Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Het kan best wat minder stiekem in het parlement

Home

BART ZUIDERVAART en REDACTIE POLITIEK

Roep om nieuwe spelregels voor 'geheime' Kamercommissie

De 'commissie-stiekem' ligt weer onder een vergrootglas. Is dit nog wel de juiste plek om de fractievoorzitters uit de Tweede Kamer vertrouwelijk bij te praten over alle gevoelige informatie?

In de nasleep van het afluisterdebat met minister Ronald Plasterk (PvdA, binnenlandse zaken) is er geheime informatie gelekt uit deze Commissie voor de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (CIVD), ook wel commissie-stiekem genoemd. Zo werd de indruk gewekt dat de fractievoorzitters al in december zijn geïnformeerd dat de Nederlandse inlichtingendiensten zelf op grote schaal telefoongegevens aftappen. In oktober wees Plasterk op tv nog met de beschuldigende vinger naar de Amerikanen.

De minister kreeg twee weken geleden door deze affaire een motie van wantrouwen aan zijn broek, die hij ternauwernood overleefde. Plasterk wordt verweten dat hij al maandenlang wist dat zijn eigen diensten achter het aftappen zaten en toch zijn mond heeft gehouden. PvdA-leider Diederik Samsom reageerde boos op de oppositiepartijen die de motie steunden. De woede is verklaarbaar als de fractievoorzitters inderdaad al eerder via de commissie-stiekem zijn bijgepraat over de kwestie.

Dinsdag kwam de commissie met spoed bijeen. Het resulteerde in een gezamenlijke - en unieke - verklaring van de fractievoorzitters: ze 'achten zich niet geïnformeerd' over de betrokkenheid van de Nederlandse diensten bij het afluisteren. De directeur van de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) zou in december de zaak wel in de commissie-stiekem hebben aangekaart. Maar dat gebeurde zo achteloos, aldus de oppositie, dat niet duidelijk was dat hiermee de aanvankelijke bewering van Plasterk werd gecorrigeerd.

De kwestie vergroot het ongemak dat de Kamer heeft met de commissie-stiekem. Alles wat daar ter sprake komt, moet geheim blijven en kan niet worden gebruikt in een Kamerdebat. De SP weigerde aanvankelijk uit principe zitting te nemen in de commissie. Toenmalig partijleider Jan Marijnissen wilde zijn handen vrij houden om de regering in het openbaar ter verantwoording te kunnen roepen.

Het is tijd voor een grondig debat over wat wel en niet in de commissie-stiekem besproken moet worden, vindt GroenLinks-fractievoorzitter Bram van Ojik. "Niet alles hoeft vertrouwelijk te blijven. Waarom wordt er zo krampachtig gedaan over die afgetapte telefoondata?" Dat de Nederlandse diensten zelf ook afluisteren kan volgens Van Ojik voor niemand een verrassing zijn. Hij wil ook dat vertrouwelijke informatie openbaar wordt gemaakt zodra dit kan. Nu geldt voor alles wat in de commissie-stiekem wordt besproken 'geheimhouding tot in de eeuwigheid'. Onwenselijk, vindt de GroenLinks-leider. "De Kamer én de burger hebben recht op zoveel mogelijk informatie."

De oproep van Van Ojik tot meer openheid sluit aan bij het advies van de commissie-Dessens. Deze publiceerde eind vorig jaar een rapport over het werk van AIVD en MIVD. Het advies aan het kabinet: verruim de bevoegdheden van de geheime diensten en zorg tegelijkertijd voor beter toezicht. Dit houdt ook in dat de 'parlementaire controle' zo groot mogelijk moet zijn. Oftewel: voor alle informatie die met de Tweede Kamer wordt gedeeld geldt 'openbaar, tenzij...'.

Als de commissie-Dessens haar zin krijgt, zullen de vaste Kamercommissies van defensie en buitenlandse zaken vaker geïnformeerd worden over het werk van de inlichtingendiensten. Daardoor zijn de fractiespecialisten straks beter op de hoogte van het werk van AIVD en MIVD dan nu het geval is. Wat Dessens ook bepleit: 'nadere spelregels' binnen de commissie-stiekem. Het is aan de Kamer om die te bedenken, zodanig dat dit de laatste rel was.

Wilt u de reacties op dit artikel lezen? Registreer u hier voor een proefperiode van twee maanden.

Het plaatsen van reacties is voorbehouden aan de betalende abonnees van Trouw. Kijk hier voor een overzicht van onze abonnementen.

Het bekijken en plaatsen van reacties is voorbehouden aan onze betalende abonnees. Kijk hier voor een overzicht van onze abonnementen.

Als betalend abonnee kunt u een reactie plaatsen op dit artikel. Deze is alleen zichtbaar voor andere (proef)abonnees.

Om uw reactie te kunnen plaatsen, hebben we uw naam nodig. Ga naar Mijn profiel


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie