Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Hoe maak je een succes van je stiefgezin?

home

Iris Pronk

© Thinkstock

Tweederde van alle stiefgezinnen mislukt. Wat maakt de mix van nieuwe geliefden, hun kinderen en exen zo giftig? En hoe maak je wél een succes van het stiefgezin? Een 'stiefplan' helpt wellicht.

Dit is Loes, zegt advocate Aleide Hendrikse-Voogt. Ze wijst op een rood poppetje van Duplo. Naast Loes staat Leo: net zo'n plastic poppetje, maar dan geel. Het verhaal van Loes en Leo loopt slecht af: ze krijgen twee dochters, maken ruzie en gaan scheiden. Hun meisjes - ook van Duplo - wonen nu in twee huizen.

De avonden zijn stil voor Loes, ze begint zich te vervelen. "Dus duikt ze het internet op", vertelt de advocate. Daar vindt ze Jurgen, een chef-kok met een eigen restaurant in Groningen. Bingo, verliefd. Ook Jurgen krijgt een Duplo-gedaante: hij is groen.

De advocate staat achter een tafel die steeds voller met speelgoed raakt: Jurgen heeft óók een ex en twee zonen. Allemaal poppetjes die met elkaar verbonden zijn, of ze dat nou leuk vinden of niet. Voor Loes en Jurgen is samenzijn een keuze, voor de rest van het gezelschap niet.

Hendrikse-Voogt schuift met de Duplo voor een zaal in Almere, die gevuld is met hulpverleners, scheidingsadvocaten, gezinscoaches en hulpverleners. Zij zijn allemaal gespecialiseerd in 'stiefproblemen': de troubles van het stiefgezin, ook wel nieuw-, samengesteld- of patchworkgezin genoemd. Tijdens een masterclass rond het zojuist verschenen boek 'Hoe maak je een succes van je nieuwe gezin?' - Hendrikse-Voogt is één van de auteurs - leren ze hoe ze dergelijke gezinnen (nog) beter kunnen coachen.

Mensen als Loes en Jurgen kunnen wel wat hulp gebruiken: twee van de drie stiefgezinnen stranden. Onder meer vanwege haast, wordt tijdens de masterclass benadrukt: veel nieuwe geliefden zijn zo zeker van hun unieke band en de stevigheid van hun gevoelens, dat ze veronderstellen dat de rest vanzelf gaat. Hup, we gaan samenwonen en dan zien we wel. Liefde overwint alles.

Dat blijkt toch niet zo te zijn. Er zijn soms ex-partners die niets maar dan ook niets met die nieuwe vlam te maken willen hebben. Of die, in alle redelijkheid, vasthouden aan eerder gemaakte afspraken over de kinderen. Zo is Leo uit het Duplo-verhaal niet erg enthousiast over Loes' plan om bij Jurgen in te trekken, tweehonderd kilometer verderop. Als Loes hun dochters meeneemt, wat ze graag wil, dan is dat de doodsteek voor hun co-ouderschap.

Wonen twee nieuwe geliefden al wel samen, met haar kinderen of zijn kinderen of beider kinderen, sowieso een bonte roedel, dan botsen hun opvoedstijlen vaak. Stief is meestal strenger, terwijl de biologische ouder na een scheiding wel eens doorschiet in toegeeflijkheid ('die kinderen hebben zoveel meegemaakt, laat ik ze hun zin maar geven'). Dat verschil is een bekende bron van ergernis.

Binnen de muren van het stiefgezin vinden mogelijk nog meer botsingen plaats: van gezinsculturen, wensen, verwachtingen, belangen, stiefouders en stiefkinderen. Het helpt als de nieuwe geliefden daarop anticiperen, zeggen Hendrikse-Voogt en haar mede-auteurs.

Dat kan met het 'stiefouderschapsplan', kortweg stiefplan: een door de auteurs bedachte variant op het ouderschapsplan, dat stellen die scheiden sinds 2009 verplicht moeten maken.

In het stiefplan leggen de stichters van een nieuw gezin vast hoe ze hun gezamenlijke leven gaan vormgeven. Wie onderhoudt contact met de andere biologische ouder van de kinderen? Wie maakt de opvoedkundige regels in huis? Hoe gaat de stiefouder de band met zijn stiefkinderen verstevigen? Wat blijft de biologische ouder exclusief met de eigen kinderen doen? Zo'n stiefplan vereist vooruitkijken en denkwerk: aha, dat is een mogelijk probleem, hoe lossen we dat op? Wie hindernissen van veraf ziet, kan ze makkelijker omzeilen, zo veronderstellen de bedenkers van het stiefplan.

