Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Haagse politiek dreigt in perfecte patstelling terecht te komen

Home

Lex Oomkes

CDA-leider Sybrand van Haersma Buma (L) en D66-leider Alexander Pechtold (R). © ANP
Column

De Nederlandse politiek dreigt komend najaar in een hopeloze impasse terecht te komen. Hoewel het kabinet met maatschappelijke organisaties inmiddels tal van akkoorden sloot over het te voeren beleid, begint de uitvoering meer en meer tot stilstand te komen. Tegelijkertijd neemt het politieke draagvlak voor Rutte's tweede kabinet, dat samenwerking zo hoog in het vaandel had, steeds verder af.

Of D66 nu de gesprekken over eventuele steun voor de nieuwe begroting afbrak of dat Jeroen Dijsselbloem zich realiseerde dat hij aan een dood paard trok, doet niet ter zake. Het antwoord op de vraag naar de schuldige is niet van gewicht voor de conclusie dat een kabinet met een riante meerderheid in de Tweede Kamer, deze herfst relatief machteloos zal moeten toezien of zijn werk onmogelijk zal worden gemaakt door een aantal part-time politici in de Eerste Kamer.

De oogst van een jaar regeren is schraal voor Mark Rutte en Diederik Samsom. In twaalf maanden werd zo'n beetje met iedereen binnen en buiten de politiek gesproken over eventuele samenwerking en zelfs de aanvankelijke successen beginnen behoorlijk te verbleken.

En dat voor een coalitie die wel moest worden gemaakt. Zo lang geleden is het nog niet dat D66-voorman Alexander Pechtold en CDA-leider Sybrand van Haersma Buma de verkiezingsuitslag vertaalden als een opdracht van de kiezer aan VVD en PvdA om de samenwerking te zoeken. Tegelijkertijd vroegen ze om een uitgestoken hand. Beiden hebben nu argumenten om zelf de samenwerking af te wijzen. Te veel bezuinigingen en te weinig investeringen in het onderwijs volgens D66 en te veel nivellering en lastenverzwaring volgens het CDA.

Eenvoudige oplossingen
Al die kritiek levert de beide oppositiepartijen uit het politieke centrum ondertussen echter niets (het CDA) of bijzonder weinig (D66) op. Beide partijen zitten in de ogen van veel kiezers kennelijk toch in het kamp van PvdA en VVD. Het vermaledijde kamp van het politieke midden.

De kiezer ziet volgens de opiniepeilingen beide partijen niet staan in de zoektocht naar een alternatief. Hij wil de eenvoudige en daarmee niet-realistische oplossingen van de partijen op de flanken van de politiek.

Ook CDA en D66 ontkennen immers niet dat er stevig moet worden bezuinigd op de overheidsuitgaven en dat tal van hervormingen onontkoombaar zijn, terwijl de kiezer, zo lijkt het, die ontkenningsfase net als SP, PVV en de ouderenpartij van Henk Krol nog lang niet voorbij zijn. De crisis heeft voor hen geen structurele oorzaak, maar is de schuld van Rutte en Samsom.

Geen alternatief
In de kringen van politicologen doet de theorie opgeld dat de Nederlandse democratie van een afspiegelingsdemocratie een afrekendemocratie is geworden: elke partij die beleidsverantwoordelijkheid neemt, wordt daarvoor afgestraft. Zeker als de crisis en de afbraak van voorzieningen maar doorgaan. Dat CDA en D66 geen verantwoordelijkheid dragen doet niet ter zake. Hun alternatieven liggen in het verlengde van het coalitiebeleid.

Die wetenschap, ook bij CDA en D66 bekend, levert mogelijk een bijdrage aan de te verwachten politieke impasse. Elk alternatief voor deze coalitie is mogelijk nog slechter. Ook senatoren zullen zich dat realiseren. Het netto-resultaat is een machteloos kabinet, waarvoor geen redelijk alternatief voorhanden is. De perfecte patstelling.

Lees verder na de advertentie

 
CDA en D66 horen in de ogen van de kiezer in het kamp van de twee coalitiepartijen.

Deel dit artikel