Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

x

Het verleden is niet onze toekomst

home

Vincent Dekker

Zonnestroom is sinds kort gewoon financieel slim.
Weblog

Schermen politieke partijen met onhaalbare doelstellingen voor een duurzame energievoorziening, zoals uit een wetenschappelijke analyse in Trouw zou blijken? Volgens mij worden verleden en toekomst door elkaar gehaald.

Op 12 september kunnen we weer naar de stembus en dus is het zinvol naar de verkiezingsprogramma's van de politieke partijen te kijken. In een nieuwe rubriek 'Kiezen met kennis' laat Trouw die verkiezingsprogramma's analyseren. Wetenschapsjournalist Bram Vermeer trapte gisteren af met een beschouwing over de groene ambities.
In hun programma's melden onder meer GroenLinks, PvdA, CU en CDA hun doelstellingen voor groene energie. Die variëren van 50 procent duurzaam tot helemaal duurzaam in 2050. Dat die doelen gehaald worden is 'onwaarschijnlijk', concludeert Vermeer. 'Ook met een verdubbeling van onze inspanning hebben we over 38 jaar dus geen duurzame energievoorziening', schrijft hij.

Vermeer baseert zich op een paar feiten, en die kloppen, voor zover ik dat kan beoordelen. Maar vervolgens verbindt hij daar conclusies aan die volgens mij van geen kant kloppen.
Laat ik een paar voorbeelden geven. Vermeer meldt dat we 'op dit moment dagelijks slechts een honderste kiloWattuur per persoon aan zonne-energie opwekken'. Ik kom op 15 Watt in plaats van 10 Watt, maar op de 10.000 Watt (10 kWh) die een gemiddeld huishouden (van 2,25 personen) thuis per dag gebruikt, is dat verschil verwaarloosbaar. Ander feit: 'Leg alle Nederlandse daken vol met zonnepanelen, en je kunt welgeteld 5 procent van onze energiebehoefte dekken.' Moeilijk na te rekenen: daken zijn heel, matig of niet geschikt voor zonnepanelen, maar okee, ook deze stelling kan kloppen. En: 'Bij kernenergie, zonnecellen en windmolens kostte het zeker dertig jaar ontwikkeling voordat een klein marktaandeel werd bereikt.' Ook akkoord, al denk ik dat je van zeker veertig jaar mag spreken.
Maar dan lijkt Vermeer een klassieke fout te maken door de ontwikkelingen van de afgelopen dertig jaar door te trekken naar de toekomst. Dat kun je uitgerekend nu en uitgerekend bij duurzame energie niet doen.

Groen is goedkoper
Er is in de afgelopen dertig, veertig jaar namelijk nogal het een en ander in positieve zin gebeurd. Niet zozeer bij kernenergie, maar wel bij zonne- en windenergie. De prijs van energie uit zonnecellen is in 35 jaar gekelderd van 80 dollar naar 90 cent per Watt aan vermogen! Vooral de laatste paar jaar is de prijs zo ver gedaald dat zonne-energie nu voor het eerst concurrerend is met stroom uit het stopcontact. Daarom heb ik vorig jaar zonnepanelen op mijn dak laten zetten, en met mij hebben veel anderen dat ook al gedaan of gaan dat nu doen. De verwachting is dat de hoeveelheid zonne-energie die van Nederlandse daken komt, dit jaar misschien wel verdubbelt. Niet ten opzichte van wat we vorig jaar hebben geïnstalleerd, maar ten opzichte van wat de afgelopen veertig jaar in totaal hebben geïnstalleerd. En volgend jaar kan het opnieuw verdubbelen.
Bij Windenergie geldt een vergelijkbaar, nee zelfs nog duidelijker verhaal. Nieuwe windmolens op land leveren nu stroom tegen een lagere prijs dan die van de goedkoopste, op kolen gestookte, conventionele centrale.
Die ontwikkelingen zijn nog niet aan hun eind. Voor zonne-energie zitten nog heel veel verbeteringen in het vat. Ze worden de komende tien jaar veel efficiënter, drie keer zo veel stroom per vierkante meter paneel, en goedkoper. Er komt straks dus veel meer stroom van de daken dan met de huidige panelen mogelijk is. En niet alleen van daken. Zonnecellen worden zo goedkoop dat ze overal in gaan verschijnen.
Bij windenergie gaat de prijs ook nog verder omlaag. In 1975 waren molens met een capaciteit van honderd kiloWatt een uitdaging, nu leveren ze 2 MW en molens van 6 tot 9 MW zijn al in aanbouw.

