Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Het grootste verraad van de Nederlandse sport

Home

Jurryt Van De Vooren

Banierdrager Sam Olij bij de opening van de Olympische Spelen in Amsterdam. © Hollandse Hoogte / Spaarnestad Photo

Bokser Sam Olij was in 1928 banierdrager tijdens de opening van de Olympische Spelen in Amsterdam. Bijna twintig jaar later werd hij ter dood veroordeeld wegens oorlogsmisdaden. Zijn Joodse boksmaat Ben Bril was een van zijn slachtoffers.

Sam Olij en Ben Bril boksten in de jaren dertig beiden bij Olympia in Amsterdam. Gezamenlijk kwamen ze uit voor het nationale amateurteam en vertegenwoordigden ze Nederland op de Olympische Spelen in het eigen Amsterdam.

Lees verder na de advertentie

Tijdens hun gezamenlijke trainingen deelde Bril de lekkerste broodjes uit, als eigenaar van een broodjeswinkel in Amsterdam. In de loop der jaren voegde Jan Olij zich bij dit gezelschap, zoon van Sam en ook een hele goede bokser. Net als zijn vader was hij politieagent.

Op 4 maart 1940 kwamen beide boksers voor de laatste keer uit op een evenement dat de kranten haalde. Twee maanden later koos boksfamilie Olij de kant van de Duitsers. Het ene moment deelden ze hun leven met Joden, het andere moment maakten ze jacht op Joden. Sam Olij werd zelfs een van de meest beruchte Jodenjagers.

(Tekst gaat verder onder de afbeelding)

Ben Bril tijdens de Olympische Spelen in Amsterdam. © rv

Afscheid van de bokssport

Ben Bril was op 31 maart 1940 al gestopt als actief bokser. Hij voelde aankomen dat het niet lang meer zou duren voordat zijn Joodse familie geen plaats meer mocht nemen op de eerste rij bij zijn wedstrijden.

Bril kreeg gelijk, want in 1942 werd hij samen met zijn vrouw Celia en zoon Albert gearresteerd - nota bene door Jan Olij. "Plicht is plicht", zei zoon Olij en zette het pistool op het hoofd van Albert. Sam Olij was daarna een van de bewakers van Bril. "Plicht is plicht", zei vader Olij en schold Bril nog eens goed uit.

Daar vaart de man die al je ooms heeft vermoord

Ben Bril tegen zijn zoon Albert

Dit gedrag van vader en zoon Olij is de ergste vorm van verraad uit de Nederlandse sport. Via kamp Vught en Westerbork belandde Bril met zijn gezin in Bergen-Belsen, waar ze levend uitkwamen - in tegenstelling tot 182 andere familieleden van Bril die wél in de oorlog werden vermoord.

De familie Olij werd meteen na de bevrijding opgepakt. 'De door iederen Amsterdammer gehate fascistische politieagent en mensenjager Sam Olij is met zijn zoon in een café in Landsmeer gegrepen', schreef De Waarheid op 17 mei 1945.

Doodstraf

"Ik had niet het flauwste begrip van wat er gebeuren zou", verklaarde Sam Olij tijdens zijn proces over het lot van de Joden, die door hem werden opgepakt. Hij kreeg de doodstraf, alhoewel die werd omgezet in een celstraf van uiteindelijk negen jaar. Tot verbijstering van nabestaanden dook hij meteen na vrijlating weer op bij een bokswedstrijd in Landsmeer. "Hoe is dit mogelijk?", vroeg een ooggetuige zich af in Het Parool.

Zoon Jan was inmiddels al ontsnapt en gevlucht naar Argentinië, waar hij in 1988 werd opgespoord door verslaggever Bart Middelburg van Het Parool. Ben Bril en zijn zoon hebben Sam Olij nog één keer gezien, tijdens een zeiltocht op de Loosdrechtse Plassen, zo schreef Ed van Opzeeland in de biografie van Bril. Het was enkele weken na de vrijlating van de oorlogsmisdadiger.

"Daar vaart de man die al je ooms heeft vermoord", zei Bril tegen Albert, waarna een woeste achtervolging werd ingezet. Olij ontsnapte, wederom. "Anders hadden we hem verzopen", vertelde Bril. "Slecht voor de waterkwaliteit ongetwijfeld, maar dat was mij het wel waard geweest."

Vandaag is bij het Olympisch Stadion de Nationale Sportherdenking. Dit jaar is het thema boksen in de Tweede Wereldoorlog. Om 11.00 uur is het inhoudelijk programma, om 12.30 uur de kranslegging op het plein voor het stadion.

Deel dit artikel

Daar vaart de man die al je ooms heeft vermoord

Ben Bril tegen zijn zoon Albert