Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Hoe zit het eigenlijk met de millenniumdoelen?

Home

Lidwien Dobber (kader: Marona van den Heuvel)

De Deonar-vuilnisbelt in Mumbai, de grootste in India © getty

In 2000 besloten wereldleiders acht grote problemen op te lossen. Dit jaar lopen de Millenniumdoelen af. Wat is er bereikt? Trouw maakt in vier delen de balans op.

Millenniumdoel 1: Roei extreme armoede en honger uit

Waarom dit doel?
Armoede en honger met wortel en tak uitroeien is het doel der doelen. "We zullen kosten noch moeite sparen om ons medemens - man, vrouw, kind - te bevrijden uit de verachtelijke en ontmenselijkende toestand van extreme armoede, waar meer dan een miljard van hen nu toe veroordeeld is", zo verklaarden de wereldleiders in 2000.

Welbeschouwd zijn veel van de andere millenniumdoelen ook gericht op de strijd tegen armoe en honger: met een betere opleiding (doel 2 en 3) en in goede gezondheid (doel 4, 5 en 6) is het makkelijker om te zorgen voor brood op de plank.

Doel 1 klinkt iets ambitieuzer dan het is. Er staat 'Armoede en honger uitroeien'; dat ligt goed in het gehoor en zet mensen in beweging. De uitwerking mikt niet op uitroeien, maar op halveren: in 2015 moet het aantal mensen dat rondkomt van 1,25 dollar per dag - wie minder verdient, geldt als extreem arm - half zo groot zijn als in 1990. Ook het aantal mensen dat honger lijdt, moet zijn gehalveerd en er moet werk zijn voor iedereen.

Is het gehaald?
Al in 2010 vinkten de VN het eerste Millenniumdoel af. In dat jaar had 22 procent van de bevolking in ontwikkelingslanden niet meer dan 1,25 dollar per dag te besteden. Ruim de helft minder dan in 1990, toen nog bijna 50 procent extreem arm was.

Een opsteker voor de VN, dat snelle succes, want er was nogal wat scepsis over de Millenniumdoelen. Kun je besluíten dat honger en armoede worden gehalveerd? Wat een naïef maakbaarheidsdenken. Een typische rijkeluisagenda, vonden anderen, bedoeld om de werkelijke bron van armoede - de groeiende ongelijkheid tussen het rijke en het arme deel van de wereld - te versluieren.

Toch konden de VN de prestatie niet al te uitbundig vieren. Stevige bevolkingsaanwas maakt dat de daling in absolute getallen minder indrukwekkend is. In 1990 leefden er 1,9 miljard mensen in extreme armoede. In 2010 waren dat er 1,2 miljard. 700 miljoen minder, maar geen halvering. Deze week meldden de VN dat het er nu nog 830 miljoen zijn.

Op de cijfers valt wel wat af te dingen. Het is lastig, zo niet onmogelijk vast te stellen hoeveel mensen extreem arm zijn. Harde data ontbreken, berekeningen en aannames spelen een grote rol. Het bewijs: in 2008 liet De Wereldbank een nieuwe rekenmethode los op haar armoedecijfers. Het aantal extreem arme mensen steeg toen in een klap met 40 procent.

Lees verder na de advertentie
Al in 2010 vinkten de VN het eerste Millenniumdoel af

© Trouw. Bron: VN

Hoe verder na 2015?
Bij de opvolgers van de Millenniumdoelen, de Duurzame Ontwikkelingsdoelen, staat de strijd tegen armoede weer op één en is honger afgesplitst en doel twee geworden. "Het uitroeien van armoede is de grootste uitdaging waar de wereld zich voor gesteld ziet, en een onontkoombare vereiste voor duurzame ontwikkeling", schrijven de VN.

In 2030 mag er niemand nog, nergens meer leven van een handvol kleingeld. En het aantal mensen dat arm is volgens de norm van hun eigen land - dat kan meer zijn dan 1,25 dollar - moet zijn gehalveerd. Zetten wereldleiders in september hun handtekening onder de ontwerptekst zoals die er nu ligt, dan geven ze hun zegen aan een gedetailleerd programma. Bescherming tegen de gevolgen van extreem weer, een maximum aan het aantal kinderen met groeiachterstand, steun aan kleine boeren en zorg voor voldoende genetische variatie van zaden: het staat allemaal in doel 1 en 2.

Dom, die 50 miljard
Zodra de Millenniumdoelen op schrift stonden, is de Wereldbank gaan rekenen. Hoeveel extra geld zou er nodig zijn om ze in 2015 te bereiken? Tussen de 40 en de 70 miljard dollar was de schatting die, versimpeld tot 50 miljard, de standaard werd.

We hadden die som nooit moeten maken, zegt Shanta Devarajan, een van de onderzoekers, nu. Natuurlijk was er extra geld nodig om die doelen te bereiken, blogt hij op de site van het Brookings Institute. Maar door ontwikkeling vanuit de centen aan te vliegen, gaven we mensen een excuus om het niet over de broodnodige hervormingen van politiek en instituties te hebben, beweert hij.

"Als leraren een kwart van de tijd niet voor de klas staan, leren kinderen niets. Dezelfde leraren die campagnevoeren voor lokale politici, in ruil waarvoor ze banen krijgen, zonder de verplichting om te komen opdagen. Dokters zijn minstens even vaak afwezig in openbare gezondheidsklinieken (...) omdat ze liever tegen vergoeding in privé-klinieken werken, en vakverenigingen van medici hebben genoeg politieke invloed om hervormingen tegen te houden."

En zo, aldus Devarajan, heb ik de aandacht afgeleid van waar het werkelijk om ging en wellicht bijgedragen aan het voortbestaan van armoede. "Shame on me."

Door ontwikkeling vanuit de centen aan te vliegen, gaven we mensen een excuus om het niet over de broodnodige hervormingen van politiek en instituties te hebben

© Trouw. Bron: VN

Deel dit artikel

Al in 2010 vinkten de VN het eerste Millenniumdoel af

Door ontwikkeling vanuit de centen aan te vliegen, gaven we mensen een excuus om het niet over de broodnodige hervormingen van politiek en instituties te hebben