Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Hoe gevaarlijk is het fietspad als je mag blijven bellen?

Home

Kick Hommes

Vooral jongeren kijken vaak op een mobieltje, of luisteren muziek. © ANP

Iedereen heeft het weleens meegemaakt. Op de fiets snel even een berichtje checken, om daarna vlak langs een auto te schieten. Levensgevaarlijk, en toch verbiedt minister van Verkeer en Waterstaat Schultz van Hagen (VVD) bellen en whatsappen niet, zo schreef ze woensdag aan de Tweede Kamer. Heeft dat gevolgen voor de veiligheid op het Nederlandse fietspad?

Wie vaak door drukke steden als Amsterdam en Den Haag fietst zal het verbazen, maar de Nederlandse fietspaden behoren tot de veiligste van Europa. Alleen in Luxemburg, Malta en Zweden vallen per jaar minder slachtoffers per hoofd van de bevolking, zo bleek maandag uit de tweejaarlijkse barometer van de Europese fietsbond. In Nederland overleden vorig jaar 185 fietsers als gevolg van een verkeersongeval. Een aantal dat al jaren ongeveer gelijk blijft.

Maar toch, het fietspad wordt steeds voller. Inmiddels rijden jaarlijks bijna vijftien miljoen fietsers kriskras over de 35.000 kilometer fietspad in Nederland. Dat gaat gepaard met veel (bijna-) ongelukken. Volgens VeiligheidNL belanden per jaar zo'n 35.000 fietsers in een ziekenhuis. Ook nemen de ergernissen over wielrenners zonder fietsbel toe, terwijl ook de elektrische fiets voor problemen zorgt nu ouderen als in hun jonge jaren met meer snelheid dan verwacht tegen de wind in fietsen.

De meeste ongelukken ontstaan als gevolg van gladheid of hobbels op de weg, bleek uit onderzoek van de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV). Ook obstakels zoals fietspaaltjes zorgen ervoor dat duizenden Nederlanders de afslag naar een ziekenhuis moeten nemen, schreef Trouw eerder. Deze 'enkelvoudige' ongelukken tellen voor 75 procent van alle ongevallen.

Lees verder na de advertentie
Bellen op de fiets leidt tot meer ongelukken, blijkt uit onderzoek. © Anp

De laatste jaren is ook bellen en appen in het verkeer een snel groeiend probleem. Even omlaag kijken om een berichtje te checken kan leiden tot veel ongelukken, becijferde het ministerie voor de campagne 'Aandacht in het verkeer'. Jonge fietsers, die vaak al rijdend typen, krijgen sneller een ongeluk als gevolg van smartphonegebruik dan oudere fietsers. Een op de vijf ongevallen met fietsers tussen de 12 en 24 jaar is te wijten aan het checken van de smartphone. Het risico op een ongeluk neemt door telefoongebruik met een factor 1,4 toe.

Hoeveel fietsers bellen onderweg is niet bekend, maar wel is duidelijk dat veel mensen steeds vaker een telefoon aan hun oor hebben. De SWOV meldde twee jaar geleden dat vooral jongeren nog geregeld bellen op de fiets. Tussen de 12-34 jaar driekwart van de jongeren, tussen 34 en 50 jaar is dat de helft. De helft van de Nederlandse fietsers bekijkt weleens een bericht, terwijl een op de drie zelf een Whatsappje stuurt.

Toch wil minister Schultz niet aan een verbod op bellen en appen. Dat komt omdat niet duidelijk is of in andere landen de strafbaarstelling  echt werkt. In Denemarken en in veel Zuid-Europese landen kunnen bellende fietsers wel beboet worden, maar of deze maatregel daar effect heeft, is volgens Schultz niet te berekenen. "In Duitsland wordt een enkele keer beboet voor het vasthouden en bellen met je telefoon op de fiets. De Duitse politie geeft aan dat dit erg lastig is omdat iemand op heterdaad betrapt moet worden en dat spraakbewegingen geconstateerd moeten zijn."

Gedragsvoorlichting
Daarom wil Schultz nog steeds inzetten op voorlichting. Zo is er de campagne Aandacht voor de fiets, waar ook de Fietsmodus onder valt. Met deze applicatie worden jongeren aangemoedigd om de telefoon in de broekzak te houden. Daarmee is zelfs een fiets te winnen.

Wordt het Nederlandse fietspad gevaarlijker als het aantal bellende fietsers toeneemt? Nee, dat ook zeker niet. Het grootste deel van de ongelukken kan worden opgelost als de fietsers iets geconcentreerder opletten, aldus een woordvoerder van Veilig Verkeer Nederland. "En andere fietsers kunnen anderen ook best waarschuwen, bijvoorbeeld door met je fietsbel te bellen."

Ook Otto van Boggelen van het CROW-Fietsberaad, het kenniscentrum voor fietsbeleid van de Nederlandse overheden, vindt het fietspad in Nederland verre van levensbedreigend. "Dertig jaar geleden wilden we vooral het aantal ongelukken waar een fietser en een auto bij betrokken was terugdringen. Dat is grotendeels gelukt. In de vakwereld is nu sprake van een omslag: ook de enkelvoudige ongevallen krijgen aandacht. Bijvoorbeeld door fietspaaltjes weg te halen, maar ook door het herkennen van gevaarlijke situaties voor oudere fietsers. Door aandacht voor het fietspad kan je ook punten van zorg voor de fietser wegnemen. De aandacht voor het fietspad is groeiende."

Van iets geen wet maken omdat het niet te controleren is, vind ik te kort door de bocht. Op de stoep rijden is ook niet te controleren, maar we doen er wel redelijk rustig.

Otto van Boggelen, CROW-Fietsberaad

Fietsers bij het Rijksmuseum in Amsterdam. Het tunneltje onder het museum wordt bestempeld als 'levensgevaarlijk'. © anp

Wel wil Van Boggelen meer regels over gedrag. "Van iets geen wet maken omdat het niet te controleren is, vind ik te kort door de bocht. Op de stoep rijden is ook niet te controleren, maar we doen er wel redelijk rustig. Dat komt mede omdat het in de wet staat. Meer afspraken over wat is handig, is helemaal zo gek niet."

Nederland moet echter voorzichtig zijn met het normaliseren van gedrag, zegt Veilig Verkeer Nederland. "Over tien jaar denken we, waar hebben we het over. De ontwikkeling gaat zo snel. Het is goed soms iets meer afstand te nemen. Het gaat hier om gedrag. Daar ben je zelf bij. Natuurlijk zijn sommige gedeelten te smal. Daar wordt aan gewerkt. Maar we hebben het mooiste netwerk ter wereld. Daar mogen we trots op zijn."

Deel dit artikel

Van iets geen wet maken omdat het niet te controleren is, vind ik te kort door de bocht. Op de stoep rijden is ook niet te controleren, maar we doen er wel redelijk rustig.

Otto van Boggelen, CROW-Fietsberaad