Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Het kerkje van Heveskes staat leeg

Home

Karolien Lievense

Groningen Seaports wil de kerk van Heveskes, die midden op industrieterreinen staat, verplaatsen. Hoeders van het cultureel erfgoed protesteren. Wat moet er gebeuren met het kerkje?

’Die vent is niet goed snik.” G. Feij van het comité Behoud Groninger Kerken is boos op Harm Post, directeur van Groningen Seaports. Dat bedrijf beheert industriegebieden en havens in Noord-Groningen. Post wil het kerkje van Heveskes verplaatsen naar het naburige gehucht Weiwerd. Feij: „Dat kerkje is een monument en de grond waarop het staat, is ook beschermd.”

Al jaren staat het dertiende-eeuwse kerkje, het laatste overblijfsel van het verdwenen dorp Heveskes, doelloos op het industrieterrein van Groningen Seaports in Delfzijl.

De kerk mag niet gesloopt worden omdat het officieel een monument is en op een wierde staat; wierden zijn beschermde, archeologische grond.

Kerkdiensten worden er al lang niet meer gehouden. De laatste dominee verliet de kerk in 1967, net voordat Heveskes en het naburige dorp Oterdum en een gedeelte van Weiwerd voor de opkomende industrie van Delfzijl moesten wijken.

Directeur Post van Groningen Seaports zou nu graag het godshuis verplaatsen naar Weiwerd. Daar komt ’misschien’ een bedrijvenpark waar het oude gebouwtje wel in past.

Volgens de Stichting Oude Groninger Kerken, sinds 1992 beheerder van de kerk in Heveskes, is Post voorbarig; de stichting weet nog van niets en ze voelt ook niets voor het plan.

„Er is al te veel geld geïnvesteerd in de restauratie van de kerk in 1999”, zegt woordvoerder Tim Smid. Het herstelwerk kostte drie ton.

Ook Stichting Cultureel Erfgoed Gemeente Delfzijl ziet niets in Posts plan, en voert aan dat een kerkgebouw onlosmakelijk verbonden is met de grond waarop het staat, en dus niet zomaar verplaatst kan worden.

Smid: „Het is geen stuk vuilnis dat je zomaar even wegzet”, verduidelijkt een woordvoerder.

En dus ziet het er niet naar uit dat de verplaatsing van de kerk naar Weiwerd door zal gaan.

Het is niet de eerste keer dat geopperd is om het kerkje weg te halen uit het industrieterrein.

In de jaren negentig lag het kerkje er verwaarloosd bij en niemand voelde zich verantwoordelijk voor het onderhoud.

Groningen Seaports vroeg uiteindelijk een vergunning voor sloop aan bij de gemeente, en kreeg die. Tegenstanders van de sloop kwamen echter in protest en konden de sloop nog net voorkomen.

De gemeente vond het goed dat de kerk bleef staan, mits er 100.000 gulden voor restauratie opgehaald kon worden.

Stichting Groninger Kerken nam het pand uiteindelijk in eigendom.

De kerken van Weiwerd en Oterdum, net als de kerk van Heveskes eertijds eigendom van de hervormde gemeente van Oosterhoek-Meedhuizen, trof een ander lot. Deze gebouwen eindigde in de jaren zeventig onder de sloophamer.

Pogingen om het kerkje van naburige Oterdum een nieuwe bestemming te geven, liepen op niets uit, vertelt S. Japenga-Dik (84). Haar vader was koster, schoolhoofd én organist van Oterdum. „Hij heeft ervoor gepleit om het in het openluchtmuseum van Arnhem te zetten, maar daarvoor was het niet oud genoeg.”

Mevrouw Japenga-Dik haalt een boekje tevoorschijn, waarin het verdriet van Oterdum is verwoord. ’Je klok zal het kerkvolk niet meer roepen/ en niet meer bejammeren der doden lot./ Dat wat het voorgeslacht in ootmoed bouwde/ en stroom en krijgsgeweld doorstond,/ valt thans aan deze harde tijd ten offer./ Slaand’ in ons hart een grote wond.’

Dat lot wacht de kerk van Heveskes nog niet, maar welke functie ze wel moet krijgen, weet niemand.

Van binnen is het gebouw nog steeds een kale ruimte, zonder kerkbanken en orgel, zonder elektriciteit en toilet. Het staat alleen, ingeklemd tussen de fabrieken, te wachten op een nuttige bestemming. Plannen om er een educatief paviljoen van te maken of vergaderruimte voor bedrijven, gingen niet door. „Er zou in de kerk te veel geluidsoverlast zijn van de omliggende bedrijven”, geeft Laurence Hoeksema, voorzitter van Stichting Cultureel Erfgoed Gemeente Delfzijl, als verklaring.

Op dit moment gebruikt kunstenaar Peter Schudde het gebouw voor zijn expositie ’Van oerbeeld naar industriële revolutie’.

Het contrast van een oude, middeleeuwse kerk in een modern industrieterrein, fascineert hem. „Veel van mijn werk gaat over de verbinding van vroeger met nu.”

Schudde zou daarom graag zien dat de kerk juist op dezelfde plaats blijft staan. Met stroom en waterleiding. „Dan hoef ik zelf niet steeds voor noodvoorzieningen te zorgen. Dat maakt het een stuk goedkoper.”

Deel dit artikel