Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Het nieuwe hoofd van de oude meesters

Home

Wouter Bax

Zet hem naast het portret dat Rembrandt van Rijn in 1654 maakte van zijn verre voorvader, de textielhandelaar en latere burgemeester van Amsterdam Jan Six I, en je ziet gelijkenissen in neus, ogen en wenkbrauwen. Jan Six de Elfde (29) is het nieuwe hoofd van de afdeling Oude Meesters van het veilinghuis Sotheby’s in Amsterdam.

Jonkheer Jan Six van Hillegom misstaat niet als edelman – met zijn lange tengere gestalte, zijn welbespraaktheid, zijn goede manieren, zijn zegelring – al was zijn familie, waarvan de wortels in de zesde eeuw liggen, tot in de 18de eeuw ’slechts’ een familie van patriciërs. Hij studeerde kunstgeschiedenis in Amsterdam en was lid van het Amsterdamsch Studenten Corps. De familie voelt zich nauw verbonden met de hoofdstad en leverde drie burgemeesters: Jan Six I, II en III. Ze vindt eigenlijk dat er maar één echt stadhuis is: het Paleis op de Dam.

Jan Six XI had als klein kind al ontzag voor zijn voorvader Jan Six I, die hem vanaf het doek zo indringend aankeek dat hij naar eigen zeggen de kamer slechts achteruit durfde te verlaten. Vele kenners beschouwen ’Portret van Jan Six’ als het meest menselijke portret dat Rembrandt ooit schilderde. Maar slechts weinigen konden het tot nu toe met eigen ogen bewonderen. Jan Six X (1947), de huidige bestuurder van de Six Stichting, wilde het schilderij liever niet prijsgeven aan het publieke domein. De verzekeringspremie is astronomisch en onttrokken aan het publieke oog won het schilderij nog aan mystiek.

Nu geniet zijn zoon van het feit dat het werk na ruim vijftig jaar weer wordt geëxposeerd, namelijk tot 13 januari op de expositie ’Hollanders in beeld’ in het Haagse Mauritshuis. Maar jong als hij is, heeft hij al bewezen een even trouwe schatbewaarder te zijn als de tien Jannen vóór hem. Discretie en zorg voor het patrimonium staan in zijn kringen hoog aangeschreven.

Opvallend was daarom de openhartigheid van hem en zijn vader, onlangs in de Volkskrant. Daarbij bleek hoezeer Jan Six XI manoeuvreert om de aloude familietraditie te rijmen met het moderne leven. Zo staat zijn vader erop dat, als het zover komt, ook hij zijn zoon Jan zal noemen. Wil zijn vriendin een andere naam, dan geeft ze die maar aan de tweede. Jan Six XI zou het met zijn vriendin bespreken, maar kon nog niets beloven.

Aan de naam Jan Six kleven dan ook privileges en verplichtingen. Zo woont de oudste Jan Six sinds 1915 ’altijd’ in het Six-huis, het woonhuis van de familie aan de Amstel, waarmee hij meteen de loodzware verantwoordelijkheid voor de familiestukken krijgt. De historische waarde van de collectie - met schilderijen van onder meer Rembrandt en Van der Helst, met 17de-eeuwse kostuums en met talloze accessoires - groeit met de dag. Maar de financiële waarde, door Quote geschat op 600 miljoen euro, bestaat slechts op papier. Jan Six XI moet gewoon werken. „Mensen denken dat je rijk bent omdat je een Rembrandt aan de muur hebt. Dat is echt onzin.”

Zo moest de familie Six de Staat in de jaren vijftig om hulp vragen. Die kocht het Six-huis, onder de voorwaarde dat de collectie jaarlijks door minstens vierduizend bezoekers kan worden bewonderd. De familie heeft dus voortdurend mensen over de vloer; vaak hoge gasten van de Staat der Nederlanden. Anderzijds brengt de Staat niet de zorg op die de Sixen zelf kenmerkt; de restauratie van het pand verliep moeizaam en het dringt maar langzaam bij Vrom door, dat het huis eigenlijk geen woning maar een museum is, en dus de beste klimaatregeling en beveiliging verdient.

Als kunsthistoricus wil Jan Six XI de collectie niet alleen bewaren, maar ook tentoonstellen en zo voorwerp maken van het debat. Bij Sotheby’s, waar hij vijf jaar geleden in Londen begon, kan hij zijn hart ophalen aan de oude meesters. Al in 2005 begeleidde hij de veiling van de collectie schilderijen van de Prinsen van Hannover. Ooit komt er traditiegetrouw een schilderij van hem, de elfde ’Jan Six’ op rij. De statuten van de Stichting Six beschermen dat nu al: Een portret van Jan Six mag Nederland nooit uit.

Deel dit artikel