Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Hoe komt het sneeuwklokje op Texel terecht?

Home

Hanneke van Dijk

© Hanneke van Dijk

Sneeuwklokjes komen van oorsprong niet in Nederland voor en dus ook niet op Texel. Hoe komt dit plantje op een eiland terecht?

Het gewone sneeuwklokje (Galanthus nivalis) komt hier niet van oorsprong in het wild voor. Dat zou je niet zeggen als je op sommige plaatsen de velden vol sneeuwklokjes ziet. Lang geleden werden ze aangeplant bij kloosters en landhuizen en van daaruit zijn ze verwilderd en voelden zich zo goed thuis dat ze hier ingeburgerd zijn.

Rond 1500 naar Nederland
In de plantenwereld betekent inburgeren dat planten die hier niet van oorsprong thuishoren, eenmaal verwilderd, zich zo goed kunnen handhaven dat het lijkt of ze inheems zijn. Het gewone sneeuwklokje werd al rond 1500 in Nederland geïmporteerd en komt oorspronkelijk voor in West-, Midden-, en Zuid-Europa, van de Pyreneeën in het westen tot de Oekraïne in het oosten.

Toch blijft het verbazingwekkend dat juist op Texel, vooral in Nationaal Park de Dennen, velden vol sneeuwklokjes te vinden zijn. De geschiedenis hiervan blijkt veel recenter te zijn.

Texelse kwekersfamilie Kikkert
Rond 1930 ontdekte een Texelse bollenkweker in Frankrijk, tussen Tours en Orleans, velden vol sneeuwklokjes. Ze groeiden daar massaal in rivierbeddingen en bossen.

Thuisgekomen vertelde hij het verhaal aan de Texelse kwekersfamilie Kikkert, die er wel brood in zag en naar Frankrijk afreisde. Daar gingen ze op zoek naar de eigenaren van de bossen waarin sneeuwklokjes stonden en maakte afspraken om het 'recht tot graven' te verkrijgen. Ze konden de bolletjes ook "schoon" van de plaatselijke bevolking kopen, maar dat was veel duurder.

De bedoeling van de familie Kikkert was niet om de bolletjes uit Frankrijk rechtstreeks te verkopen, maar ze op Texel in cultuur te brengen. Dit speelde zich af in de jaren vijftig van de vorige eeuw. De Texelaren zagen in die tijd elk jaar in februari een busje met het opschrift La Perce-neige oversteken naar het vasteland op weg naar Frankrijk.

De eerste paar jaren waren ze binnen een paar weken alweer terug met een bus vol pas geoogste bolletjes. Later ontdekten ze dat het beter was om de bolletjes na het opgraven eerst te laten drogen, wat gebeurde op de zolder van een Franse boerderij.

Bosplantjes
Sneeuwklokjes zijn niet zo makkelijk op een open veld te telen als tulpen of narcissen. Het zijn bosplantjes en ze hebben de juiste omstandigheden nodig om goed te groeien en zich te vermeerderen.

Al lang voordat de Texelaren de sneeuwklokjes uit Frankrijk importeerden was het in West-Friesland een oud gebruik dat bollentelers bij boerderijen sneeuwklokjes kochten. Zij haalden de pollen eruit, maar lieten er altijd een paar zitten, zodat deze weer een nieuwe pol konden vormen. De geoogste sneeuwklokjes zetten ze uit op het zand en ze verkochten de droge bolletjes.

Magnesiumhoudende kalk
De Texelse bollenkwekers kregen destijds toestemming van Staatsbosbeheer om de sneeuwklokjes uit Frankrijk in de bossen rond de Koog aan te planten. Zij zorgden ervoor dat de sneeuwklokjes het hier naar hun zin hadden zodat ze zich goed, zowel door zaaien als door bolletjes, vermeerderden.

Hiertoe strooiden ze elk jaar magnesiumhoudende kalk. Ze verwijderden jonge boompjes en bramen en rooiden de sneeuwklokjes regelmatig door ze uit te dunnen. Zo bleven er altijd sneeuwklokjes over die zich weer konden vermeerderen.

Door dit onderhoud bleven ze gezond. Hoe meer je in de bodem rommelt, hoe meer sneeuwklokjes je krijgt. Ze hebben de neiging om dichte pollen te vormen waarvan het midden afsterft en als je ze regelmatig uit elkaar plant vermeerderen ze zich razendsnel. De import van Franse sneeuwklokjes op Texel heeft tot de jaren zeventig van de vorige eeuw geduurd en nog jaren daarna zijn er uit de Texelse bossen sneeuwklokjes geoogst.

Niet door iedereen gewaardeerd
We hebben het aan de familie Kikkert te danken dat we nog steeds van Frans-Texelse sneeuwklokjes kunnen genieten, maar niet iedereen waardeert ze. Staatsbosbeheer streeft een natuurlijker beheer na, maar spaart het bos. Het oorspronkelijke dennenbos wordt omgezet in gevarieerd loofbos, de duinvalleien worden gedeeltelijk afgeplagd om de oorspronkelijke armere grond met hun plantengemeenschappen een kans te geven.

Zij willen de nieuwere planten zoals sneeuwklokjes en cranberries liever kwijt. De bollentelers is het recht ontzegd de sneeuwklokjes te oogsten. Gevolg is dat de bossen niet meer onderhouden worden en de sneeuwklokjes overwoekerd worden tot ze uiteindelijk helemaal zullen verdwijnen. Je ziet nu al dat er minder zijn.

Toch zijn sneeuwklokjes op Texel onuitroeibaar, ze overleven met honderden langs wegbermen, slootkanten en bij boerderijen. Je ziet nu ook witte velden, uit Schotland geïmporteerde sneeuwklokjes, die onder een laag riet of stro geteeld worden. De oogst hiervan gaat niet meer zoals voeger met de hand en op de knieën, maar machinaal en de opbrengst is groter. De sneeuwklokjes blijven Texel trouw.

www.tuinenstichting.nl biedt een overzicht van open tuinen en parken met sneeuwklokjes in 2012 op het vasteland.


Deel dit artikel