Heren politici: blijf af, van die marshmallows

home

Asha ten Broeke

Column

Vergeef me, Moeder Aarde, want ik heb gezondigd. Ondanks al mijn planeetvriendelijke idealen heb ik me onlangs laten verleiden tot het aanschaffen van een klimaatverpestende automobiel.

De gezinswagen maakt dat ik bij vriendenbezoek aan de andere kant van het land niet langer mijn twee kinderen plus buggy en bagage per bus, trein en tram hoef te vervoeren; iets wat drie uur van je dag kost, en vanwege alle hartverzakkingen - "Nee, NU doorlopen anders gaan de deuren dicht en sta ik nog hier op het perron" - ook minstens drie jaar van je leven.

Ik maak mezelf wijs dat het voor de aarde niet uitmaakt dat er voor onze deur nu zo'n gemaksvehikel staat. "Ach, de aarde warmt heus niet zoveel op van één extra auto." Dat is natuurlijk een smoes. Ik weet zelfs hoe de smoes heet: cognitieve dissonantiereductie. Dat betekent dat wanneer je iets doet waar je eigenlijk niet achter staat, je je idealen aanpast aan je gedrag zodat je je niet zo'n loser voelt.

Mijn innelijke excuustruus wordt daarbij geassisteerd door het feit dat de opwarming van de aarde de laatste tijd nauwelijks in het nieuws is geweest. Klimaat­sceptici hebben zo succesvol gelobbyd voor twijfel dat zelfs veel groen geïnclineerde medemensen hun activisme tot nader order hebben opgeschort, en dankzij de eurocrisis waren we bovendien veel te verdiept in onze economische navel om nog te letten op smeltende gletsjers en stijgende temperaturen.

Het was vorige week dan ook ruw wakker worden, toen in aanloop van de klimaatconferentie in Durban het ineens weer zoetjesaan opwarmingsnieuws begon te regenen. Optimistisch was het niet: een tweede Verdrag van Kyoto zit er niet in. Aanpassing is het nieuwe toverwoord.

Dit gebrek aan onmiddellijke daadkracht getuigt in het kader van 'voorkomen is beter dan genezen' allerminst van langetermijnvisie. Nu is het uitstellen van behoeftes in ruil voor een latere beloning ook erg moeilijk, toonde onderzoeker Walter Mischel al in 1972 aan. Hij gaf zeshonderd kinderen van rond de vijf jaar een marshmallow, met de boodschap dat als ze die het komende kwartier niet opaten, ze er nog eentje kregen.

Dat bleek lastig. De kinderen draaiden op hun stoel, deden hun ogen dicht om de verleiding maar niet te hoeven zien. Sommigen aaiden de marshmallow, alsof het een diertje was. Ondanks al die inspanningen ging een flinke meerderheid van de kinderen binnen de vijftien minuten voor de bijl.

Ziehier de maatschappij in het klein. De lange termijn is in onze samenleving op vrijwel elk vlak ondergeschikt aan de dictatuur van het Nu Hebben. Liever nu een hamburger dan over vijf jaar geen overgewicht. Liever nu hypotheekrenteaftrek dan over tien jaar ook nog een functionele huizenmarkt. Liever nu lekker blijven rijden, vliegen, en produceren dan nu onze CO2-uitstoot matigen ten behoeve van de volgende generaties.

Ik ben me er pijnlijk van bewust dat de autobezitter in mij voor deze valkuil allesbehalve immuun is. Wat ik echter nog pijnlijker vind, is hoe stevig de Nu-cultus wordt omarmd door mensen die betaald worden om beter te weten - politici, bijvoorbeeld. Er bestaat een gezegde: we hebben de aarde niet geërfd van onze ouders, maar te leen van onze kinderen. Het is tijd om van de marshmallow af te blijven. We zijn geen kleuters meer.

Lees verder na de advertentie

Trouw.nl is vernieuwd. Ter kennismaking mag u nu gratis onze artikelen lezen.

Deel dit artikel

Advertentie