Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

HANDELSGEEST

Home

ESTHER BIJLO

De handel in tweedehands spullen bloeit als nooit tevoren. Het prikbord in de supermarkt heeft plaatsgemaakt voor kranten en winkels en een Australisch bedrijf gaat een keten van tweede-handszaken in Nederland opzetten. Het voornaamste motto is: Het is geen schande meer als je een gebruikt artikel koopt.

Alleen al de editie Amsterdam en omstreken bevat 17 000 advertenties per week, de Haagse moet het doen met 10 000. De oplage van de edities is 40 000 exemplaren per week. Het vergt enige concentratie de sapcentrifuge of de inbouwhaard te traceren in de tachtig pagina's dicht op elkaar gedrukte kleine lettertjes. De 180 verschillende rubrieken - van aanhangers en trailers tot zwangerschap - moeten het zoeken vergemakkelijken. Maar de kopers trotseren graag enige hoofdpijn voor die bolbuikkoelkast of een zo goed als nieuwe wasdroger voor 75 gulden.

Het principe van Via Via is simpel: de advertenties zijn gratis, de krant kost geld, f 3,95 in Amsterdam. Zo kan het gebeuren dat in de meest recente uitgave 103 salontafels van de hand worden gedaan, 82 kleurentv's en 63 gasfornuizen. Zelfs mensen die niks meer voor hun spullen willen hebben, plaatsen een advertentie: Keukenkastjes, aanrecht, compleet, bruin blad, gratis afhalen, 020-. 'Baat het niet, dan schaadt het niet', is de verkoper in Via Via op het lijf geschreven. Vijf gulden voor een groenten- en fruitwagentje met drie mandjes, wit plastic, da's toch weer vijf gulden.

Anders dan de mythologische handelsgeest doet vermoeden drong het verschijnsel free-ad-paper tamelijk laat tot Nederland door. “Het idee komt oorspronkelijk uit Canada”, weet Eddie ten Have, directeur van Via Via. “Twintig jaar geleden is het daar begonnen en een enorm succes geworden.” Via de Verenigde Staten, daarna Italië en later Duitsland is het naar Nederland overgewaaid. “In Londen komt het blad vijf keer per week uit. In Milaan ook.” De vereniging van free-ad-papers, waar ook Via Via lid van is, telt inmiddels ongeveer 100 leden over de hele wereld. Dankzij de vereniging kan de Nederlander met zijn verzameling suikerzakjes ook gratis adverteren in Wellington, Belo Horizonte of Katowice.

Tien jaar geleden kwam in Amsterdam de eerste Via Via uit met 300 advertenties. “Het sloeg niet meteen aan. Mensen hadden een enorme achterdocht. Ze geloofden gewoon niet dat ze gratis een advertentie konden plaatsen. Dan moet ik zeker abonnee worden, dachten ze, of achteraf na verkoop nog commissie betalen zoals bij de commission papers gebruikelijk is.”

Nu doet het blad het goed. Cijfers geeft het in commanditaire vennootschap gehulde bedrijf niet - de geldschieters stellen dat niet op prijs - maar: “het gaat lekker”, stelt manager Amsterdam Joke Ferwerda zo tevreden vast dat het vermoeden van aanzienlijk winst rijst.

In Rotterdam volgde al snel een variant van de Via Via: de Particulier, een dunnere krant die twee keer per week uitkomt en zodanig gelayout is dat de letters wel erg vlot gaan flikkeren. De concurrentie hebben de twee bladen beperkt tot de regio Rotterdam-Den Haag, voor de rest van het land sloten ze een joint venture. Gelderland heeft sinds ruim een jaar de Particulier met het uiterlijk van de Via Via, Overijssel en Twente hebben sinds een half jaar een eigen editie. In Zeeland, Brabant en Limburg bestaat het blad de Vondst. Groningen, Drenthe en Friesland moeten het zonder stellen. “Waarom? Wonen daar mensen?”, vraagt Ferwerda retorisch. “Het werkt alleen in steden of een dichtbevolkt gebied. De producten die er in staan, zijn relatief goedkoop. Daar gaan mensen geen grote afstanden voor rijden.”

