Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Grotere klassen als gevolg bezuinigingen op basisscholen

home

Analyse | Hanne Obbink

Basisschoolleerlingen maken de Citotoets. © anp

Er woedt een ontslaggolf op basisscholen. Vorig jaar vroegen ontslagen leerkrachten meer dan 4700 uitkeringen aan, een dikke tweeduizend meer dan twee jaar daarvoor.

Dat cijfer staat vast, maar over de oorzaken lopen de meningen uiteen. Die ontslagen worden veroorzaakt door een serie sluipende overheidsbezuiningen, zegt de PO-raad (waarin de schoolbesturen verenigd zijn). Welnee, stelt minister Van Bijsterveldt, het bedrag dat scholen per leerling krijgen, is juist gestegen en zal blijven stijgen.

De minister kan schermen met een rapport van het Sociaal en Cultureel Planbureau van vorige maand. Daarin werd geopperd dat er waarschijnlijk best kan worden bezuinigd op onderwijs zonder de kwaliteit aan te tasten. Die suggestie veroorzaakte meteen een heftige discussie. Maar en passant noemde het SCP het beeld dat er in de loop van de jaren enorm beknibbeld is op basisscholen een 'hardnekkig misverstand' - en die stelling is niet of nauwelijks weersproken.

Ook in het regeerakkoord worden de basisscholen ontzien. Wel wordt her en der gesneden in de schoolbudgetten, maar daar staat tegenover dat er voor andere onderwijszaken geld bijkomt. Per saldo komen de sommetjes in het regeerakkoord voor het basisonderwijs op nul uit.

De grootste bezuiniging van dit kabinet (300 miljoen euro) is die op het zogeheten passend onderwijs, voor leerlingen die extra zorg nodig hebben. Maar die korting moet grotendeels opgebracht worden door het speciaal onderwijs. Reguliere basisscholen worden er waarschijnlijk nauwelijks door getroffen.

Alles goed en wel, reageert de PO-raad, inderdaad is het bedrag dat de overheid uittrekt per leerling gestegen. Maar de kosten die scholen moeten maken, zijn nog veel harder gestegen. Dat komt onder meer doordat het personeel vergrijst en de salaris- en de pensioenkosten sterk zijn gegroeid. Volgens een woordvoerder van de schoolbesturen beroept het ministerie van onderwijs zich trouwens op cijfers uit 2009 of 2010. "Maar scholen leven nu, in 2012."

Het wordt nu een beetje een 'cijfermatig welles-nietes-spelletje', reageert een woordvoerster van de minister daar weer op: de ministeriële cijfers zijn recent en voor de gestegen pensioenkosten krijgen de scholen al compensatie.

Terug naar de bron van de cijfers over de ontslaggolf dan maar. Dat is het Participatiefonds, de instantie die verantwoordelijk is voor de uitkeringen aan onderwijspersoneel. Bezuinigingen zijn echt niet de enige achtergrond van die 4700 uitkeringsaanvragen, zegt directeur Franz van Dijk van dat fonds.

Wat is er dan nog meer aan de hand? Allereerst krimp: het aantal basisschoollleerlingen daalt al een paar jaar, in sommige regio's zelfs sterk. En minder leerlingen betekent minder geld. En dus, uiteindelijk, de noodzaak om leerkrachten te ontslaan. Daarnaast speelt misschien ook onervarenheid met financieel beleid. Sinds 2006 zijn schoolbesturen zelf verantwoordelijk voor de besteding van al het overheidsgeld dat ze krijgen. "Maar niet alle schoolbesturen zijn in staat gebleken om de tering naar de nering te zetten", stelt Van Dijk vast.

Dat alles neemt niet weg dat de gevolgen van de ontslaggolf, wat de oorzaak ervan ook is, onontkoombaar zijn: op veel scholen worden de klassen weer groter - ook als het leerlingenaantal krimpt. "Besturen zullen scherpe keuzes moeten maken", zegt Van Bijsterveldt daarover. En dát kunnen schoolbesturen alleen maar beamen.

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie