Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Het gevaar van de publieke schandpaal

Home

Ralph Hermans en Sonja Meijer en leden van Stichting Mens en Strafrecht

Acteur Mads Mikkelsen won in mei de award voor 'beste acteur' voor zijn rol in de film Jagten, op het filmfestival in Cannes. © EPA

Wanneer een meisje de hoofdjuf vertelt dat zij de piemel van een meester heeft gezien, vindt de juf het nodig dit aan haar collega's en de ouders van het meisje te vertellen. Een vertrouwenspersoon bevraagt het meisje. Zij herhaalt haar uitlatingen. De hoofdjuf doet navraag bij de meester. Volgens hem is er niets gebeurd. Toch organiseert de hoofdjuf een bijeenkomst waar ouders worden ingelicht over een vermoeden dat een collega het meisje, en misschien anderen, 'op een onwenselijke manier' heeft benaderd. Dit gaat als een lopend vuurtje door het dorp. Intussen doen de ouders aangifte. Dorpsgenoten bannen de meester uit het sociale leven. Hij wordt bedreigd en mishandeld. Steeds meer kinderen vertellen elkaar en hun ouders hoe de meester hen onheus bejegende. Gedetailleerd beschrijven zij de plaats waar dit gebeurde: de kelder onder zijn huis. Dit huis heeft echter geen kelder.

Dit is, kort weergegeven, het scenario van de Deense film Jagten (De jacht), die nu in de bioscopen draait. Subtiel krijgt de kijker inzicht in de sociale dynamiek rond het beladen onderwerp (vermeend) kindermisbruik. De kijker weet meer dan de hoofdrolspelers. Enerzijds vermoedt hij dat het meisje echt iets is aangedaan. Anderzijds raakt hij snel overtuigd van de onschuld van de meester. Vooral de beslissing van de hoofdjuf het misbruikvermoeden te openbaren, stelt toeschouwers voor een moreel dilemma. Zij heeft immers goede bedoelingen: het zekere voor het onzekere, erger voorkomen. De onschuldige meester raakt echter in een sociaal isolement. Alleen zijn zoon en een jeugdvriend steunen hem nog. Niemand taalt nog naar het echte verhaal van het meisje.

De afgelopen weken berichtte de pers over een Utrechtse zwemtrainer op wiens computer gedownloade kinderporno staat. Of hij dit downloadde, opzettelijk, en of het kinderporno is: de rechter heeft dat nog niet vastgesteld. Toch meldt de officier van justitie: "Het Openbaar Ministerie heeft gemeend er goed aan te doen de besturen van de zwemverenigingen, waar de verdachte lesgaf, te informeren." Ook is een informatieavond voor ouders georganiseerd. Waarom? Uit politieonderzoek blijkt namelijk niets van kindermisbruik als trainer of van eigen kinderpornoproductie. De rechtbank heeft zijn voorarrest geschorst. Hij is vrij, maar inmiddels ook werkloos.

Wat beide zaken vergelijkbaar maakt, is dat een zedenverdenking aan de samenleving wordt geopenbaard. De makers van Jagten laten zien dat dit uiterst ingrijpende consequenties heeft voor zowel de verdachte als slachtoffers. Hun belangen worden immers evenmin gediend met publicitaire ophef over het onderzoek. Openbare verdenking geeft onrust, terwijl iedereen is gebaat bij kalm onderzoek naar de waarheid, met respect voor ieders privacy. Daarom is het belangrijk dat officieren van justitie heel terughoudend zijn bij hun overwegingen een verdenking publiek te maken. Het criterium 'gemeend er goed aan te doen' volstaat daarvoor niet.

Lees verder na de advertentie

Trailer Jagten

Deel dit artikel