Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Hoe IS de chat-app Telegram gebruikte bij een verovering

Home

Arjen van der Ziel

Dit zouden IS-strijders zijn bij een buitgemaakt pantservoertuig van het Filippijnse leger. IS-aanhangers postten deze foto op Telegram. © RV

IS-strijders gebruikten bij de inname van de Filippijnse stad Marawi Telegram, de versleutelde chatdienst. Telegram staat onder druk om berichten te weren of door te geven aan autoriteiten.

Toen strijders van Islamitische Staat in mei verrassend de Filippijnse stad Marawi veroverden, waren ze door het dolle heen. En ze uitten dat, zoals vaker, via de bij de jihadisten populaire berichten-app Telegram.

Lees verder na de advertentie

‘Hoe groot is de stad? Is hij in omvang te vergelijken met Kirkuk?’ appte een buitenlandse IS-aanhanger, kennelijk bekend met de Iraakse stad Kirkuk. ‘Niet zo groot’, schreef een Filippijnse IS-strijder terug. ‘We hebben de school in brand gestoken die was opgezet door de Amerikanen.’ De buitenlandse IS’er vroeg waar de regeringsmilitairen waren gebleven. ‘Ze zijn gevlucht als varkens’, appte de strijder. ‘Ze hebben de lijken van hun kameraden meegenomen.’

We hebben de school in brand gestoken die was opgezet door de Amerikanen

Filippijnse IS-strijder op Telegram

Verovering

Honderden IS-strijders veroverden eind mei Marawi, de belangrijkste moslimstad van de verder voor het overgrote deel katholieke Filippijnen. Naast Filippino’s waren onder de jihadisten ook extremisten uit omringende landen als Indonesië en Maleisië. En tot verrassing van velen is het Filippijnse leger er nu, twee maanden later, nog altijd niet in geslaagd om de stad volledig te heroveren.

Volgens een recente analyse van het Institute for Policy Analysis of Conflict (Ipac), een gezaghebbende denktank in Indonesië, hadden de IS-strijders hun actie dan ook maandenlang voorbereid. Ze volgden daarbij opdrachten van de IS-leiding in Syrië en kregen tienduizenden dollars van het centrale kalifaat. Ook overlegden ze volop via de versleutelde berichtendienst Telegram. Zo spoorde de Syrische leiding de strijders in Marawi via Telegram aan om niet langer de namen te gebruiken van de milities waaruit zij voortkomen, maar alleen nog de benaming ‘Islamitische Staat’.

Radicalisering vindt vooral offline plaats, in de echte wereld. Sociale media helpen alleen maar een beetje.

Sidney Jones, directeur Ipac

Spionage

“In het begin hadden ze volgens mij het gevoel dat Telegram heel veilig was”, zegt Ipac-directeur Sidney Jones, die toegang wist te krijgen tot een deel van de chatberichten van de jihadisten. “Na een tijdje groeide de verdenking dat ze werden bespioneerd. Er ontstonden heel felle discussies, vooral tussen enkele Indonesische chat-deelnemers.”

Ondanks dit soort verdenkingen gebruiken IS’ers Telegram nog steeds. Zo werden medestanders vandaag nog opgeroepen om naar Marawi te komen om te vechten, of anders aanslagen te plegen. ‘De islamitische staat kan alleen worden gerealiseerd met totale oorlog’, appte een IS-aanhanger, kennelijk vanuit de stad.

Telegram is populair bij de extremisten omdat de berichten-app sterke encryptie belooft. Maar de druk op Telegram en soortgelijke diensten groeit om extremische chats te weren of door te spelen aan de autoriteiten. Zo besloten Pavel en Nikolai Doerov, de twee Russische broers achter Telegram, vorige week al onder druk van de Indonesische regering om een aantal chat-kanalen te sluiten. Ook beloofden ze meer toezicht te houden op het Indonesische berichtenverkeer. “Wij zijn geen vrienden van terroristen”, verzekerde Pavel Doerov.

Rol internet overschat

Toch waarschuwt expert Sidney Jones dat niet te veel moet worden verwacht van dit soort maatregelen, omdat de vaak jeugdige jihadisten bedreven zijn in het gebruik van sociale media, en makkelijk overschakelen naar andere communicatiekanalen. “Als Telegram niet meer veilig is, stappen ze gewoon over op Signal, dat beter versleuteld schijnt te zijn. Of misschien op iets heel anders.”

Volgens Jones wordt de rol van internet bij de terreurdreiging de laatste tijd echter wel overschat. “Radicalisering vindt vooral offline plaats, in de echte wereld. Sociale media helpen alleen maar een beetje. Je kunt er als terreurbestrijder soms wel via sociale media achterkomen dat jongeren in een bepaalde moskee radicaliseren. Maar het helpt je dan weinig om hun chatkanaal te sluiten. Je zult nog steeds naar die moskee toe moeten om uit te vinden wat daar precies gebeurt en waarom die jongeren radicaliseren.”

Buren vrezen terreur door ‘terugkeerders’

De grote buurlanden Indonesië en Maleisië, waar veel moslims wonen, volgen de IS-rebellie in de Filippijnse stad Marawi met argusogen. Beide landen hoeven volgens experts niet te vrezen dat ook een van hun steden onder de voet wordt gelopen. Dat kon op de Filippijnen gebeuren omdat er al milities met honderden strijders waren, die zich aansloten bij IS. Zulke milities zijn er niet in Indonesië en Maleisië. Maar de autoriteiten in Jakarta en Kuala Lumpur vrezen wel voor aanslagen door jihadisten die terugkeren uit Marawi.


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Deel dit artikel

We hebben de school in brand gestoken die was opgezet door de Amerikanen

Filippijnse IS-strijder op Telegram

Radicalisering vindt vooral offline plaats, in de echte wereld. Sociale media helpen alleen maar een beetje.

Sidney Jones, directeur Ipac