HAKKUH...!

home

Samen met 'School Zonder Racisme' organiseerde Nederland Bekent Kleur een opstelwedstrijd voor jongeren tot en met 18 jaar. Het onderwerp was racisme en racistisch geweld. Waarom zijn sommige mensen racistisch? Doe je zelf wat tegen racisme? En schelden of racistische grapjes, mag dat wel? Waar ligt de grens? Wat zou er gedaan moeten worden tegen racisme? De titel was Hakkûh!!! Omdat Hakkûh kort en krachtig is, uit je dak gaan is en populair is in de gabberscene. Deze week het winnende opstel op Zanzibar: Hakkûh! Jongeren tussen de 12 en 20 jaar zijn negatiever over hun leeftijdgenoten van buitenlandse afkomst dan vorige jaren. Dit was de uitkomst van een telefonische enquête van het Bureau Trendbox enkele maanden geleden in opdracht van de stichting Pop against racism onder ongeveer 300 jongeren. Zeker 38 procent van de ondervraagde jongeren vond dat Nederland in de eerste plaats voor mensen van Nederlandse afkomst is. Een forse stijging in vergelijking met vorig jaar, toen 29 procent deze mening ondersteunde. Bijna de helft van de ondervraagden dacht dat racisme in Nederland zal toenemen. De antiracisme-organisatie vond het daarom belangrijk meer te weten te komen over hoe jongeren over racisme denken, en waar volgens hen zelf de groei van onverdraagzaamheid vandaan komt. De opstelwedstrijd wordt gekoppeld aan een van de meest tragische gevolgen van racisme uit de geschiedenis, de Kristallnacht, toen op 9 november 1938 in Duitsland massaal joodse mensen werden opgepakt. Nazi's trokken door de straten en vernielden ramen, huizen en synagogen. Die nacht was het begin van de holocaust. Info over de Kristallnachtherdenking vandaag in verschillende steden: Nederland Bekent Kleur, tel. 020-6766710.

Oma had ze nooit gekend, die stierf enkele jaren voor zij geboren werd. Wel had ze oma's dagboek uit de oorlog helemaal gelezen en deze passage over de Kristallnacht vond ze het meest aangrijpend, de angst sprak uit de woorden, sprong van het papier.

Ook wel handig trouwens dat ze zo'n goed geheugen had, want nu had ze dat stukje mooi kunnen gebruiken voor haar opstel Nederlands. Haar leraar zou er vast weg van zijn, maar dat zou ze pas over een week horen, nu eerst lekker vakantie vieren! Met haar vrienden de stad in, zoals ze altijd deden.

Ze hadden afgesproken op de Dam en slenterden de stad door, half opgelucht (heerlijk vakantie) en half verveeld. Bij het café van André bleven ze staan, wat een klotevent was dat toch! Vorige week had hij hen eruit gezet, te vervelend. Wat een vrijheid in dit land, was dat nou democratie? Ze hadden dan ook met een stel anderen afgesproken om dan maar demonstratief op de grond voor het café te gaan zitten. En dat deden ze nu dus al een week. Het was best wel tof, gezellig in ieder geval. Af en toe riepen ze iets naar binnen, maar daar deed André niets op. Hij negeerde hen en dat maakte ze best wel kwaad. Ze hadden al besproken wat nu te doen, maar niemand wist iets pakkends, al die domme ideeën!

Hoe het precies was begonnen, wist ze niet meer, wel dat ze plotseling allemaal stonden te schreeuwen. Het voelde echt groots, onwijs sterk, een eenheid, machtiger dan ooit. Het gevoel dat er door haar heen ging, was niet te beschrijven. Opeens vloog er een steen door de lucht en vernielde de ruit van Andrés café, toen was het hek van de de dam...

Iedereen schreeuwde en gooide met stenen. Zij schreeuwde ook mee, pakte een steen en stond op het punt hem te gooien, toen zij opeens de betekenis van het woord - dat ook uit haar mond kwam - besefte: “Klotejood!” Zij riep het zelf! Ze verloochende zichzelf en vermoordde haar familie, voor zover dat nog niet gedaan was.

Op het moment dat het seintje van haar hersenen naar haar arm en hand wilde gaan, brak de zenuw, brak haar hart... en de steen viel uit haar handen.

Daar stond ze dan en keek met een wezenloze blik naar het tumult om haar heen. Maar ze was niet meer Martha Laban, anno 1996, Amsterdam. Nee, ze was Martha Höfker, anno 1938, anno Berlijn, anno Kristallnacht!

Ze keek met de ogen van haar oma, ze zag de gebeurtenissen zols haar oma ze had gezien, bijna 60 jaar geleden.

Ze voelde de pijn net als haar oma die had gevoeld. En de machteloosheid, net als haar oma. Alleen met dat ene verschil dat Martha Laban aan de andere kant stond. Martha Laban gooide, vernielde en veroordeelde.

“Klootzakken”, dacht ze. “Klootzakken, wat hebben jullie van mij gemaakt? Nee, wat heb ik van mijzelf gemaakt!”

Opeens zag ze oma Höfker staan, ze liep op Martha toe en Martha zag dat ze huilde, maar op het laatste moment draaide oma zich om en liep weg, weg van Martha.

“Oma ga niet weg!” schreeuwde Martha, vergetend waar ze was.

“Oma, ik wilde niet, maar als ze allemaal roepen 'HAKKöH' is het zo moeilijk om te stoppen, is het zo moeilijk om het niet te doen...”

Maaike Reijlink (17) Martha (hebreeuws): de bedroefde

Trouw.nl is vernieuwd. Ter kennismaking mag u nu gratis onze artikelen lezen.

Deel dit artikel

Advertentie