Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Het drama van Strijensas en nieuwe natuur in de eeuwenoude Hoeksche Waard.

Home

Haro Hielkema

In Schenkeldijk wordt de Zweedse vlag dagelijks met voetengetreden, zelfs met fiets- en autobanden overreden. De inwonersvan dit dorpje in de zak van de Hoeksche Waard hebben daaroverigens geen enkele boze gevoelens bij: de blauw-gele kleuren,die in het wegdek van de Zweedsestraat zijn aangebracht (naasthet rood-wit-blauw van Nederland), symboliseren juist dat zijblij zijn met de hulp van dat land na de Ramp van 1953. Een vlagis heilig, zien we in de wereldwijde cartoondiscussie, maar ook weer niet zó dat je er niet met een gerust gevoel overheen maglopen.

In diezelfde Zweedsestraat in Schenkeldijk staat ook eenrijtje Zweedse huizen. Deze houten noodwoningen zijn net als opveel andere plaatsen in Zuidwest-Nederland cadeau gedaan aan devele mensen die bij de watersnood huis en haard verloren hadden.De 'geschenkwoningen' in Schenkeldijk zijn in 2003 na eengrootscheepse renovatie door de Zweedse ambassadeur 'heropend'.Elders langs de wandeling staan er meer. Soms zijn ze vergaan,maar wie er in is opgegroeid verlaat ze met bloedend hart.

De geschiedenis van de Hoeksche Waard blijft niet beperkt tot'de ramp van '53'. Door de eeuwen heen hebben de inwonersgevochten tegen de zee, met de Sint Elisabethsvloed in 1421 alsabsoluut dieptepunt. Steeds weer zijn nieuwe dijken aangelegd enis het land tot ontginning gebracht. Onze wandeling is eenvoortdurend klimmen en dalen, in een land dat rustig wacht totde lente zich aandient. De akkers zijn voorbeeldig geploegd; hierzijn kunstenaars met vaste hand aan het werk geweest. En strakszullen de suikerbieten weer gedijen.

Maar naast de uitgestrekte landerijen presenteert de HoekscheWaard - hoe lang niet afgedaan als het Land van de Peejen - zichook als een gebied met bijzondere landschappelijke waarde. Totin de blauwe stoelen van het parlement kreeg het voormaligeeiland aandacht. Polders en dijken, maar ook gorzen en griendenhebben van de waard een gebied gemaakt waar je ook mag genieten.Dit eeuwenoude land kreeg nieuwe natuur. Bestaande gebiedjeswerden met elkaar verbonden. En de kreken die in de polders langzijn weggemoffeld, slingeren weer met brede oevers en goudgelerietkragen door het land. Niets is aangeplant, alles is vanzelfgekomen - van koninginnekruid tot lisdodde en gele lis. Hetmoeras is terug. Het water dat zo angstvallig 'buiten' moestblijven, stroomt nu weer binnendijks. En de argusvlinder mag zijnnaam geven aan dit natuurproject in het oosten van de waard.

Ook de wandelaar vaart wel bij deze ontwikkelingen. Deverbindingszones hebben de voettocht een stuk aangenamer gemaakt.Moest hij tot voor kort vooral als een paria tussen auto's enfietsers over het asfalt zwoegen, nu banjert hij over gras enstruint door prachtige natuur. Zelfs in de winter hoeft dat geenstraf te zijn, laat staan als de lente lokt.

Een van de aardigste plekjes onderweg is Strijensas, aangelegdnadat Strijen door al dat gepolder en gedijk van gorzen engrienden landinwaarts was geraakt. De sluis (sas) dateert van1649, het lieve maar wat gammele ophaalbruggetje uit 1908.

Geheel buiten beeld is de gebeurtenis die zich hier op 14 juli1711 voltrok, toen prins Johan Willem Friso het Hollandsch Diepwilde oversteken van Moerdijk naar Strijensas. Hij was opdoorreis naar Den Haag voor besprekingen over de opvolging vanzijn oom, stadhouder Willem III, tevens koning van Engeland. Dezehad bij zijn dood in 1702 zijn hele vermogen van 800000 guldenen zijn bezit in de Nederlanden nagelaten aan zijn verre neef uitLeeuwarden. Het testament viel niet bij iedereen even lekker. Vandiverse kanten werd aanspraak gemaakt op de erfenis, of tenminsteop een stukje daarvan. Voordat Johan Willem Friso zijn erfdeelin handen kreeg, was de taart al flink deel verdeeld.Verschillende adellijke types deden een greep in de suikerpot ofconfisqueerden bezittingen op basis van oude afspraken. Tussendie gevaarlijke Scylla en Charibdis moest die jonge Johan WillemFriso laveren. Het stadhouderschap van Friesland en Groningen hadhij inmiddels aan zijn cv kunnen toevoegen, maar over deNederlanden moest nog worden onderhandeld. Zijn financiëlesituatie was van dien aard dat de staten van Friesland moestenbijspringen en bij zijn huwelijk met de Duitse prinses Maria vanHessen-Kassel de bruidsschat voor hun rekening namen. Het leektoch nog uit te draaien op een vergelijk. In Den Haag zou deerfeniskwestie worden besproken. Met de koning van Pruisen énJohan Willem Friso. Alleen belandde de laatste bij de overtochtvan het Hollandsch Diep in slecht weer en verdronk, anderhalvemaand voordat Maria een zoon baarde. Dit kind slaagde er jarenlater wel in de vacature van Willem III te vervullen.

Dat trieste verhaal zou best nog wat meer aandacht mogenkrijgen aan de waterkant van het verlegen havenplaatsje. Maarniet getreurd. Want onder de wandeling van de Strijensas- enKooilandroute zijn er idyllische graspaadjes en eenzamelandweggetjes genoeg om over het drama van Strijensas tefilosoferen.

Deel dit artikel