Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Hedendaags hunnebed is gammele schroothoop (Gerectificeerd)

Home

door Geert Lebbing

Eén van Nederlands belangrijkste openbare kunstwerken staat weg te kwijnen in Amsterdam. En dat terwijl er wel geld is voor een fatsoenlijke restauratie.

Op het Rotterdamse Burgemeester 's Jacobplein werd op 11 juni 1963 een monumentale bronssculptuur onthuld. Noemde de maker, de befaamde beeldhouwer Wessel Couzijn (1912-1984), dit werk 'Belichaamde Eenheid', in Rotterdam heet het sindsdien 'De Schroothoop'. Een beeld, nu op toplocatie het Weena, waar Rotterdammers nét zo trots op zijn geworden als op hun 'Zadkinì', ook ooit verguisd, later beeldmerk van hun stad.

In Amsterdam gaat men anders met kunstwerken om. In opdracht van die gemeente maakte Couzijn in 1974 het nog imposantere 'Groot Landschap' (22 x 12 x 3,5 meter!), dat hij in 1974 hoog over een heuveltop in het Sloterpark drapeerde. Het beeld laat zich niet anders beschrijven dan als een majestueus gebaar, een hedendaags hunnebed.

Heeft het beeld op afstand nog altijd die fascinerende grandeur, dichterbij blijkt dat hier -eerder dan in Rotterdam- echt van een schroothoop sprake is. Aan de onderzijde is het doorgerot. Overal steken scherpe rafels uit. Gaten dienen als vuilnisbak. Een olievat moet zorgen dat het hoogste punt niet naar beneden dondert. Hier dreigt niet alleen een gevaar voor spelende kinderen, hier voltrekt zich de regelrechte ondergang van één van Nederlands belangrijkste 'openbare' kunstwerken.

Al vanaf 1996 wordt daarover de noodklok geluid. Toen al bepleitten de voormalige museumdirecteuren J. Leering (Van Abbe), R. Oxenaar (Kröller-Müller) en E. de Wilde (Stedelijk Amsterdam) de restauratie van wat zij 'Couzijns ultieme meesterwerk' noemen. Bovendien hebben het Amsterdams fonds voor de Kunst en het Instituut Collectie Nederland benadrukt dat het behoud van Groot Landschap niet slechts een Amsterdamse zaak is, maar van nationaal en internationaal belang. Toch lijkt het Amsterdams motto: geen daden maar woorden. Aan het beeld -eigendom van de gemeente- is de afgelopen 10 jaar geen millimeter onderhoud gepleegd.

Waar jaarlijks een ruime ton aan euro's uitgetrokken wordt om veelbelovende jonge kunstenaars te prijzen, en jaarlijks enkele miljoenen euro besteed aan nieuwe kunstwerken in de openbare ruimte, mag dit alles zo langzamerhand best een schandaal heten. Zeker nu de gemeente volgens wethouder Belliot (cultuur) geen cent beschikbaar wil stellen om 'Groot Landschap' te behouden. Of het om een kapot uithangbord gaat, wordt verwezen naar de stadsdeelbesturen 'aan wie immers het onderhoud van het stedelijke kunstbezit is opgedragen'.

Voor de restauratie is zo'n 80000 euro benodigd. Gezien het belang: ernstig en urgent benodigd. Ik zie een mogelijke oplossing. Dit jaar wordt de Amsterdamprijs voor de Kunsten niet uitgereikt. De jury protesteert hiermee tegen het bezuinigingsbeleid. Dat betekent dat de ruim 100000 euro aan prijzengeld -bestemd voor jonge kunstenaars- niet wordt uitgereikt. Het is wellicht een goed idee om dit bedrag dit jaar toch te besteden, en wel aan de restauratie van 'Groot Landschap'. In dat geval blijft zelfs 20000 euro aan de strijkstok hangen.

De Amsterdamprijs moet dus toch uitgereikt worden. Ten eerste aan 'Groot Landschap' zelf, onbetwist de belichaamde eenheid van Nederland's 'openbare kunstbezit'. Maar bovendien: aan een overleden kunstenaar die zijn betekenis bewezen heeft, daarvoor bij leven uit handen van minister Klompé de Staatsprijs ontving, maar wiens meesterwerk Amsterdam gewoon aan zijn lot overlaat.

Deel dit artikel