Stroom = (bijna) alle energie
Maar, zal Vermeer hier tegenin mogen brengen, stroom is niet hetzelfde als energie. De meeste energie heeft in Nederland de vorm van gas voor verwarming (en stroomproductie...) en olie voor vervoer.
Dat duurt echter niet lang meer. Over een paar jaar krijgen nieuwbouwhuizen geen gasaansluiting meer, want niet nodig voor verwarming. Zegt gasnetbeheerder Alliander. En de olie voor vervoer heeft ook zijn langste tijd gehad. Denk niet alleen aan de elektrische (vracht)auto, maar ook aan elektrische binnenvaart- en zelfs oceaanschepen. Alleen bij vliegen zie ik nog geen 100 procent elektrische A380 aan de horizon.
Het einde van het olie-aangedreven vervoer is een voorspelling van mij, een mening slechts, (nog) geen feit. Maar wel een mening gebaseerd op enkele recente ontwikkelingen.
Kortom: veruit de meeste energie komt in toekomst als stroom naar ons toe en zon en wind zullen de goedkoopste leveranciers daarvan zijn. Groene energie heeft voor veel mensen niet zo heel veel meer met idealisme te maken maar alles met financiën. Zie oliebron nummer één Saoedi-Arabië.

Duimendik naast
'Veertig jaar vooruit kijken is voor energiebeleid geen lange tijd', stelt Vermeer. Nou, ook die uitspraak is behoorlijk achterhaald. Ene Michael Noble heeft de voorspellingen van de energiesector van tien jaar geleden vergeleken met de realiteit van nu. De natte vinger van die sector zat er duimendik naast: de hoeveelheid wind- en zonne-energie was in 2010 7 tot 17 keer zo groot als in 2000 werd voorspeld. Het internationaal energie agentschap (IEA) zegt nu zelf dat het mogelijk is om in 2050 74 procent van de energie duurzaam op te wekken. En de miljarden die nodig zijn voor ontwikkeling? Die worden volgens diezelfde IEA drievoudig terugverdiend door lagere olieuitgaven.

Jumbo
Een vergelijking met de geschiedenis van een andere branche kan tenslotte nuttig zijn. De gebroeders Wright vlogen in 1903 voor het eerst met een vliegtuig een paar meter boven de grond. Veertig jaar ontwikkeling verder vlogen een paar rijke en moedige passagiers af en toe mee in pruttelende propellortoestellen. Wie toen had voorspeld dat binnen dertig jaar de oceaanstomers geen passagiers meer zouden vervoeren, en de treinen in de VS leeg zouden lopen, zou waarschijnlijk voor gek zijn verklaard.
Zelf in 1960 reisden de meeste Amerikagangers nog per stoomboot. Maar de 'straalmotoren' onder de DC8 uit 1958 en vooral de Boeing 747 uit 1969 maakten vliegen zó goedkoop dat we sinds 1970 massaal in een paar uur naar de andere kant van de wereld reizen. Oceaanreuzen zijn er nog wel, maar alleen als plezierbootjes.
In de energiewereld worden sinds een paar jaar massaal 'DC8-en' en 'Jumbo's' in gebruik genomen.


Mocht Bram Vermeer willen reageren, en meer woorden nodig hebben dan in een standaardreactie passen, dan bied ik hem aan om zijn reactie hier als aflevering van mijn weblog te publiceren.

Meer energiediscussies kunt u ook op Twitter van me verwachten: @VincentDekker4.

Reactie op reacties tot 17-08-12, 22.40 uur:
@wwortel: excuses, ik had meteen naar de bronnen voor die uitspraak moeten linken. Heb ik alsnog gedaan. Zie ook hier bij superzonnepanelen en plastic uit Groningen.
@Ernst: Ja, bij wind en zon heb je reservecapaciteit nodig. Wat vaak wordt vergeten: bij kernenergie, gas en kolen ook. Namelijk voor de piekvraag. Zon verlaagt behoefte aan piekstroom, zie Duitsland, en verlaagt dus ook de reservecapaciteit die je nog nodig hebt. Ook wind zal geregeld bijdragen aan verlagen piekstroombehoefte. Netto verhogen zon en wind de benodigde reservecapaciteit niet. Daarnaast zal opslag inderdaad een deel van het 'zon- en windloos'-probleem oplossen. Houd mijn weblog de komende weken in de gaten.

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.

Deel dit artikel

Advertentie

Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang tot Trouw.nl.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.