Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Het circus van ontwerper Maarten Baas

Home

Joke de Wolf

Hide & Seek, Maarten Baas. Groninger Museum 2017. Foto/photo: Marten de Leeuw © RV

Gekleide stoelen, verbrande meubels, klokken met iemand erin: het werk van ontwerper Maarten Baas (1978) is lastig onder één stijl of benadering te vangen. In Groningen is nu een overzichtstentoonstelling van zijn werk.

Stoelen, tafels, kasten en lampen zijn basisbehoeftes voor de moderne mens. We willen zitten, onze spullen handig ordenen en als het donker is willen we ook nog wat kunnen zien. Daarnaast kunnen we met deze alledaagse basisbehoeftes ook een hang naar smaak, schoonheid en stijl bevredigen. Als dat laatste de overhand heeft, noemen we het design. En dat is niet alleen te koop in de duurdere meubelzaak, ook kunstmusea verzamelen het en stellen het zo nu en dan tentoon. Het werk van ontwerper Marcel Wanders was bijvoorbeeld in 2014 in het Amsterdamse Stedelijk te zien, in een spectaculaire presentatie met veel licht- en decoreffecten.

Lees verder na de advertentie

Het Groninger Museum verzamelt al sinds zijn afstuderen in 2002 werk van ontwerper Maarten Baas (1978). Anders dan het altijd neobarokke werk van Wanders, zijn Baas’ ontwerpen minder stijlvast. Ieder jaar op de Salone del Mobile, dé designbeurs in Milaan, komt hij met een nieuwe invalshoek, een nieuwe manier om meubels en interieurs te benaderen. In Groningen zijn onder de titel ‘Hide & seek’ (verstoppertje) een aantal van die presentaties min of meer chronologisch neergezet.

‘Radicaal werk’ noemt het museum het, maar op deze manier gepresenteerd is het vooral liefdeloos

En dat neerzetten is in de eerste zaal wel erg letterlijk gedaan. Naast elkaar, elk op een kleine verhoging, staan een tafel, een piano, een kast en een stoel in een lege ruimte met turquoise muren. Welkom in de showroom. Het zijn ouderwetse ontwerpen, verstofte meubels uit de collectie van het Groninger Museum, die Baas in 2004 behandelde met zijn ‘Smoke’-methode.

Het blijven klokken

Smoke was het idee waarmee hij bij zijn afstuderen meteen veel aandacht kreeg, onder andere in de winkel van Marcel Wanders. Baas verbrandt bestaande meubels gedeeltelijk, zodat ze zwart blakeren, en behandelt ze daarna met epoxy zodat ze weer sterk en bruikbaar zijn. Dat laatste is moeilijk te geloven. Aanraken is in het museum verboden, in Wanders’ winkel zijn ze vanaf vierduizend euro te koop. ‘Radicaal werk’ noemt het museum het, maar op deze manier gepresenteerd is het vooral liefdeloos.

Meer emotie komt er kijken bij de serie van zes klokken die Baas in 2009 maakte. Eenvoudig vormgegeven staande klokken, met op de plaats van de wijzerplaat een videoscherm, waarop iemand elke minuut de wijzers van de klok aanpast aan de tijd. Intrigerend, maar toch geldt ook hier: het blijven klokken, niet uitzonderlijk in vorm of decoratie, met een leuke vondst in het midden.

Tekst loopt door onder afbeelding

Staande klokken met een mannetje erin dat de wijzers naar de juiste tijd duwt. Hide & Seek, Maarten Baas. Groninger Museum 2017. Foto: Marten de Leeuw © RV

Geduld

Beter werkt het drieluik aan de muur in dezelfde zaal: drie monitors met daaronder ‘Houston’, ‘Groningen’ en ‘Tokio’ geschreven. Op elk scherm zien we dezelfde tafel, identiek ingericht met schrijfgerei, stempel en stempelkussen en in het midden een stapel briefpapier. Steeds zet een hand een stempel van een ‘lege’ klok, en tekent daarin zorgvuldig de tijd. Natuurlijk is het in Tokio een stuk later dan in Groningen, maar dat niet alleen, het licht valt ook anders. Maar ís het wel in Tokio? Of kijken we naar drie identieke films? Hier verstopt de meubelontwerper zich en vermomt hij zich als beeldend kunstenaar.

Baas verlaat steeds vaker het idee dat je zijn ontwerpen mee moet kunnen nemen in de kofferbak. Vorig jaar kwam hij onder de ironische titel ‘New! Newer! Newest!’ met twee ontwerpen die nogal wat geduld vragen: een ontwerp voor een bos dat over ongeveer tweehonderd jaar moet groeien voordat in het bladerdak een boodschap te lezen is: ‘new’. En een stellage, de ‘Tree Trunk Chair’, die ervoor zorgt dat uit een boom rond diezelfde tijd een stoel is gegroeid.

Tekst loopt door onder afbeelding

Het zijn eerder conceptuele kunstwerken dan bruikbare meubels; heeft Baas wel het goede beroep gekozen?

Smoke. Hide & Seek, Maarten Baas. Groninger Museum 2017. Foto: Marten de Leeuw © RV

Oppervlakkige circus

Het zijn eerder conceptuele kunstwerken dan bruikbare meubels; heeft Baas wel het goede beroep gekozen? In zijn ‘Baas is in town’-presentatie in Groningen imiteert hij, net als op de salon van Milaan in 2014, een kermis, inclusief design-lachspiegels, draaimolen met Baas-stoelen en hoempamuziek. Het is zijn commentaar op het ‘oppervlakkige circus’ waar ook hij elk jaar neerstrijkt.

In het boek bij de tentoonstelling blazen de auteurs kritiekloos in koeienletters de loftrompet over de ontwerper, ook in Milaan verdiende Baas met deze presentatie de ‘Best Show Award’. De beste museumtentoonstelling is ‘Hide & Seek’ zeker niet. Maar het geeft wel een interessante kijk in de keuken van de ontwerper die continu balanceert tussen artistieke vernieuwing en keiharde commercie.

‘Hide & Seek’, Maarten Baas, in het Groninger Museum in Groningen, tot 24 september. Het boek, met bijdragen van oa Lidewij Edelkoort, Wim Pijbes en gedichten van Ingmar Heytze, kost 39,95 euro

Deel dit artikel

‘Radicaal werk’ noemt het museum het, maar op deze manier gepresenteerd is het vooral liefdeloos

Het zijn eerder conceptuele kunstwerken dan bruikbare meubels; heeft Baas wel het goede beroep gekozen?