Het leven in een Russisch strafkamp: dit hangt Pussy Riot boven het hoofd

home

Redactie

Een vrouwenkamp in de regio van Nizjni Novgorod. © afp

De toekomst ziet er niet bepaald rooskleurig uit voor de drie vrouwen van de Russische punkband Pussy Riot. Als ze aanstaande vrijdag inderdaad veroordeeld worden tot drie jaar opsluiting in een strafkamp - de strafmaat die geëist is door de openbaar aanklager - komen ze terecht in wat zacht gezegd omschreven kan worden als de laatste plaats waar je zou willen zijn.

Pussy Riot tijdens een bandrepetitie in februari van dit jaar. © EPA

De drie jonge vrouwen, gearresteerd voor hun 'punkgedicht' gericht tegen president Vladimir Poetin, zullen opgesloten worden tussen moordenaars en dievegges, in cellen die ze met minstens honderd andere gedetineerden moeten delen, gehuld in een grauw uniform met hun naam op de borst. Privacy bestaat er niet, en de hygiënische omstandigheden zijn verre van ideaal. Dat schrijft het persbureau AFP.

De reden dat de drie vrouwen in een dergelijk 'zware' instelling zullen belanden, is dat het Russische strafrecht slechts één type van detentie kent voor vrouwelijke criminelen, namelijk het strafkamp onder 'normaal bewind'. Voor mannelijke criminelen kent Rusland een veel breder palet aan strafmogelijkheden. Zo bestaan er kampen onder 'normaal toezicht', onder 'streng toezicht' of onder 'bijzonder toezicht'. Naast alle kamp-opties, is er ook nog gewoon de gevangenis.

Wachttorens
Een Russisch strafkamp bestaat uit verschillende gebouwen (onder meer voor de administratie, slaapzalen voor de gedetineerden of zones waar de gevangenen aan het werk kunnen worden gezet), omheind met een hek waarop prikkeldraad is aangebracht. Op de hoeken staan wachttorens.

Lees verder na de advertentie

Het dagelijks leven van de vrouwelijke gedetineerden is eentonig en zwaar. Het is de vrouwen verboden eigen kleding te dragen, het uniform, van een groene ruwe stof, is verplicht. De vrouwen hebben wel het recht te telefoneren, maar over het algemeen slechts één keer per maand. De conversatie mag nooit de 15 minuten overschrijden. In tegenstelling tot hun mannelijke 'collega's', mogen de vrouwelijke gevangenen een ongelimiteerd aantal pakketjes ontvangen.

De regel is dat er maximaal 100 gevangen in een 'cel' verblijven, maar soms kan dat oplopen tot 120. De dag begint al om 06.00 uur 's ochtends, als de vrouwen gewekt worden voor het appel. Dat betekent dat ze zich buiten op het centrale plein dienen te verzamelen om geteld te worden. Slechts als de temperaturen onder de 30 graden Celsius zakken, gebeurt het appel, dat wel tot dertig minuten in beslag kan nemen, binnen.

De groep vrouwelijke gedetineerden wordt binnen het kamp opgedeeld in recidivisten en vrouwen die voor het eerst gevangen zitten. Ook worden de vrouwen ingedeeld in drie types van bewaking: normaal, gereduceerd en zwaar. Normaal houdt in dat de gevangene zes korte visites (tot vier uur) en vier lange bezoeken (tot drie dagen) per jaar mag ontvangen. Tijdens de lange bezoeken is het toegestaan zich met man of ouders terug te trekken in een aparte ruimte. Bezoekers die buiten de familiale kring vallen, moeten toestemming krijgen van de directie van het kamp.

Naaien
Het is deze 'normale' vrouwen toegestaan eten en producten te kopen om in hun basisbehoeften te kunnen voorzien. Hier mag echter niet meer dan 75 euro per maand aan worden besteed. Zij die werk hebben binnen de kampmuren (minder dan de helft heeft die luxe) kunnen ook hun loon (tussen de 25 en 50 euro per maand) daarvoor aanspreken. Het werk bestaat meestal uit het naaien van uniformen voor de cipiers, het leger of het ministerie van Binnenlandse Zaken. Zij die geen baantje hebben, zijn afhankelijk van giften van buitenaf.

Vrouwen die onder het 'gereduceerde' regime vallen, meestal verkregen door goed gedrag, mogen onbeperkt voedsel en producten kopen, en krijgen bovenop de bezoeken van het normale regime, twee lange bezoeken extra per jaar.

Het strenge regime wordt gedurende drie maanden opgelegd aan vrouwen die de regels van het kamp overtreden hebben. Dat kan zijn door consumptie van alcohol of drugs, door tegenwerking of door het beledigen van een cipier. Deze vrouwen worden geïsoleerd van de anderen, mogen niet bellen of bezoek ontvangen, en komen slechts anderhalf uur per dag uit hun cel.

Moskou
Momenteel verblijven zo'n 59.000 (op een totaal van 727.000) vrouwen in 46 verschillende strafkampen door heel Rusland. De plaatsing in een kamp is niet afhankelijk van iemands adres. Zo kan het dat een vrouwelijke gedetineerde uit bijvoorbeeld Moskou honderden kilometers van haar huis en familie haar straf moet uitzitten.

Leden van de band die nog op vrije voeten zijn, geven interviews aan de buitenlandse media. © REUTERS

Klachten over inhumane behandeling door de cipiers komen zelden boven tafel, maar dat de behandeling niet altijd 'correct' verloopt, is een publiek geheim. Vorig jaar oktober werd een cipier gearresteerd nadat filmpjes opdoken op YouTube waarop de vrouw te zien is terwijl ze twee gevangenen met de vuist stompt en schopt.

De gegevens en cijfers over het kampleven in Rusland haalde AFP van de website van het Russische gevangeniswezen zelf, en uit onderzoeksdossiers opgesteld door Elena Gordeeva, medewerkster van de Moskouse ngo Gevangenis en Vrijheid, die al jaren de kampen bezoekt om gevangenen bij te staan.

Trouw.nl is vernieuwd. Ter kennismaking mag u nu gratis onze artikelen lezen.

Deel dit artikel

Advertentie