Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Hoe een Assyrische bisschop 226 geloofsgenoten bevrijdde van IS

Home

Assyrische christenen, die Syrië en Irak zijn ontvlucht, kwamen eind februari 2015 samen voor het VN-gebouw in Beiroet (Libanon), om aandacht te vragen voor de gegijzelde christenen in het noorden van Syrië. © epa

Hoog in het noorden van Syrië is een bisschop erin geslaagd 226 leden van zijn gemeente te redden uit handen van Islamitische Staat. Bij geloofsgenoten wereldwijd zamelde hij miljoenen dollars in om de Assyrische christenen vrij te kunnen kopen.

In februari 2015 vielen IS-strijders 35 christelijke dorpen binnen in de vallei van de Khabur-rivier in Noord-Syrië en gijzelden daar honderden inwoners. Het gebied was een van de laatste toevluchtsoorden van een minderheid die generaties lang in het Midden-Oosten is opgejaagd.

Ruim een jaar en een gefilmde executie van drie gevangenen later zijn bijna alle gegijzelden bevrijd. Daarvoor moest wel een enorm bedrag aan losgeld bij elkaar gebracht worden. En moesten ernstige morele bezwaren aan de kant worden gezet.

Het officiële standpunt van veel westerse landen, waaronder Nederland, Frankrijk, Duitsland, Groot-Brittannië en verschillende Scandinavische landen, is namelijk dat ze geen losgeld betalen. In de Verenigde Staten is het bij wet verboden. Zelfs als er geen alternatief lijkt te zijn, wordt het betalen van IS om mensen vrij te krijgen, afgekeurd.

Lees verder na de advertentie

Andere plannen

"Moreel gezien begrijp ik dat", zegt Aneki Nissan tegen correspondenten van persbureau Associated Press (AP). "Als we IS geld geven, dan voeden we ze alleen maar. En ze gebruiken het om nog meer te moorden." Maar Nissan, die hielp geld in Canada in te zamelen, zag geen andere mogelijkheid: "We zijn zo'n kleine minderheid dat we elkaar wel móeten helpen".

De families uit de Khabur-vallei maken deel uit van die minderheid. Hun geschiedenis gaat terug tot de eerste dagen van het christendom. Tot op heden spreken ze een dialect van het Aramees, een taal die, naar wordt aangenomen, de moedertaal van Jezus was.

Toen IS de dorpen binnenviel, belden veel vluchtende inwoners hun familie en vrienden in het buitenland. In de chaos was het onduidelijk hoeveel mensen gevangen waren genomen, maar iedereen was bang dat ze het er niet levend vanaf zouden brengen.

Na een week bleek dat IS andere plannen had. De strijders beloofden zeventien mannen die in het dorp Tal Goran gevangen waren genomen, dat ze op één voorwaarde hun vrijheid zouden terugkrijgen. Vier vrouwen bleven voorlopig gegijzeld. Eén man moest een boodschap afleveren bij de bisschop in Al-Hasakah, ongeveer zestig kilometer verderop, en met een antwoord terugkeren. De terroristen eisten 50.000 dollar (bijna 47.000 euro) losgeld per gegijzelde. Abdo Marza stemde met tegenzin toe om te gaan, omdat IS zijn 6-jarige dochter gevangen hield.

We zijn zo'n kleine minderheid dat we elkaar wel moeten helpen

Illegaal losgeld

De bisschop, Mar Afram Athneil, had drie dagen nodig om een beslissing te nemen. Hij won advies is bij Assyrische christenen over de hele wereld, voordat hij Marza zonder enige uitleg een envelop terug gaf.

Toen Marza de brief overhandigde aan een IS-strijder, zei deze lachend: "Jullie bisschop is een slimme man", waarop Marza's dochter en drie oude vrouwen werden vrijgelaten. Ondertussen begon bisschop Athneil geheime onderhandelingen over de overgebleven gegijzelden.

In Californië in de Verenigde Staten pakte de Assyrische filmmaker Sargon Saadi zijn spullen om uit te zoeken wat er van de dorpen in de Khabur-vallei was overgebleven. Hij trof ze verlaten aan. "We wisten niet waarom IS de inwoners had meegenomen en waar naartoe", zegt Saadi tegen AP. "Ook wisten we niet wat ze met hen wilden doen." Toen doorsijpelde dat IS losgeld wilde, was de prijs volgens Saadi ontmoedigend. Als IS 50.000 dollar per persoon wilde, kwam dat neer op een bedrag van meer dan 11 miljoen dollar.

