Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Hoe cellist Roldoegin miljonair werd

Home

VAN ONZE VERSLAGGEVERS

Een kring van getrouwen rond de Russische president Vladimir Poetin duikt op in gelekte documenten van de Panamese juridisch dienstverlener Mossack Fonseca. Onderzoek van het International Consortium of Investigative Journalists (ICIJ) laat zien dat er zeker twee miljard dollar rondgaat in bedrijven in belastingparadijzen die op naam staan van naasten van de Russische leider. Een centrale rol is weggelegd voor Poetins jeugdvriend Sergej Roldoegin, in Rusland een bekend cellist en dirigent.

Verhalen over de rijkdom van Poetin en zijn vertrouwelingen komen vaker naar buiten, onlangs nog in een documentaire van de BBC gebaseerd op anonieme klokkenluiders in het Kremlin. Maar het is voor het eerst dat de naam van Roldoegin daarin opduikt.

Hij staat geregistreerd bij Mossack Fonseca, als eigenaar van een Panamees bedrijf en twee vennootschappen op de Britse Maagdeneilanden. Via die bedrijven kreeg Roldoegin op papier tientallen miljoenen dollars aan betalingen van andere anonieme bedrijven in belastingparadijzen. Daarnaast kreeg Roldoegin via zijn bedrijven substantiële belangen in de Russische truckfabrikant Kamaz, en in Vi, het grootste reclamebureau van Rusland.

Het is, gezien de aard van de bedrijven en de omvang van de bedragen, onwaarschijnlijk dat de cellist (die tevens peetvader is van Poetins oudste dochter) de daadwerkelijke begunstigde is van deze structuren, waar vele tientallen miljoenen dollars doorheen stromen. Volgens Karen Dawisha, een Amerikaanse politicologe en auteur van meerdere boeken over Rusland, is het onwaarschijnlijk dat een dergelijke structuur wordt opgezet zonder op zijn minst het medeweten van Poetin.

Gevraagd naar de achtergrond van transacties omschrijft de woordvoerder van het Kremlin artikelen over de zaak als een poging van buitenlandse geheime diensten en media om de Russische president in diskrediet te brengen. Volgens de woordvoerder gaat het om 'een groot aantal zakenmensen die Poetin nog nooit heeft ontmoet'.

Daar denken de Verenigde Staten en de Europese Unie anders over, getuige de sanctielijst die zij in maart 2014 publiceerden als reactie op de escalatie van het conflict in Oekraïne. Daarop staat onder andere Arkadiy Rotenberg. Deze Russische miljardair is eigenaar van het grootste Russische bedrijf voor gaspijpleidingen en elektriciteitsnetwerken. Hij komt voor in de gelekte documenten van Mossack Fonseca. Zijn bedrijf kreeg voor vele miljarden aan contracten van de Russische overheid. Rotenberg en Poetin delen een passie voor judo, en zijn al vanaf hun kinderjaren bevriend, zo schrijft de BBC in berichten over Rotenberg.

Ook Joeri Kovaltsjoek werd in 2014 op de sanctielijst geplaatst. Kovaltsjoek is grootaandeelhouder van Rossiya Bank en volgens de VS de 'bankier' van Poetin. Uit het onderzoek van ICIJ blijkt dat veel van de structuren in belastingparadijzen door medewerkers van Rossiya zijn opgezet.

Zo is een manager van Rossiya betrokken bij het opzetten van Sunbarn Limited, een vennootschap op de Britse Maagdeneilanden, die in het voorjaar van 2013 231 miljoen dollar aan leningen krijgt, zonder afspraken over de afbetaling daarvan. De leningen komen van bedrijven die in handen zijn van Rotenberg.

Vlak voor de verstrekking van de leningen kreeg Rotenbergs bedrijf SGM lucratieve contracten in het South Stream-project - een geplande gaspijpleiding van Rusland naar Europa, ter waarde van zo'n 40 miljard dollar. Dat project is uiteindelijk geschrapt.

Opvallend is ook de rol van de op Cyprus gevestigde Russian Commercial Bank (RCB), die tussen 2009 en 2012 zo'n 800 miljoen dollar uitleent aan Sandalwood Continental. Deze vennootschap op de Britse Maagdeneilanden wordt bestuurd door een medewerker van Rossiya Bank, en is onderdeel van het netwerk aan bedrijven rond Poetin. RCB is voor bijna de helft eigendom van de Russische staatsbank VTB Bank.

De leningen zijn hoogst ongebruikelijk, aangezien er geen enkele zekerheid tegenover staat en Sandalwood op papier geen inkomsten kan genereren om het geld terug te betalen. Later 'verkoopt' Sandalwood het recht op betalingen van acht miljoen dollar per jaar voor één dollar door aan een bedrijf van Roldoegin.

Twee bankenexperts keken op verzoek van ICIJ naar de transacties van Sandalwood en zeggen dat er geen enkele economische verklaring voor te geven valt. 'Het lijkt erop dat onder deze transacties belastingontwijking, fraude of andere criminele handelingen schuilgaan', zegt David Weber, wetenschappelijk directeur op het gebied van fraudemanagement, aan de Universiteit van Maryland.

Alle vertrouwelingen van Poetin die in de gegevens van Mossack Fonseca te vinden zijn, zijn door ICIJ benaderd voor commentaar. Geen van hen gaat in op vragen over zijn rol in de bedrijven in belastingparadijzen.

Lees verder na de advertentie

trouw.nl

Nog veel meer uitleg over de Panama Papers en over hoe offshoring werkt, is te lezen op Trouw.nl en panamapapers.nl. Deze website wordt de komende tijd aangevuld met meer resultaten uit het onderzoek van Trouw en het FD en onthullingen van andere media wereldwijd.

Trouw en het FD

De gelekte data belandden op de redactie van de Süddeutsche Zeitung. De Duitse krant deelde de informatie met het International Consortium of Investigative Journalists (ICIJ).

Voor Nederland deden Trouw en Het Financieele Dagblad mee. Nederland blijkt vaak een spil in het web van belastingontwijking en -ontduiking wereldwijd.

Lid ethische commissie Fifa

Juan Pedro Damiani, lid van de ethische commissie van de Fifa, deed zaken met drie personen die worden vervolgd in het Fifa-corruptieschandaal. Onder hen Eugenio Figueredo, de voormalig vicevoorzitter van de Fifa, die in mei 2015 in Zürich is gearresteerd. Figueredo wordt verdacht van misleiding en witwassen in het Fifa-omkopingsschandaal. De ethische commissie start nu een verkennend onderzoek naar Damiani.

Niet alleen officials maar ook sporters maken gebruik van brievenbusfirma's. In het onderzoek komen minstens twintig voetballers naar boven, onder wie Lionel Messi van FC Barcelona en (ex-)spelers van Manchester United en Real Madrid.

Meer details op trouw.nl

Deel dit artikel