De auto is een onmisbaar hulpmiddel voor de Via Via-koper. De toegenomen aandacht voor het milieu speelt het blad waarschijnlijk in de kaart (Ferwerda: “Het is sociaal verantwoorder die tweedehands brommer in de Via Via te zetten dan hem op de schroothoop te gooien.”) maar honderd procent milieuvriendelijk is de transactie middels het gele blad niet. Kopers leggen vele kilometers af om spullen bij iemand thuis te bekijken, keuren en misschien te kopen. Ook de telefoon is een absoluut noodzakelijk instrument. De advertenties zijn - op de contact-oproepen na - anoniem en vermelden alleen een telefoonnummer.

Orgel, elektrisch, met ritmeboxen, klavieren afgeschermd met rolluikje, merk Cosmovox Wizard, vraagprijs f 200.

De aanbieder: “Na twee maanden was het orgel weg, voor de vraagprijs. Een stuk of vier mensen hebben gebeld. We hebben er ook een afzuigkap in gezet. Die was met een week weg voor 75 gulden. Daar hebben we ook de vraagprijs voor gekregen. Het was een gloednieuwe, maar de kleur was niet goed: een donkerbruine. Als je een eiken keuken hebt, dan tref je het. De racefiets was ook snel verkocht. En we hebben er zelf ook wel eens wat uitgehaald. Een centrifuge voor 50 gulden. Een hele goeie, dat viel niet tegen. We vragen altijd wel eerst even waar het is. Met die nieuwe telefoonnummers kun je dat niet gelijk zien. Als we er te ver voor moeten gaan dan doen we het niet. We zijn ook een paar keer wezen kijken voor een keyboard, maar daarvan liggen de vraagprijzen wel erg hoog. Als je een heel goed orgel wegdoet voor 200 gulden, dan is het moeilijk 1000 gulden uit te geven voor een keyboard. We hadden plaatsgebrek, vandaar. We zitten net in een ander huis. O ja, we hebben ook nog een brommer aangeboden. Die staat er deze week in, geloof ik. Dat is nog even afwachten.”

De zaken voor 'in- en verkoop van gebruikte goederen' - de moderne varianten van Malle Pietjes schuur met omdonderende kolenkitten - zouden tandenknarsend moeten toezien hoe mensen zonder tussenkomst van echte handelaren complete inboedels kopen of verkopen. Maar dat blijkt mee te vallen. Bedrijfsleider Van Kessel van de Utrechtse zaak Mikmak vindt dat hij iets heel anders doet dan de Via Via. Klanten kunnen gewoon binnenlopen, alles bekijken en artikelen worden eventueel thuisbezorgd. “We hebben een naam opgebouwd, dus de mensen blijven kopen. Nette service, geven we, alles is in goede staat. Als het niet werkt, mag je het terugbrengen. Bij particulieren gaat dat niet zo.”

Zelfs voor de Australische Cash Converters, die bezig is een keten van tweede-handszaken in Nederland op te richten, is Van Kessel niet bang. “Zij verkopen andere artikelen, meer kleingoed. Wij hebben ook meubels en keukenspullen.”

Mikmak neemt goederen in consignatie. Iemand die een bank wil verkopen, biedt die aan de Mikmak aan. Van Kessel kijkt of het wat is en welke prijs het ding kan hebben. Stel de klant wil er 500 gulden voor hebben, dan doet Mikmak daar een bedrag bovenop, zodat de bank voor 799,50 gulden in de winkel komt te staan. Is de bank na twee maanden nog niet verkocht, dan kan de aanbieder hem weer ophalen of voor de helft van de prijs aanbieden. Is het na nog eens twee maanden nog niet gelukt, dan moet de bank echt de winkel uit.

