Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Het brein verbruikt veel brandstof, ten koste van de rest van het lichaam

Home

Willem Schoonen

Als roeiers moeten roeien en tegelijkertijd een geheugentest doen, dalen hun roeiprestaties sterker dan hun hersenactiviteiten. © EPA

De evolutie van de hersenen heeft de mens heel veel kennis bezorgd. Het lichaam betaalt de prijs daarvoor.

Hersenen hebben energie nodig, maar spieren ook. Dat wordt vechten als er niet voldoende is voor beide. Dan wint het brein, was al lange tijd het vermoeden. En dat vermoeden is nu bevestigd in een experimenteel gevecht tussen spieren en brein.

Lees verder na de advertentie

Onderzoekers van de universiteit van Cambridge vroegen roeiers, die daar ruim voorhanden zijn, om twee dingen tegelijk te doen: trainen op een roeibank en een geheugentest. Twee dingen tegelijk doen ging de 62 studenten in het experiment duidelijk slechter af dan één taak. Roeien kunnen ze als de besten en een geheugentest doorstaan ze ook goed. Maar moeten ze beide tegelijk doen, dan zakt zowel de roeiprestatie als de score in de geheugentest.

Maar, en nu komt de clou, niet in gelijke mate: de terugval in roeiprestatie was in Cambridge significant groter dan de terugval in geheugen-score. Dat verschil, daar ging het onderzoekers om. Want hiermee hebben ze aangetoond dat wanneer de energievoorraad nijpend wordt het brein voorrang krijgt boven spieren. Of beter gezegd: het brein voorrang néémt, want de verdeling van energie wordt gestuurd door de hersenen.

Zuurstof en glucose

Het gaat hier met name om zuurstof en glucose (suiker) die ‘eerlijk’ moeten worden verdeeld over de lichaamsdelen. De hersenen bepalen die verdeling. Pikant is dat de hersenen zelf ook energie kunnen putten uit melkzuur, een stof die juist als afvalstof wordt gevormd in spieren die aan het werk worden gezet. Maar blijkbaar was bij de roeiers die melkzuurproductie toch niet voldoende om een gevecht tussen hersenen en spiermassa om de schaarse glucose te voorkomen.

De evolutie van het brein heeft de mens superieure cognitieve vaardigheden bezorgd, maar tegen hoge kosten

De Britse roeiers geven met hun experiment steun aan de theorie van het zelfzuchtige brein, die al jaren de ronde doet. Onder de vlag van die theorie wordt gezocht naar de precieze mechanismen waarmee de hersenen zorgen dat ze voldoende energie krijgen. Want dat fenomeen speelt niet alleen bij die roeiers, maar bijvoorbeeld ook bij mensen die ondervoed raken: ondervoeding treft het lijf harder dan de hersenen.

De evolutie van het brein heeft de mens superieure cognitieve vaardigheden bezorgd, maar tegen hoge kosten. Het brein vraagt zo veel brandstof dat dat wel ten koste móet gaan van andere delen van het lichaam. Zijn ontwikkeling is daarom nog altijd met raadsels omgeven.

Zeker in de eerste weken, direct na de geboorte, is een goede energievoorziening voor de hersenen van levensbelang. Vermoedelijk daarom wordt de mens in vergelijking met andere zoogdieren met een flinke speklaag geboren: een energievoorraad om niet meteen al oorlog te krijgen tussen lijf en hoofd.

Lees ook: Walvisachtigen hebben joekels van hersenen en dat hangt samen met hun sociale gedrag



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie
De evolutie van het brein heeft de mens superieure cognitieve vaardigheden bezorgd, maar tegen hoge kosten