Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Het rauwe leven van Nan Goldin

Home

Henny de Lange

Ze maakt snapshots zonder zich te bekommeren om compositie of scherpte. De directe en persoonlijke foto’s van Nan Goldin raken je recht in het hart.

Haar stijl van fotograferen – rauw en recht voor z’n raap – bracht in de jaren tachtig heel wat teweeg in de gevestigde fotowereld.

Met een kleinbeeldcamera maakte Nan Goldin (Washington, 1953) snapshots, zonder zich nadrukkelijk te bekommeren om compositie of scherpte van het beeld. Directe en zeer persoonlijke beelden waren het, van haar vrienden en van zichzelf en het ruige leven dat zij leidden in de met drugs doordrenkte kunstscene en uitgaanswereld van New York. Ze was aan de zelfkant van het leven verzeild geraakt, nadat ze op jonge leeftijd het als verstikkend ervaren milieu van haar ouders was ontvlucht.

Nan Goldin richtte gewoon haar camera op de mensen om zich heen en schoot, ook op de meest intieme momenten, in bed, onder de douche en zelfs op het toilet. Ze schroomde ook niet zichzelf te fotograferen met een dichtgeslagen oog en blauwe plekken, nadat haar vriend haar had mishandeld.

Met haar confronterende stijl van fotograferen had ze wereldwijd invloed op een hele generatie jonge fotografen. De afgelopen decennia is Goldin haar leven op deze wijze blijven delen met het publiek. Seks, drugsgebruik, dood, geboorte, liefde, geweld – met haar camera legde ze het allemaal vast. Eind jaren tachtig raakte ze verslaafd en werd ze opgenomen in een kliniek. Na haar ontslag maakte ze de diashow ’All by myself’ met veel zelfportretten. Ook begon ze toen de gevolgen van aids onder haar vrienden te fotograferen, onder wie vriendin Cookie Müller, die stierf aan deze ziekte.

Nan Goldin werd wereldberoemd met haar foto’s, die ze presenteerde aan het publiek in de vorm van live diavoorstellingen met muziek, waarbij ze zelf de plaatjes draaide. Haar werk ging de hele wereld over, maar was in Nederland al jaren niet meer te zien. Dertien jaar geleden was haar laatste solotentoonstelling in het Stedelijk Museum in Amsterdam. Nu wijdt het Nederlands Fotomuseum in Rotterdam een groot overzicht aan haar werk uit de periode 1978 tot 2001. Haar allernieuwste werk is nog niet te zien. Binnenkort wil ze dat presenteren in het Louvre in Parijs.

De belangrijkste vraag die je vooraf bekruipt is of haar werk, destijds taboedoorbrekend, nog steeds weet te boeien. Is Nan Goldin inmiddels niet een beetje gedateerd?

Het eerste wat opvalt is dat het Fotomuseum voor een opvallende presentatie heeft gekozen, in het besef dat je Goldin geen recht doet door haar foto’s in nette rijtjes te tonen. De kern van de tentoonstelling bestaat uit vier doorlopende diavoorstellingen. Die spelen zich af in met glitterfolie beklede cabines, een verwijzing naar de darkrooms, seks- en nachtclubs waar Goldin en haar vrienden in hun wilde jaren kind aan huis waren. In de met donkere, zware gordijnen behangen cabines staan houten bankjes die niet bepaald comfortabel zitten. En ze staan zo opgesteld dat als het druk is, algauw het zicht wordt belemmerd. Storend, is de eerste gedachte die opkomt. Maar je wordt meteen zo meegezogen in de diavoorstellingen, waarbij een paar honderd foto’s in een tijdsbestek van gemiddeld een kwartier aan je voorbij flitsen, dat je die ongemakken al snel vergeet.

Goldin weet je nog steeds mee te slepen in haar heftige leven. Veel van haar onderwerpen mogen allang geen taboe meer zijn, toch komen haar snapshots niet gedateerd over. Al die foto’s die onverbloemd seks, drugsgebruik, aids en relationeel geweld tonen, weerspiegelen de thema’s waar het altijd om draait in het leven: liefde, geweld, vreugde, verdriet, dood en nieuw leven.

Ze raakt je recht in het hart, waarbij opvallend genoeg juist haar oudere werken meer weten te boeien doordat die alle grote levensthema’s in samengebalde vorm over je uitstorten. Haar meest recente werk op deze expositie, ’Heartbeat’ (2001) mist die spanning, omdat daarin alleen het thema van de liefde eindeloos wordt uitgesponnen in een compilatie van 245 foto’s van stellen die seks hebben, met ondersteunende zang van zangeres Björk.

Het is alleen jammer dat de cabines niet geluiddicht zijn. Daardoor kan het gebeuren dat fragmenten uit Bellini’s opera ’Norma’ die de beelden van de doodskist van Goldin’s aan aids gestorven vriendin begeleiden, zich vermengen met James Browns ’It’s a Man’s World’ in de aangrenzende cabine. Dat is extra storend omdat Goldin de muziekfragmenten bij haar diashows met zorg uitkiest. Meestal vormen die een treffende ondersteuning en maken ze de beelden nog indringender, tragischer of juist komischer. Zo begeleidt de muziek van Ennio Morricone uit de film ’The Good,The Bad and The Ugly’ beelden van macho mannen die hun spierballen tonen en ondersteunt ’You hit the Girl (Miss the Girl)’ van Siouxsie and the Banshees foto’s van vrouwen die mishandeld zijn door hun partner. In een enkel geval is de muziekkeuze te voorspelbaar, zoals ’La Mama’ van Charles Aznavour bij beelden van moeders met kind.

Al die verschillende soorten muziek door elkaar heen, waar steeds ’All by Myself’, gezongen door Eartha Kitt bovenuit klinkt, maken deze expositie wat rommelig en onrustig. Maar misschien was dat ook wel de bedoeling, omdat je daardoor nog meer wordt ondergedompeld in het roerige leven van Nan Goldin.

Lees verder na de advertentie
'Clemens en Jens omarmen elkaar in de hal van Nan Goldin', Parijs, 2001 ( FOTO NAN GOLDIN)
'De knuffel', New York, 1980. ( NAN GOLDIN)
'De knuffel', New York, 1980. ( NAN GOLDIN)

Deel dit artikel