Het verhaal gaat dat de handelaren in tweedehands de vers gedrukte Via Via's direct afstropen op interessante koopwaar. Van Kessel zegt dat niet te doen. “We hebben zat aanbod. Ik rij al drie dagen per week de stad rond om van alles op te halen. Dan ga ik niet ook nog eens op die advertenties bellen.”

Bij Via Via veroorzaakt het woord handelaren fronsende wenkbrauwen. Ferwerda: “Handelaren azen sterk op de artikelen in het blad en dat is erg vervelend. Mensen gaan er vanuit dat er alleen particulieren bij betrokken zijn. Ze hebben liever te maken met een auto die bij een oud vrouwtje tien jaar in de garage heeft gestaan, dan dat ze toch weer op een dealer stuiten.” Zo kan een oude Tandberg bandrecorder zeer interessant zijn voor een handelaar in tweedehands audio. Voor 100 gulden of minder koopt hij er een met een klein defect van een particulier. Na een opknapbeurt kan zo'n spoelenrecorder voor honderden guldens meer weer in de verkoop.

De regel bij Via Via is dat handelaren alleen tegen betaling mogen adverteren, “maar ze zijn inventief”. Om de echte handelaren te weren, controleert Via Via de opgegeven telefoonnummers. Vijf advertenties per week per nummer is het maximum. Toch is het moeilijk alle handelaren eruit te zeven. Ferwerda: “Hoe kom je er achter? Ze doen zich voor als particulier. Iemand die drie auto's aanbiedt is vaak al een handelaar. Je kunt je eigen auto verkopen, die van je moeder en je vriendin, maar dan houdt het wel op.” Getraceerde handelaren krijgen te horen dat ze tegen betaling kunnen adverteren. Dat is een interessante optie voor Via Via, waar in de toekomst meer geld uit moet komen. Sommigen protesteren. “Stapels brieven hebben we hier liggen met prachtige verhalen waarom iemand geen handelaar is maar wel acht brommers te koop aanbiedt.”

Tweedehands dameskledingzaak de Clederij in het Noord-Hollandse Laren heeft alleen kleding hangen van particulieren. Net als Mikmak hanteert de Clederij het systeem dat de verkopers pas hun geld krijgen als de kleding verkocht is. De Clederij wil zich profileren als 'betere tweedehands zaak', een categorie waar ook winkels als Bebop - die voor een deel opgeknapte oude designmeubelen verkoopt - in vallen.

In de huiskamerachtige Clederij past een vrouw een bontjasje zonder mouwen. Iedere klant krijgt koffie, zonder aanziens des persoons. “Iedereen is hier welkom, of het nou de vrouw van de dokter is of iemand in de WW”, zegt Barbara Blank, eigenaar van de zaak. Vanachter een grote houten tafel met rieten stoelen houdt Blank de verkopen bij.

“Voor een bloesje van tien gulden moet je hier niet zijn”, zegt Barbara Blank. Maar dat er uitsluitend dure merkkleding in de rekken hangt, nee, dat is ook weer niet waar. “Als iemand met een leuke Hema-trui komt, neem ik hem graag in. De prijs is dan natuurlijk wel anders dan van een Max Mara Escada trui.”

Een berg kleren in een vuilniszak, daar is zij niet blij mee. “Het moet schoon zijn en netjes. Je moet niet denken dat de kasten met kleding van 20 jaar geleden even leeggehaald kunnen worden.” Blank is kritisch. “Ik kijk wat de mode doet. De kleuren, de mouwinzet, de lengte van de blazers. Daar let ik op. Vanmiddag heb ik een suède rokje met bontranden ingenomen. Mensen zijn dan verbaasd dat ik dat ook neem, maar het is een leuk gek ding.” Voor 115 gulden hangt het nu te koop.

