Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Het succes van onderzoeksplatform Bellingcat: 'Wij hebben een voorsprong op anderen'

Home

Janne Chaudron

Eliot Higgins © ANP
INTERVIEW

Onderzoeksplatform Bellingcat publiceert de ene na de andere primeur in het MH17-dossier. Oprichter Eliot Higgins verklaart het succes. "Journalisten die werken via reguliere media zijn over het algemeen minder gespecialiseerd in onderzoek doen via sociale media."

Voor Eliot Higgins staat het inmiddels wel vast: het Kremlin is betrokken bij het neerhalen van de MH17. De oprichter van Bellingcat wijst op de meest recente onthullingen van het onderzoeksplatform: de betrokkenheid van de man die recent nog werkte voor de Russische militaire inlichtingendienst (GRU). 

Lees verder na de advertentie

Vrijdag maakte Bellingcat bij een druk bezochte persconferentie de identiteit van de hoge Russische militair Oleg Vladimirovich Ivannikov bekend. Hij voerde volgens het onderzoeksplatform in juli 2014, vlak voor de ramp met de MH17, telefoongesprekken onder de codenaam 'Orion' en vocht in privélegers in Oekraïne en Syrië. In een van die gesprekken zou deze Ivannikov hebben gezegd dat 'zij' in het bezit waren gekomen van 'Buk-raketten' en daarmee vliegtuigen zouden neerhalen.

Wij zijn benieuwd hoe de com­man­do­struc­tuur in elkaar zat ten tijde van de ramp: wie was waarvoor ver­ant­woor­de­lijk?

Eliot Higgins

Het is de zoveelste onthulling van Bellingcat in het dossier MH17. Bijna twee jaar geleden wist het onderzoeksplatform al te achterhalen dat de Buk-raket waarmee de MH17 is neergeschoten, afkomstig is van de 53ste brigade in het Russische Koersk, een conclusie die het Joint Investigation Team (JIT) vorige week pas trok. Higgins en zijn team zijn inmiddels gerespecteerde onderzoekers die met openbare bronnen razendsnel de herkomst van bijvoorbeeld personen kunnen herleiden.

"Wij hebben een voorsprong op anderen", zegt Higgins door de telefoon vanaf een Londens vliegveld. "Wij zijn zes jaar geleden met dit werk begonnen en de technieken die wij toen gebruikten om informatie te verzamelen (denk aan openbare satellietbeelden en filmpjes op sociale media, red.), waren op dat moment nieuw. Bovendien, en dat is een voordeel, werken we met een ploeg mensen die allemaal bedreven zijn in sociale media. Ze weten hoe ze onderzoek kunnen doen via deze kanalen en zien het als een hobby. Journalisten die werken via reguliere media zijn daar over het algemeen minder in gespecialiseerd, net als de onderzoekers van het JIT."

De tekst gaat verder onder de afbeelding

© ANP

Selfmade man

Higgins is een selfmade man. Hij heeft geen achtergrond in de journalistiek, maar specialiseerde zich in zijn vrije tijd als onderzoeker. Hij begon in 2012, toen hij werkloos thuis zat, te bloggen over de Syrische burgeroorlog. De Britse Higgins analyseerde honderden verschillende YouTube-kanalen en registreerde het gebruik van nieuwe wapens in het conflict zorgvuldig. Zijn conclusies begonnen de aandacht te trekken van mensenrechtenorganisaties en politieke partijen. "Dat was ook het moment waarop meer mensen aanhaakten bij het platform", zegt Higgins. 

De onderzoeksgroep breidde zich uit, hoewel die nog altijd beperkt is, net als het budget. Vanwege de bekendheid kan Bellingcat steeds vaker rekenen op bruikbare tips. Zo wist het onderzoeksplatform via analyse van WhatsApp-communicatie de coup in Turkije in kaart te brengen en publiceerde het over de verschillende chemische aanvallen in Syrië. Ook zoeken steeds meer andere partijen de samenwerking met Bellingcat. De bevindingen over de hoge Russische militair vloeien voort uit een samenwerking tussen Bellingcat en twee andere onderzoeksgroepen, The Insider en McClatchy DC Bureau.

Ook in dit geval wisten de onderzoekers Ivannikov te identificeren via openbare bronnen: telefoongesprekken die overigens eerder al openbaar waren gemaakt door de Russische krant Novaja Gazeta, paspoortinformatie, de registratie van de verschillende auto's die Ivannikov in zijn bezit had. Al deze informatie hielp bij het achterhalen van de identiteit van de man die voor de Russische inlichtingendienst onder een andere naam opereerde. 

Is met de laatste onthulling het dossier MH17 afgesloten? "Nee", zegt Higgins. "Alle media focussen nu op die ene man, Ivannikov. Maar wij zijn benieuwd hoe de commandostructuur in elkaar zat ten tijde van de ramp: wie was waarvoor verantwoordelijk?" 

En er valt ook nog wel iets te zeggen over de plek waar de Buk-eenheid na de ramp naartoe is vervoerd. "We weten uit telefoongesprekken dat hij een dag na de ramp nog is gesignaleerd." Maar wat er na die tijd met het raketsysteem is gebeurd, weet ook Bellingcat niet.

Lees ook: Bellingcat noemt nieuwe betrokkene MH17

Bellingcat onthulde een nieuwe hoge Russische militair die volgens hen zo goed als zeker betrokken was bij het neerschieten van MH17. Zijn naam is Oleg Vladimirovich Ivannikov, die tot voor kort bekend stond onder de codenaam Orion.

Ongekende stap: Nederland stelt Rusland als land aansprakelijk voor MH17-ramp

Nederland stelt Rusland aansprakelijk voor het neerhalen van vlucht MH17, en zal Rusland mogelijk voor het Internationaal Gerechtshof dagen. Samen met Australië wil Nederland Rusland als land verantwoordelijk houden voor de gebeurtenissen die ertoe leidden dat 298 passagiers van de fatale vlucht de dood vonden.

Lees alles over de MH17 in ons dossier.

Deel dit artikel

Wij zijn benieuwd hoe de com­man­do­struc­tuur in elkaar zat ten tijde van de ramp: wie was waarvoor ver­ant­woor­de­lijk?

Eliot Higgins