Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Hoe een conservatieve minderheid de VS lamlegt

Home

Bas den Hond

John Boehner voorafgaand aan de stemming. © afp

Het was maar een moment, een incident kun je het niet eens noemen. Vorige week zondag zette het politieke praatprogramma 'Meet the Press' de Republikein Tom Graves, een lid van het Huis van Afgevaardigden dat de ramkoers van zijn partij voluit verdedigt, tegenover zijn partijgenoot Peter King. Toen deze werd geïntroduceerd als 'gematigd', vertrok zijn gezicht even. "Ik noem mezelf liever een Reagan-conservatief", zei hij haastig.

Dat was symptomatisch. Ook Republikeinen van de oude stempel, die niets zagen in het stilleggen van de overheid ruim twee weken geleden, laat staan in het tegenhouden van verdere staatsleningen zoals dat voor vandaag dreigde te gebeuren, willen zo rechts mogelijk lijken.

Voor leden van het Huis van Afgevaardigden is het om het jaar verkiezingsjaar, en dus elke dag campagne. Voor de meeste Republikeinen betekent dat niet dat ze het verschil moeten laten zien met een Democratische tegenstander, maar dat ze zich in de voorverkiezingen, waar alleen de fanatiekste partijgangers stemmen, ultrarechtse Republikeinen van het lijf moeten houden.

Dat is de afgelopen jaren veel 'gematigden' niet gelukt. Neem Jean Schmidt uit Ohio, afgevaardigde sinds 2005. In 2012 werd ze in de voorverkiezingen onder andere uitgedaagd door Brad Wenstrup, representant van de anti-belastingbeweging in de partij, de Tea Party. Wenstrup kreeg niet de meerderheid van de Republikeinse stemmen, maar wel de meeste: ruim 42.000 van de 87.000. Dankzij dat handjevol kon hij vervolgens de overwinning ophalen in zijn door en door Republikeinse district met 484.000 kiesgerechtigden. En ging hij naar Washington met het voornemen president Barack Obama zo veel mogelijk dwars te zitten.

Daar, in het Huis van Afgevaardigden, zijn de Republikeinen met 232 tegen 200 zetels in de meerderheid. Een kunstmatige meerderheid, want in totaal haalden Democratische kandidaten vorig jaar 1,4 miljoen meer stemmen dan Republikeinse, maar met een districtenstelsel kun je dat zo hebben.

Wie heeft de broek aan?
In hun fractie is de onofficiële 'Tea Party fractie' een minderheid, maar ze maakt er ondertussen wel de dienst uit. Onder een brief aan de Republikeinse aanvoerder John Boehner waarin het stilleggen van de overheid werd bepleit, stonden 79 handtekeningen. Maar een groot aantal andere Republikeinen sluit zich in de praktijk bij die radicalen aan, uit angst volgend jaar net als Jean Schmidt vervangen te worden.

Zelfs met die meelopers kan de Tea Party als het om de huidige crisis gaat geen meerderheid in het Huis van Afgevaardigden bij elkaar krijgen om pal te staan tegen het gisteren in de Senaat gebrouwen akkoord. De 'Reagan-conservatief' Peter King en enkele tientallen andere Republikeinen zouden graag voor het opnieuw financieren van de overheid en het verhogen van het schuldenplafond stemmen. Ze beseffen dat president Barack Obama vastbesloten is niet toe te geven aan de chantagemethode die de Republikeinen nu voor de tweede keer in drie jaar uit hun politieke gereedschapskist haalden. Samen met de tweehonderd Democraten hadden ze al weken geleden een einde aan de crisis kunnen maken.

Maar daarvoor hadden ze de Republikeinse leider John Boehner nodig, de voorzitter van het Huis van Afgevaardigden. Het is de gewoonte dat die een wet alleen in stemming brengt als een meerderheid van de Republikeinse fractie - die dus nog altijd een minderheid kan zijn van het Huis - daarin toestemt. Boehner kan die regel opzij zetten, en gisteravond deed hij dat op de valreep ook. Hij was daarmee de laatste schakel in de keten van op minderheden steunende minderheden die de Verenigde Staten de wet proberen voor te schrijven.

Deel dit artikel