Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Haren moet ook media te denken geven

Home

Hoofdredactie

30.000 Facebook-gebruikers hadden de uitnodiging al gekregen, en 4000 hadden gemeld naar Haren te zullen komen. Het was onduidelijk waar dat op zou uitlopen. © EPA
Commentaar

Wat de viering van een zestiende verjaardag had moeten worden, ontaardde in een veldslag. Iedereen heeft het kunnen zien, iedereen heeft het gezien. En dan wordt meteen de vraag gesteld of dit voorkomen had kunnen worden, en wie de fouten heeft gemaakt.

Eigenlijk moet je de neiging een schuldige aan te wijzen even onderdrukken. Je kunt roepen dat Facebook alleen maar ellende is, dat de burgemeester de situatie heeft onderschat, dat het leger ingezet had moeten worden. Maar het is wijsheid achteraf. Belangrijk, maar ze maakt een volgende rel of incident niet beter voorspelbaar.

Chaotisch systeem
Een opgedraaide massa jongeren is een chaotisch fenomeen, chaotisch in de letterlijke, wiskundige betekenis van het woord. We kennen deterministische systemen (als je hard tegen een bal trapt, schiet hij ver weg), maar we leven vooral in chaotische systemen (de vleugelslag van een vlinder kan een storm worden). Project X in Haren was een chaotisch systeem. Onvoorspelbaar.

Maar dat gezegd hebbende, moeten we wel onderzoeken welke factoren in dit chaotische systeem een rol hebben gespeeld. En dan gaat het niet alleen om bestuurders en ordebewakers, maar ook om de media. Dat schreef socioloog Peter Vasterman deze week terecht op Podium, en het ging later in de Verdieping uitgebreid verder over de rol van de (klassieke) media.

Eerste krant
Onze rol in het Harense 'Project X' is een bijzondere: we waren de eerste krant die er melding van maakte. 'Facebook-oproep lokt duizenden naar Gronings puberfeestje', kopte de krant van vorige week dinsdag. En het aardige was dat het bericht tot stand was gekomen in ons lab.

Op de redactie loopt namelijk een experiment; we hebben zes studenten journalistiek van Hogeschool Windesheim aan boord met de opdracht de krant aantrekkelijk te maken voor jonge lezers, hun leeftijdgenoten. Ze mogen bedenken en maken wat ze willen, verhalen voor de krant, blogs voor de website en wat al niet. De vruchten publiceren we, de misbaksels gooien we weg. En intussen leren we.

Die studenten zagen dat het op Facebook uit de hand liep met de uitnodiging van Merthe uit Haren. Dat nieuws wilden ze wel maken.

Niet onheilspellend
Het zag er op dat moment niet onheilspellend uit, maar de redactiechef van dienst, Jet Salm, krabde zich toch even achter de oren. 30.000 Facebook-gebruikers hadden de uitnodiging al gekregen, en 4000 hadden gemeld naar Haren te zullen komen. Het was onduidelijk waar dat op zou uitlopen. Salm besloot het nieuws kort en zakelijk te brengen, niet op de 1 maar op pagina 7.

En dan zie je dat het vliegwiel dat al draaiende was op Facebook een zwieper krijgt in de klassieke media. Het bericht ging van onze krant naar onze site, naar de sites van andere kranten, het ANP, radio en televisie. En wat aanvankelijk ludiek leek, kreeg grimmige trekken, zeker toen ook de media massaal uitrukten naar Haren. Het is in de commentaren achteraf deze week veel gezegd: het licht van de camera's voedt het vuur van de rellen.

Eigen opnamen
Aan beelden geen gebrek. Relschoppers en omstanders maken hun eigen opnamen, want tegenwoordig ben je pas ergens geweest als je beelden op Facebook of YouTube hebt gezet, dus iedereen staat met een arm omhoog. Maar als de 'klassieke' media draaien, gaat het pas echt los.

Journalisten moeten zich bewust zijn van hun invloed op de loop van de gebeurtenissen. Zeggen dat je gewoon het nieuws verslaat, zoals collega's van de NOS deden, is het halve verhaal. Dat betekent niet dat de media de grote schuldige zijn. Maar net als gemeentebestuur en politie van Haren, moeten ook de media hun rol kritisch bezien. En dat kan leiden tot de conclusie dat je soms weg moet blijven op een verjaardag.

Lees verder na de advertentie

 
Het eerste bericht over de uitnodiging die rondging op Facebook kwam uit ons lab

Deel dit artikel