Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Hij runde veertig jaar een Chinees restaurant, maar wil sterven op zijn geboortegrond

Home

Ronald Rovers

Haar vader was de pragmaticus, zegt filmmaker Yan Ting Yuen. 'Ik ben de kunstzinnige dochter die zo nodig na moet denken over betekenis.' © TRBEELD
Interview

De vader van Yan Ting Yuen runde veertig jaar een Chinees restaurant in Maastricht, maar wil sterven op zijn geboortegrond. De filmmaakster volgt haar ouders naar Hongkong.

De keuze van mijn vader
Regie: Yan Ting Yuen
★★★★

Lees verder na de advertentie

Haar documentaire 'Het geheim van de Hema', over de internationale expansiedrift van het oer-Hollandse Hemaconcern, was in 2012 een succes. Veel minder scoorde filmmaakster Yan Ting Yuen met 'Mr. Hu and the Temple' (2015), over zakenman Hu die droomt van een boeddhistische tempel in Nederland. De media merkten de film niet eens op. Maar over aandacht voor haar nieuwe documentaire 'De keuze van mijn vader' heeft ze niet te klagen, vertelt Yuen op het zonnige dakterras van het Amsterdamse Volkshotel. De interviewaanvragen stromen binnen, niet alleen van Nederlandse media, ook van Chinese, zegt ze.

'De keuze van mijn vader' is een ontroerend, kraakhelder portret van Yuens vader. Veertig jaar had hij in Maastricht een restaurant. Vijf jaar geleden besloot hij terug te gaan naar Hongkong. Vorig jaar overleed hij, te vroeg om de film in première te zien gaan.

Culturele Revolutie

Voor Yuen was een film maken alleen over het leven van haar vader niet genoeg, ook al wist ze dat hij een bijzonder verhaal had. "Ik wilde niet weer zo'n meisje zijn dat een verhaal over haar vader maakt. Het is mij ook niet gegeven mijn eigen levensverhaal even op te lepelen. Dat is het terughoudende Chinese in me. Ik heb de film gemaakt op voorwaarde dat ik mijn vaders verhaal kon verbinden met iets groters. Met iets wat dat leven zou overstijgen."

Dat de grote beslissingen in het leven van haar vader leken samen te vallen met nationale en zelfs internationale tragedies, wist ze al wel. Hij was vanwege de hongersnood op het Chinese platteland naar Hongkong gevlucht, net voordat de stadstaat de grenzen in 1956 sloot. Toen Mao Zedongs Culturele Revolutie later toch dreigde over te slaan naar Hongkong, vluchtte hij naar Nederland, zonder trouwens te weten waar het land lag. Die samenhang tussen het persoonlijke en het politieke leek er tenminste te zijn. De film laat zien hoe haar vaders keuzes juist stiekem bepaald werden door mensen in zijn directe omgeving.

Hongergrappen

De kijker leert een man kennen die zich niet wil laten kennen. Hij is gesloten. Doet dingen af met een grap. "Ik weet nog steeds niet wanneer hij iets meent", zegt Yuens moeder in de film. De filmmaakster noemt het 'een raar soort bittere humor' van haar familie. "Bij familiebijeenkomsten maakten ze aan tafel grappen over wie het meest honger had geleden tijdens de hongersnood."

De vragen die Yuen haar vader stelt, vindt hij soms vreemd, maar dat illustreert alleen maar hoe verschillend ze naar de werkelijkheid kijken. Zo doet hij de beslissing om naar Nederland te gaan af als een 'simpele gedachte'. Geen seconde wenst hij na te denken over de diepere achtergrond van de dingen die zijn leven bepaald hebben. "Hij is de pragmaticus", zegt Yuen. "Ik ben de kunstzinnige dochter die zo nodig na moet denken over betekenis."

Om het Hongkong uit vaders tijd tot leven te brengen, combineert ze archiefbeelden van de stad uit de jaren vijftig en zestig met muziek uit die tijd, waardoor in de film een 'droomversie' van de stad voorbijtrekt. Een versie die ze bij elkaar fantaseerde door verhalen die haar vader vertelde en die lijkt op de musicals waar ze als kind zo van hield.

In de Chinese cultuur heeft niemand het ooit over jezelf ontplooien. Je moet eerst eens voor je familie zorgen

Huilend achter de camera

Op de zaterdagmiddagen in Maastricht, als het niet druk was, ging in het restaurant de televisie aan en keek ze naar oude musicals als 'Singing in the Rain'. Zo begon haar filmliefde. Later zou ze zichzelf het vak van regisseur leren, want naar de Filmacademie mocht ze van haar ouders niet: met die opleiding viel immers geen droog brood te verdienen. Dus rondde ze eerst een studie economie af. In de film verwijten haar ouders het haar meerdere keren: dat ze als filmmaakster niet voor hen zal kunnen zorgen. "In de Chinese cultuur heeft niemand het ooit over jezelf ontplooien", zegt ze. "Daar geldt dat je eerst en vooral voor je familie moet zorgen. Maar ik ben eraan gewend. Ik zie het meer als een practical joke dat ze me daar steeds aan herinneren."

Yuens weerzin om niet zomaar weer een egodocument te maken, is mooi zichtbaar in haar aarzeling om zelf in beeld te komen. Heel soms verschijnt ze zelf voor de camera, zoals in een ontroerend interview met een neef die plotseling verklaart haar vader als z'n echte vader te zien. Ze zat zelf ook te huilen achter de camera, vertelt ze. "Ik had niet verwacht dat hij ging huilen want hij is zo'n typisch gereserveerde Chinese man. Gaf 'ie ineens een prachtig interview. Toen dacht ik: het is te gek voor woorden als ik nu de gereserveerde filmmaker blijf."

Terug naar China

'De keuze van mijn vader' verliest geen seconde uit het oog wat het wil laten zien. Het is zowel een persoonlijke ontdekkingstocht van de maakster als een film die de samenhang tussen grote en kleine slingerbewegingen van de geschiedenis wil laten zien. "De film heette eerst 'De drie levens van mijn vader', maar na het filmen was duidelijk dat hij eigenlijk maar één beslissing echt zelf heeft genomen: de keuze om terug te gaan naar China omdat hij wilde sterven waar hij geboren was."

Deel dit artikel

In de Chinese cultuur heeft niemand het ooit over jezelf ontplooien. Je moet eerst eens voor je familie zorgen