Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Het schrijftafeltje van Jane Austen

Home

SASKIA BOSCH

Jane Austen-fan Saskia Bosch reist af naar Chawton, Hampshire, om het huisje van haar idool te bezoeken. Ze mag helaas niet aan haar schrijftafeltje zitten.

Wat een kleine kamertjes, is de eerste gedachte die zich opdringt bij bezoek aan het huis waar schrijfster Jane Austen (1775 - 1817) de laatste jaren van haar leven woonde. Haar boeken mogen zich afspelen in grote landhuizen op weelderige landgoederen, zo riant woonde de Britse schrijfster zelf bepaald niet. Haar huis in het dorpje Chawton, Hampshire is een bescheiden bakstenen cottage, met opvallend kleine vertrekken. Zo lijkt haar voormalige slaapkamer die ze met oudere zus Cassandra deelde, amper groot genoeg om twee bedden te bevatten.

Het huis is sinds 1949 ingericht als museum en omdat de cottage het enige huis van de schrijfster is dat bezichtigd kan worden, is het een waar bedevaartsoord voor de Austen-fanaat. Jaarlijks trekt Jane Austen's House Museum tienduizenden Austen-liefhebbers, hoewel een bezoek aan het huis ook voor niet-fans de moeite waard is. Het geeft een aardige indruk hoe men aan het begin van de negentiende eeuw leefde.

Van de originele inrichting zijn nog maar enkele meubelstukken overgebleven, maar er zijn wel diverse voorwerpen uit het leven van Austen te zien. Zoals het topazen kruisje dat ze van haar broer Charles kreeg. Waar ze blij mee was, maar ze zich ook bezwaard over voelde. In 1801 schreef ze over het cadeau: "Ik zal Charles schrijven om hem te bedanken en te vermanen".

Ook haar inmiddels roemruchte turkooizen ring is in het museum te zien. In 2012 leek het sieraad voor Engeland verloren te gaan, toen de Amerikaanse popster - en Jane Austen-fan - Kelly Clarkson het kocht op een veiling. In Groot-Brittannië stak een storm van protest op over het feit dat een van de weinige resterende bezitttingen van Austen naar het buitenland zou vertrekken. Uiteindelijk besloot de minister van cultuur dat de ring tot het Britse cultureel erfgoed behoorde en het land niet mocht verlaten. Er werd geld opgehaald om de ring aan te kopen voor Jane Austen's House Museum.

Maar het bijzondere van Austens huis zit hem niet in de voorwerpen die er te zien zijn, wel in het feit dat we zonder dit huis waarschijnlijk niet de zes boeken zouden hebben die Austen onsterfelijk maakten.

Austen werd geboren in Steventon, waar haar vader dominee was. Ze bracht de eerste 25 jaar van haar leven door in de pastorie en schreef er de eerste versies van haar romans 'Sense and Sensibility', 'Pride and Prejudice' en 'Northanger Abbey'. Toen haar vader in 1800 besloot met pensioen te gaan, verhuisde het gezin naar Bath. Voor Austen, die een groot liefhebber van het platteland was, kwam dit als een enorme schok. Volgens de overlevering zou ze zelfs flauw zijn gevallen toen ze het nieuws hoorde.

Een periode van grote onrust begon. Na de dood van haar vader waren Jane, haar moeder en zus gedwongen naar steeds goedkopere huizen in Bath te verhuizen. Uiteindelijk hadden ze helemaal geen dak meer boven hun hoofd en woonden ze bij familieleden en bekenden.

Austen zette in die tijd nauwelijks meer een pen meer op papier. Over de reden wordt door haar biografen veel gespeculeerd. Was ze door het vertrek uit haar geliefde Steventon depresssief geworden? Anderen denken juist dat er zoveel afleiding was in het mondaine Bath dat ze niet meer aan schrijven toe kwam. De verklaring kan ook veel praktischer zijn: door de vele verhuizingen en had Austen geen eigen plek meer om zich in alle rust aan haar boeken te wijden.

