Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Hoe het kabinet iedere stap tegen Rusland minutieus voorbereidde

Home

Wilma Kieskamp

Minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken reageert in Nieuwspoort op het nieuwe onderzoeksrapport naar MH17. © ANP

Als de Russische ambassadeur in Nederland weleens rondneust op de website van de Tweede Kamer, kan hij op een vrijdag in maart al gezien hebben wat zijn land boven het hoofd hing. Op de site van de Kamer verschijnt dan, door bijna niemand opgemerkt, een brief over het MH17-onderzoek. De brief is gericht aan de Tweede Kamer.

Sigrid Kaag, toen plaatsvervangend minister van buitenlandse zaken, komt meteen ter zake. “Punt 1: Wij verkennen de mogelijkheden om andere staten aansprakelijk te stellen op grond van het internationale recht”. Zes pagina’s lang legt ze uit of dit kan (ja) en of dit helpt bij het opsporen van degenen die de Buk-raket afschoten (misschien, maar het kan ook nadelig werken).

Lees verder na de advertentie

Die brief vertelt verschillende dingen. Om te beginnen dat het kabinet de afgelopen maanden heeft gewikt en gewogen over stappen tegen Rusland. En hoe minutieus de voorbereiding was. Premier Rutte wist dat het strafrechtelijk onderzoek naar de vliegramp-MH17 nieuw bewijsmateriaal kon opleveren. Hij wist ook dat hij misschien voor de keus zou komen te staan om een daad te stellen richting Rusland.

Uit alles blijkt dat Rutte zijn stappen goed heeft doordacht

Uit de brief blijkt hoe al in een vroeg stadium draagvlak voor een verregaand besluit wordt vergaard en een breed front wordt gevormd. De Kamer wordt in maart al voorbereid. De maanden daarna is er druk overleg met andere landen. Alles in een diplomatiek tandem met Australië.

Verregaand

“Dit soort grote vraagstukken kun je alleen stap voor stap oplossen”, zei Rutte vrijdag op de persconferentie waarin hij de historische stap van Nederland toelichtte om Rusland als land aansprakelijk te stellen voor de MH17-ramp. Uit alles blijkt dat hij zijn stappen goed heeft doordacht. De regie was strak: Australië maakte zijn besluit bekend op hetzelfde tijdstip, live op tv, ondanks het grote tijdverschil.

Het kabinet wist dat er deze week iets groots zat aan te komen. Toen premier Rutte dinsdag naar India vertrok op handelsmissie, wist hij al dat hij vervroegd terug zou moeten komen. Het wachten was op de persconferentie van het internationale opsporingsteam JIT, dat de vliegramp onderzoekt. Premier Rutte trok zijn conclusie. “Voor het eerst wijst de vinger naar één concreet land”. Dat kan Nederland niet zonder gevolgen laten. “Deze stap is verregaand, maar noodzakelijk”, zegt Rutte.

Dat Nederland daarbij zó hoog inzet, had bijna niemand verwacht. De Russische minister van buitenlandse zaken Lavrov kreeg vrijdagochtend het telefoontje van zijn Nederlandse ambtsgenoot Stef Blok. Met opnieuw het klemmende verzoek mee te werken aan het berechten van degenen die de Buk-raket afschoten. “Lavrov ontkent nog steeds de Russische betrokkenheid”, zegt Blok.

Om de druk op Rusland op te voeren, wil Nederland maandag steun vergaren bij de EU in Brussel

Indalen

De komende week volgen belangrijke vervolgstappen. “Het is heel belangrijk dat we de procedure zorgvuldig doorlopen”, zei premier Rutte vrijdag. “Ik ga ervan uit dat Rusland begrijpt hoe ernstig dit is. En dat het zal indalen”.

Om de druk op Rusland op te voeren, wil Nederland maandag steun vergaren bij de EU in Brussel, op de de buitenland-ministerraad. Dinsdag volgt een groter podium. Dan kaart Nederland de Russische betrokkenheid bij de ramp aan in de VN-Veiligheidsraad. “We eisen volledige uitvoering van motie 2166 die Rusland daarover eerder ondertekende”, zegt Rutte.

Gezien alle zorgvuldige voorbereiding moet er ergens op het ministerie van buitenlandse zaken ook al een mapje liggen met de werktitel ‘Wat te doen als Rusland de kont nog verder tegen de krib gooit’. Rutte wilde er vrijdag niets over kwijt. “Stap voor stap. Natuurlijk hebben we nagedacht. Maar als ik daar nu al iets over zeg, komt er meteen een politieke sfeer omheen te hangen. Dan verklein ik de kansen dat dit slaagt”.

Lees ook: Ongekende stap: Nederland stelt Rusland als land aansprakelijk voor MH17-ramp

Nederland stelt Rusland aansprakelijk voor het neerhalen van vlucht MH17, en zal Rusland mogelijk voor het Internationaal Gerechtshof dagen. De politieke en morele druk op Rusland wordt maximaal opgevoerd.

Lees ook: 'Nederland gebruikt zwaar diplomatiek geschut met MH17-beschuldiging'

Waarom doen Nederland en Australië zo veel moeite Rusland voor het gerecht te slepen, terwijl dat land geen enkele behoefte lijkt te hebben daaraan mee te werken?

Lees ook: Nabestaande Piet Ploeg: Iedereen lijkt te weten hoe je moet rouwen

Piet Ploeg verloor drie familieleden bij de ramp en is bestuurslid van de Stichting Vliegramp MH17. "Ik ben niet uit op wraak. Ik weet niet eens op wie ik boos zou moeten zijn."

Deel dit artikel

Uit alles blijkt dat Rutte zijn stappen goed heeft doordacht

Om de druk op Rusland op te voeren, wil Nederland maandag steun vergaren bij de EU in Brussel