Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Het kabinet draait de gaskraan definitief dicht

Home

Bart Zuidervaart

Eric Wiebes, minister van economische zaken en klimaat © EPA

Uiterlijk in 2030 komt er een einde aan de gaswinning in Groningen. De productie gaat zo snel mogelijk omlaag.

Een ‘historisch besluit’. Het ‘keerpunt’. Een ‘dag van de veiligheid’.

Lees verder na de advertentie

Er vielen vandaag grote woorden nadat minister Eric Wiebes (economische zaken en klimaat) het nieuwe gasbesluit wereldkundig had gemaakt. Na lang wachten en eindeloos aandringen krijgen de inwoners van Groningen hun zin: er komt een einde aan de omstreden gaswinning. Uiterlijk in 2030 is de kraan geheel dicht.

Het kabinet overtreft met dit nieuws alle verwachtingen. Dit jaar laat Wiebes nog 21,6 miljard kuub gas uit het veld bij Slochteren halen. In het regeerakkoord staat dat de winning deze kabinetsperiode lichtjes daalt, naar 20 miljard. Maar de zware aardbeving bij Zeerijp op 8 januari (3,4 op de schaal van Richter, duizenden schademeldingen) zorgde voor zware druk op het kabinet. Groningen eiste een forse ingreep.

De minister is het afgelopen half jaar diverse keren in het aardbevingsgebied geweest. De vraag die hij daar herhaaldelijk kreeg: ‘Meneer Wiebes, blijft Groningen wel Groningen?’

4 op de schaal van Richter

Om daar ‘ja’ op te kunnen antwoorden, is er volgens het kabinet slechts één ding mogelijk: het volledig stoppen met de winning in Groningen. Sinds 1960 is er ongeveer 85 procent van het gas naar boven gehaald. De rest zal in de grond blijven. Wiebes had er voor kunnen kiezen om de komende decennia jaarlijks 12 miljard kuub te blijven winnen, wat volgens het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) nog verantwoord is. De minister voelt daar niets voor. De kans op aardbevingen wordt dan weliswaar kleiner, maar de kracht van die schokken niet. Bevingen van 4 op de schaal van Richter blijven mogelijk.

Gaswinning is niet langer maat­schap­pe­lijk aanvaardbaar

Eric Wiebes, minister van economische zaken en klimaat

Bovendien, vindt de minister, is gaswinning bij Slochteren, hoe gering ook, ‘maatschappelijk niet langer aanvaardbaar’. “Er is een voortdurende stroom aan nieuwe schadegevallen.” Daar moet wat hem betreft een einde aan komen. “We hebben lange tijd de symptomen bestreden. We pakken nu de oorzaak aan.”

Hoe snel de gaswinning naar beneden kan, is onduidelijk. Dat hangt voor een belangrijk deel af van hoe koud de komende winters worden. In ieder geval moet de winning uiterlijk in oktober 2022 zijn gedaald tot onder de 12 miljard kuub. Daarna gaat het zo snel mogelijk richting nul.

Verslaafd

Wiebes zei vandaag ook: “Er is niet zoiets als even een kraan dichtdraaien.” Nederland is verslaafd aan het Groningse gas, afkicken gaat op allerlei manieren pijn doen. Over geld wilde de minister vandaag nog niet praten. Het was immers een dag van de veiligheid, geen dag van financiën. Maar er zal een rekening volgen.

Zo laat het kabinet in elk geval voor 500 miljoen euro een stikstoffabriek bouwen in Zuidbroek. Deze moet in 2022 gereed zijn om hoogcalorisch gas uit het buitenland om te kunnen zetten in laagcalorisch, waar de Nederlandse fornuizen op werken. De kosten worden doorberekend aan de huishoudens.

Groot­ver­brui­kers moeten uiterlijk in 2022 zijn overgestapt op duurzame bronnen

Wiebes wil ook dat 170 grootverbruikers van het Groningse gas, de ‘energie-intensieve industrie’ uiterlijk in 2022 van het Groningse gas afgaan en overstappen op buitenlands gas of, nog beter, op duurzame bronnen. Deze bedrijven ‘tonen begrip’ voor de situatie, aldus de minister. Maar deze operatie is ingrijpend. Wiebes: “Zij moeten kosten maken voor iets dat voor hen geen commerciële betekenis heeft.” Succes is niet verzekerd.

Verder rekent het kabinet erop dat de exportcontracten met Duitsland, Frankrijk en België versneld kunnen worden afgebouwd. En de minister hoopt op de medewerking van burgers: “Ik raad mensen nu aan om niet meer een klassieke cv-ketel aan te schaffen.”

NAM

Over de afwikkeling met de Nam wil Wiebes niks zeggen. “Ik denk niet dat de vlag daar uit kan.” Maar zijn enige zorg, benadrukte hij, is de veiligheid in het noorden. “Dat Groningen ook Groningen blijft.” En, in het verlengde, dat er voldoende energie beschikbaar blijft. “We houden iedereen warm.”

De vraag die boven dit besluit hangt, is waarom deze drastische stap niet eerder gezet kon worden. Wiebes’ voorganger minister Henk Kamp hield lange tijd vast aan een minimale winning van 35 miljard kuub, volgens hem de ondergrens. Bovendien zette hij in 2016 een streep door de bouw van een nieuwe stikstoffabriek. Maar Wiebes weigert te oordelen over het optreden van Kamp. “Achteraf praten is zó makkelijk.”

Lees ook de reacties uit Groningen op het besluit: 'Groningen reageert opgelucht, maar de angst voor gasbevingen en schade blijft'

Hoe kan Wiebes de gaswinning naar 12 miljard en uiteindelijk naar nul brengen? De belangrijkste opties op een rij.

Deel dit artikel

Gaswinning is niet langer maat­schap­pe­lijk aanvaardbaar

Eric Wiebes, minister van economische zaken en klimaat

Groot­ver­brui­kers moeten uiterlijk in 2022 zijn overgestapt op duurzame bronnen