Een robuust fundament onder de nieuwe liefde helpt allicht. Al kan een stiefplan niet alle bedreigingen - de ex-partner die boos blijft, de stiefdochter die haar stiefvader niet mag, huishoudelijke ergernissen, liefde die onder alle druk verwelkt - afwenden.

Corrie Haverkort, Marlijn Kooistra-Popelier, Aleide Hendrikse-Voogt, 'Hoe maak je een succes van je nieuwe gezin?' Huizen, Uitgeverij Pica, 2012. ISBN 9789 07767 1818.

Voor informatie over het stiefouderschapsplan: www.stiefplan.nl

Het hóeft natuurlijk niet te mislukken: zeven gouden regels voor het stiefgezin

Het goede nieuws is: één op de drie stiefgezinnen blijft intact. Het kan dus wel degelijk: een nieuwe liefde bouwen op de brokstukken van de vorige. Maar hoe? Stiefdeskundigen geven tips.

1. Ga op de juiste manier weg bij je partner.

Ben je eruit: wil je écht weg bij de vader of moeder van je kinderen? Leg dan géén briefje neer: 'Sorry, dit was het, ik vertrek', adviseert filosofe Corrie Haverkort, voorzitter van de stichting Nieuw Gezin Nederland. Ga rustig weg, met beleid, blijf in gesprek, werk met een therapeut de eerste pijn weg. "Dan is de kans op wrok kleiner."

2. Kom in het reine met de ex-partner.

Niet gelukt, de min of meer vreedzame, wrokloze scheiding? Blijf proberen om "met je ex in het reine te komen", zegt Haverkort. "Het is goed als de vertrokken partner bij herhaling erkent dat de ander verdriet heeft, en dat het verwerken daarvan tijd kost." De ex-partner heeft een blijvende invloed op het nieuwe stiefgezin, via de kinderen.

3. Eet een pizza met de vader van je stiefkinderen.

Probeer een band op te bouwen met de ex van je partner, zo luidt het advies aan stiefouders van Gideon de Haan. Hij is coach van samengestelde gezinnen en vormt met zijn echtgenote en haar twee zonen zelf een stiefgezin.

"Ik heb de vader van de jongens glashard uitgenodigd voor een pizzaatje. Hij zei eerst: 'Ik hoef toch geen vrienden met jou te worden'. Nee, zei ik, 'maar jouw kinderen wonen in mijn huis, dus wil ik jou wel echt leren kennen'." De twee mannen bezoeken nu wel eens gezamenlijk een ouderavond op school.

4. Zet het belang van het kind écht voorop.

Veel ouders zeggen dat hun kinderen vóór gaan. Maar kiezen ze in de praktijk ook echt wat voor hun zonen en dochters het beste is? Volgens Gideon de Haan mogen gescheiden en weer opnieuw verliefde ouders zich best wat meer in hun kinderen verdiepen. "In het uiterste geval zouden ze moeten zeggen: het klikt echt niet met de kinderen, dus doe ik deze stiefvader of -moeder weer weg."

5. Vier de liefde.

Dit is het leukste advies voor nieuwe geliefden: doe véél leuke dingen met elkaar, geniet, investeer in je relatie. Want, zo benadrukt pedagoge Marlijn Kooistra-Popelier: die liefde is de basis van alle andere relaties in het complexe systeem. Spat die uit elkaar, dan blijft er van de rest niets meer over.

6. Praat met elkaar over opvoeding.

Opvoedstijlen verschillen nogal eens binnen een stiefgezin. Praat daarover met elkaar, adviseert pedagoge Kooistra. Die aanmoediging kunnen nieuwe geliefden wel gebruiken, want zij praten doorgaans minder met elkaar dan partners in een eerste huwelijk. Misschien omdat ze voorzichtiger met elkaar zijn, denkt Kooistra: ze zijn bang voor de ruzies die hun vorige relatie kenmerkten, en vermijden daarom lastige onderwerpen.

7. Creëer een eigen gezinscultuur.

Een nieuw gezin heeft nieuwe rituelen nodig. Hoe vier je verjaardagen? Welke vakantietraditie ga je samen opbouwen? Wat te doen met Sinterklaas en Kerst?

"Denk maar eens na", zegt pedagoge Kooistra, "met welke beelden wil je het fotoboek van je nieuwe gezin vullen?"

Meer informatie: www.gideondehaan.nl en www.nieuwgezin.info

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie