor in de negentiende-eeuwse Achterhoek waar godsdienstwanen en onbeheersbare natuurkrachten de toon zetten. Het sfeervolle rodebuut belandde op de longlist van de Libris Literatuurprijs en kreeg de Halewijnprijs. Ook van die roman werden de filmrechten verkocht, al heeft dat tot op heden geen film opgeleverd.

Bij 'Kruisverhoor' zal dat vast sneller lukken. Het verhaal ademt de zwaarmoedigheid en melancholie van een populaire misdaadserie als 'The Killing' maar dan gevangen in een winters Noord-Hollands decor: de mistige, dichtgevroren polders bij Julianadorp, een provinciaal verzorgingshuis en een klein politiebureau in Den Helder. Ook de plot heeft iets polderprovinciaals. Het draait niet om een seriemoordenaar of om de maffia maar om twee baby's: een dode en een vermiste.

En eigenlijk draait deze psychologische roman vooral om de rechercheur zelf, een man die in eenzelvigheid aan hoekige antihelden als de IJslandse Erlendur of de Deense Lund voorbij gaat. Deze Martin Jansen, specialist in het kruisverhoor, wordt met Kerstmis bij een zaak betrokken, terwijl zijn aandacht eigenlijk naar zijn stervende moeder hoort te gaan. Bovendien lijdt hij nog onder het verlies van zijn geliefde.

Hij is van het licht zwelgende type. Om zijn eenzaamheid en rouw te beklemtonen heeft hij van alles maar één stuks in huis: één kopje, één lepel, één stoel. Als hij op bezoek bij zijn moeder haar sterfbed niet langer kan verdragen legt hij een kussen op haar hoofd maar durft hij niet te drukken.

De schrijver maakt gebruik van het romantische dubbelgangermotief om deze vastgelopen veertiger (of vijftiger?) emotioneel in beweging te krijgen. De jonge, pas bevallen tiener die na haar arrestatie weigert te praten, lijkt sprekend op de verloren geliefde van de rechercheur. Daardoor verliest Jansen nog meer de grip op zichzelf, op de zaak, het verhoor, zijn stervende moeder én op de sneeuw die deze Kerst in het noordelijkste puntje van de Bollenstreek overal is gevallen.

Delpeut blijft op afstand, hij heeft een droge, weinig lyrische schrijfstijl. Wel weet hij in beeldende scènes prachtig verstilling en kilte op te roepen: de verlatenheid van het landschap, de stugheid van de mensen, de vergeefsheid van het politieonderzoek. Net als bij 'Het vergeten seizoen' schuilt de kracht van deze roman vooral in die sfeer.

Dit is geen misdaadroman met voortrazende plot. Of er wel sprake is van misdaad blijft lange tijd zelfs onduidelijk. Er zijn veel losse eindjes: een auto die in het kanaal glijdt, een brand op een boerderij, een halfhartige vrijpartij.

Tegelijkertijd blijft 'Kruisverhoor' enigszins vlak; het verhaal resoneert niet diep. Dat ligt bovenal aan dat gebroken hart: de vrouw die in de mijmeringen van de held steeds terugkeert komt maar niet echt tot leven.

Je kunt je voorstellen dat die flashbacks gewoon worden weggelaten in de verfilming, dat het bij een vermoeden mag blijven, en dat zoiets dan heel goed werkt: die eenzame politieman, die kale flat, het kille verzorgingshuis, de bevroren polder, en het kruisverhoor.

Peter Delpeut: Kruisverhoor. Augustus, Amsterdam; 201 blz. € 18,95

Deel dit artikel