Barbara Blank heeft in de 11 jaar dat ze de zaak heeft, een bestand opgebouwd van 3000 klanten die wel eens kleding aanbieden. “De helft komt uit de regio, de andere helft uit het hele land. Zelfs vanuit het buitenland krijg ik kleding aangeboden: Duitsland, Zwitserland, Monaco, Zuid-Afrika. Het is leuk dat iemand die op kleding is uitgekeken, die nog kan verkopen, zodat iemand anders er weer plezier van heeft.” Nu is Blank weer druk met de wintercollectie. Na sluitingstijd gaat ze bij een klant thuis 50 stuks bekijken.

Met de kledingwinkels in Laren heeft zij goede contacten, die zien haar niet als concurrent. “Als mensen hier kleding hebben weggebracht, hebben ze weer plek in de kledingkast voor iets nieuws. Ik koop geen restpartijen op van handelaren, dan zou ik wel een concurrent zijn.”

Voor sommigen was het in het begin even wennen, tweedehands kleding in het sjieke dorp. “Dan keken mensen elkaar verbaasd aan: 'koop jij ook hier?'. Nu zijn we bekend.” Aanloop is er genoeg in het pand. Behalve de Clederij is er ook een tweedehands kinderkledingzaak en sportzaak gevestigd, een cadeauwinkel en op de eerste verdieping worden aquarelleerlessen gegeven.

Meer bekendheid verklaart deels de toename van het aantal klanten, denkt Barbara Blank. Maar mensen worden ook voorzichtiger, is haar ervaring. “Dat merk ik duidelijk. Ik denk dat men veel wil. Niet één keer per jaar met vakantie, maar twee of drie keer. Alles wordt duurder, nu met die benzineprijzen, kinderen worden duurder en dan wil men misschien ook nog die nieuwe auto voor de deur.” Daarnaast is het een leuke sport iets moois voor weinig geld te kopen. “Het is geen kunst een trui voor 500 gulden te kopen, maar het is leuk als je kunt zeggen dat je er maar 50 gulden voor hebt betaald.”

Bedrijfsleider Van Kessel van Mikmak wil niet spreken van een trend naar meer tweedehands. Hij ziet alleen een verband met de conjunctuur. Als het met de economie slechter gaat, heeft de Mikmak meer klandizie.

De Via Via merkt niets van economische golven. Directeur Ten Have: “Het gaat al tien jaar steeds beter. Er zijn wel seizoensinvloeden: de minidip met Kerst en oud-en-nieuw en het zomerdalletje.” Net als de Clederij wijst Via Via de toegenomen bekendheid met het blad aan als belangrijkste oorzaak van het succes. “Vroeger gingen mensen langs prikborden in de supermarkten. Dan ben je de hele week onderweg.”

Bankstel, Barok, halfrond, rood gebloemd velours, prijs nader overeen te komen.

De aanbieder: “Dit bankstel heeft er tweeëneenhalve maand ingestaan. Het heeft 3 000 gulden gekost, ik heb er 700 voor gekregen. Dat is minder dan ik gehoopt had. Eerst heb ik het erin gezet voor 1 500 gulden, daarna voor 1 250. We hebben jonge hondjes en daarom willen we nu leer hebben. Zodoende deden we het weg. Het is er zo een met een grote kuif erop. Die zie je niet veel, alleen bij woonwagenbewoners. Het gaat moeilijk met die advertenties, het loopt slecht. De tv-kast ben ik nog niet kwijt en de stacaravan ook niet. Vier, vijf mensen hebben gebeld maar ze vinden het allemaal te duur. Nieuw was-ie 1 700 gulden, ik had hem voor 1 000 in die krant staan. 'Dan kan ik beter een nieuwe kopen', zeggen de mensen. Je kunt tegenwoordig toch beter nieuw kopen dan tweedehands? Op de caravan heb ik nog niets gehoord. Die was nieuw 4 000 gulden. Eerst heb ik hem er voor 2 000 gulden ingezet, later voor 1 500. Ik wilde de caravan verkopen omdat mijn vrouw afgelopen jaar drie keer een hartstilstand heeft gehad. Daarom hebben we hem bijna niet gebruikt. Maar nu ga ik er nog maar een jaartje in wonen met de vrouw.”

Deel dit artikel