"Bovendien bestaat er geen makkelijke manier om IS geld te geven", zegt Saadi. "Het is niet alleen zeer gevaarlijk, maar ook nog eens illegaal in veel landen." Toch werd de roep om donaties wijd verspreid over de sociale media.

Bovendien bestaat er geen makkelijke manier om IS geld te geven. Het is niet alleen zeer gevaarlijk, maar ook nog eens illegaal in veel landen.

Sargon Saadi, filmmaker

Executies

In Duitsland overtuigde de Assyrische ondernemer Charli Kanoun de regering om de vrijgekomen gegijzelden uit het dorp Tal Goran asiel te verlenen. Voor de anderen zette hij een inzamelingsactie op touw. Net buiten Londen begon ook de Assyrische handelaar in kandelaars Andy Darmoo een wervingsactie.

Op 26 mei 2015 liet IS twee vrouwen vrij, op 16 juni een man en op 11 augustus nog eens 22 mensen. Veel Assyrische christenen in de diaspora hoopten dat de ellende bijna voorbij was.

Niets bleek minder waar toen in september een video online kwam, waarin IS-strijders drie Khabur-mannen in oranje pakken doodschoten. Saadi: "Toen dat gebeurde werden we gek, het geld stroomde van over de hele wereld binnen. Assyriërs hebben geen leger, we hebben geen SWAT-teams en we hebben geen speciale eenheden. Het enige dat we konden doen was het losgeld betalen."

Op deze manier heeft Islamitische Staat inmiddels een fortuin weten te maken. Ondanks dat de Verenigde Naties in december 2015 overheden opriep om 'ontvoeringen door terroristische organisaties te voorkomen en de gegijzelden te bevrijden zonder losgeld te betalen of politieke concessies te doen'.

De laatste 43

Volgens de Assyrische christenen hield geen enkele regering de geldinzameling tegen, maar schoot ook geen enkel land militair te hulp. Na de executies hervatte bisschop Athneil in de herfst de onderhandelingen met IS. Hij stortte het geld op een rekening in Irbil in Irak en vanaf november werden elke week wat mensen vrij gelaten.

Op 22 februari 2016 ontving de bisschop een lijst met 43 namen. De laatste gegijzelden waren op weg naar de vrijheid. Maar toen de bus in Al-Hasakah aankwam, zaten daar maar 42 mensen in.

Volgens Kanoun, de Assyrische ondernemer in Duitsland, werd de 16-jarige Maryam David Talya bij het laatste checkpunt door een IS-strijder uit de bus gesleurd. Een maand aan nerveuze onderhandelingen ging voorbij tot uiteindelijk ook Maryam weer met haar ouders werd herenigd.

Hoeveel uiteindelijk voor alle gegijzelden is betaald, blijft onduidelijk. De bisschop, de enige persoon met zicht op alle betalingen, weigerde met Associated Press te praten.

Alle betrokken Assyrische christenen loven de bisschop voor het redden van de 226 gegijzelden, maar ook voor het helpen vluchten van honderden andere Assyriërs uit het oorlogsgebied. De christenen hebben de Khabur-vallei verlaten, op zoek naar een nieuw toevluchtsoord.

"Deze man moet heilig worden verklaard", zegt Aneki Nissan uit Canada, "voor alles wat hij voor onze mensen heeft gedaan. Voor alle offers die hij heeft gebracht." Voorlopig weigert de bisschop Syrië te verlaten, tot al zijn geloofsgenoten veilig zijn.

Deze man moet heilig worden verklaard voor alles wat hij voor onze mensen heeft gedaan. Voor alle offers die hij heeft gebracht.

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie
We zijn zo'n kleine minderheid dat we elkaar wel moeten helpen

Bovendien bestaat er geen makkelijke manier om IS geld te geven. Het is niet alleen zeer gevaarlijk, maar ook nog eens illegaal in veel landen.

Sargon Saadi, filmmaker

Deze man moet heilig worden verklaard voor alles wat hij voor onze mensen heeft gedaan. Voor alle offers die hij heeft gebracht.