Pas toen haar broer Edward het landgoed in Chawton erfde van zijn adoptie-ouders en in 1809 zijn moeder en twee ongetrouwde zussen in de cottage op het landgoed installeerde, sloeg Austen weer aan het schrijven. Ze herschreef er haar eerste drie boeken en schreef ook drie nieuwe romans: 'Mansfield Park', 'Emma' en 'Persuasion'. Het kleine achthoekige tafeltje waar ze aan werkte, is bewaard gebleven en staat in het museum op de originele plek aan het raam in de eetkamer, beschermd door een plexiglas schot.

Als Austen-fan zou ik het liefst even plaats willen nemen achter het tafeltje. Of liever nog: er aan gaan zitten en wat schrijven. Maar dat is helaas niet toegestaan. Een verliefde blik op het meubelstuk waaraan zoveel prachtige boeken werden geschreven moet volstaan. Toch is het niet moeilijk te visualiseren hoe Austen hier haar meesterwerken schreef. We weten dat Austens huishoudelijke taken licht waren. Ze hoefde alleen het ontbijt voor de familie te maken. Je kunt je voorstellen hoe ze voor haar huisgenoten opstond en van de gouden uurtjes in de vroege ochtend gebruik maakte om aan haar manuscripten te werken, af en toe uit het raam kijkend naar passerende koetsen.

Aan dit tafeltje begon Austen ook aan haar zevende boek 'Sanditon', dat nooit voltooid zou worden. In 1816 dienden zich de eerste symptomen van een ernstige ziekte aan en daarna ging het geleidelijk bergafwaarts. In 1817 voelde ze zich zo ziek dat ze naar het nabijgelegen Winchester verhuisde om dichter bij haar dokter te zijn. In het huis aan College Street nummer 8 overleed ze op 18 juli op 41-jarige leeftijd, haar hoofd in de schoot van haar zus Cassandra. Dat huis is niet te bezoeken, maar trekt toch veel fans, zodat de huidige bewoners een snibbig briefje achter het raam hebben geplakt: "Dit is een privéhuis en niet geopend voor publiek".

Haar laatste rustplaats in Winchester Cathedral is wel te bezoeken. In de kathedraal rust de schijfster onder een eenvoudige steen, waarop haar zachtaardige temperament en godvruchtigheid worden geprezen. De tekst rept met geen woord over de literaire prestaties van de vrouw die bijna 200 jaar na haar dood nog steeds tot de meest gelezen schrijvers ter wereld behoort. Sinds 1833 zijn haar boeken nooit meer uit druk geweest. Toch kreeg Austen een prachtig eerbetoon, dat werd geschreven door haar zus Cassandra, die kort na Austens dood in een brief aan hun nichtje Fanny Knight haar verlies vervatte in de woorden: "Ze was de zon van mijn leven, de vergulder van elk plezier, de trooster van elk verdriet."

Lees verder na de advertentie

Jane Austen Museum

Jane Austen's House Museum in Chawton, Hampshire is met uitzondering van de eerste zes weken van het jaar dagelijks te bezoeken van 10.30 tot 16.30 uur. Voor meer informatie:

www.jane-austens-house-museum.org.uk.

Winchester Cathedral, waar Jane Austen begraven ligt, is op maandag tot vrijdag geopend van 9.30 uur tot 17.00 uur en op zondagen van 12.30 uur tot 15.00 uur.

Voor wie meer plekken uit het leven van Jane Austen of locaties uit de verfilmingen van haar werk wil bezoeken is er de goeie reisgids 'Het Engeland van Jane Austen' van Karin Quint.

In Bath wordt ieder jaar het Jane Austen-festival gehouden. Dit jaar van 11 tot en met 20 september.

Jane Austen's House Museum in Chawton, een bedevaartsoord voor Austen-fans. Links: Austens schrijftafeltje en haar turkooizen ring.

Deel dit artikel