Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Harvey legt de gespleten aard van het Amerikaanse christendom bloot

Home

James Kennedy

© Jörgen Caris
Column

Wat is de rol van kerken bij rampen? Orkaan Harvey liet opnieuw zien hoe gebedshuizen diensten bewezen aan de hulpverlening. Maar niet alle Amerikanen vinden dat kerken op de juiste manier hebben gehandeld. 

Dat zie je in de ophef in Amerika over de handelwijze van de zeer bekende televisiedominee Joel Osteen uit Houston, die ervan werd beticht zijn eigen megachurch niet als schuilplaats aan te bieden aan mensen die vluchtten voor de overstromingen. Gaat de kerk vooral over je eigen heil of over dienstbaarheid aan de medemens?

Lees verder na de advertentie

De kerken in het zuidoosten van Texas stonden net als andere instanties hulpeloos te kijken toen Harvey afgelopen week huishield. Ze waren gevraagd om hun kuddes op te roepen om niet de weg op te gaan, maar thuis te blijven. De kerken die wel tot actie overgingen waren snel overweldigd. Een baptistische kerk bood onderdak aan ongeveer driehonderd vluchtelingen, maar door gebrek aan voedsel en functionerende toiletten in een stad zonder riolering werd de situatie al snel onhoudbaar. En dat overkwam meer gebedshuizen. Wat ze wel konden doen was via hun websites zoveel mogelijk vrijwilligers oproepen om te helpen bij de grote schoonmaak, die nu pas kan beginnen en nog een hele tijd zal duren.

Uit een peiling bleek dat 61 procent van Amerikaanse christenen gelooft dat God wil dat ze welvarend zijn

Positief denken

Zo dragen kerken en andere gebedshuizen nog altijd bij aan de veerkracht van de Amerikaanse samenleving. Ook al zijn ze klein in verhouding tot de hulp van overheden - ook in Amerika - toch vormen ze een belangrijk deel van het sociale kapitaal dat juist nu erg nodig is.

Daarom verwachten Amerikanen ook veel van hun kerken. En daarom is predikant Osteen juist op dit moment in opspraak geraakt. Osteens preken zijn overal op televisie en internet te beluisteren (de recentelijk door Trouw geïnterviewde dominee 'Baardmans' kreeg zijn inspiratie van Osteen) en heeft meerdere boeken geschreven. Zijn kerk biedt plaats aan bijna 17.000 toehoorders en zijn populariteit heeft hem geen windeieren gelegd. Zijn vermogen bedraagt een slordige 50 miljoen euro en hij woont in een paleis van een huis. Hij geeft geen donderpreken en is naar verluidt ook echt aardig. Zijn boodschap past in de Amerikaanse traditie van positief denken; denk goed over jezelf en je toekomst, dan zal het leven goed uitpakken. Iedereen heeft de kans om zijn leven te verbeteren, denkt Osteen, en God wil dat je gelukkig bent en gedijt.

Osteens kerk staat model voor het gespleten karakter van het Amerikaanse christendom

Critici van dit 'welvaartsevangelie' lieten meteen van zich horen toen Osteen zijn kerk niet bleek open te stellen voor mensen in nood. Hij kreeg een lawine van hoon en verachting over zich heen, als een dominee die makkelijke praatjes hield maar geen oog had voor het drama om hem heen. Dat bleek al snel onterecht: Osteens kerk kampte met dezelfde problemen als Houstons andere gebedshuizen en in het verleden had zijn kerk wel hulp geboden bij andere calamiteiten.

God als geluksmachine

Hoewel Osteen dus weinig te verwijten valt, zit er wel een spanning tussen christelijke offervaardigheid en wat hij preekt - en wat zijn aanhangers willen horen. Een aantal jaren geleden bleek uit een peiling dat 61 procent van Amerikaanse christenen gelooft dat God wil dat ze welvarend zijn. Zelf vermoed ik dat de populariteit van Osteen berust op de behoefte van veel gewone mensen om houvast in het leven te hebben, in het ontdekken van 'beginselen' die hen ervan zullen verzekeren dat het goed met ze zal gaan. Daartoe dient God als middel en niet als doel. Van de christelijke nadruk op navolging is weinig te merken.

Osteens kerk staat model voor het gespleten karakter van het Amerikaanse christendom. Aan de ene kant heb je de bereidheid om elkaar de helpende hand te bieden, die verder gaat dan ik in Nederlandse kerken aantref. Aan de andere kant zie je in alle gezindtes een sterk therapeutische inslag waarbij God vooral dient als geluksmachine. Zo maakt de ophef rond Osteen en orkaan Harvey het ambigue karakter van het Amerikaanse christendom weer zichtbaar.

Lees hier meer stukken van de hand van James Kennedy

Deel dit artikel

Uit een peiling bleek dat 61 procent van Amerikaanse christenen gelooft dat God wil dat ze welvarend zijn

Osteens kerk staat model voor het gespleten karakter van het Amerikaanse christendom