Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Gratis? Dan is het vast niks

Home

door Letty Ranshuysen

De politiek wil de rijksmusea gratis toegankelijk maken. Maar het publiek wil best betalen voor een bezoek, en het museum heeft het geld hard nodig.

Wat bezielt de VVD, PvdA en SP om gratis openstelling van rijksmusea te willen afdwingen? Leek die onzinnige discussie na het kamerdebat hierover begin april eindelijk voorgoed te zijn afgerond, begint het gekrakeel deze week weer van voren af aan. Alhoewel bijna alles wat hierover te zeggen valt inmiddels wel te berde is gebracht, kan ik het toch niet laten me hierin te mengen. Ik houd me namelijk al decennia lang bezig met de vraag hoe musea meer publiek kunnen trekken.

Uit onderzoek blijkt telkens weer dat dit niet kan door het verlagen of wegnemen van prijsdrempels, omdat houdingen ten opzichte van musea en ervaringen met museumbezoek veel belangrijker zijn dan toegangskosten. Mensen die menen dat musea saaie instituten zijn met een veel te moeilijk aanbod dat niet voor hen is bestemd, gaan daar niet naar toe. Ook niet als het gratis is. Helaas is dit het imago wat musea vaak ten onrechte nog bij veel mensen hebben. Mensen die positief staan tegenover musea blijven wel komen als het niets kost, maar die hadden dit ook gedaan als de entreeprijs was gestegen. De toegangsprijzen van musea zijn sinds 1985 met 40 procent toegenomen, zonder dat dit gepaard ging met publieksverlies. Integendeel, musea zijn alleen maar meer publiek gaan trekken.

Uit publieksonderzoek in ruim veertig uiteenlopende musea (de MuseumMonitor) blijkt dan ook dat museumpubliek bereid is elk jaar meer te betalen voor de entree en ook voor extra activiteiten, zoals rondleidingen en kinderactiviteiten.

Dit geld gaat dus verloren voor de toch al krap bij kas zittende museumsector, door een ideetje van slecht geïnformeerde politici. Die beseffen bijvoorbeeld niet dat museumbezoek vaak plaatsvindt in het kader van een dagje uit, waarbij de entree doorgaans maar een klein deel uitmaakt van de totale uitgaven voor museumbezoek. Zo toont de MuseumMonitor ook aan dat reiskosten en bestedingen in museumshop, museumcafé of andere horecagelegenheden gemiddeld hoger liggen dan de entreekosten. Hoe zinvol is het wegnemen van deze laatste kosten dan nog?

En beseffen die goedbedoelende kamerleden eigenlijk wel dat de hoge toegangsprijzen van pretparken en dierentuinen geen enkele belemmering vormen voor een enorme publiekstoeloop?

Musea kampen met een imagoprobleem en dat los je echt niet op met prijsmaatregelen. Integendeel. Prijsstelling wordt vaak als indicatie voor kwaliteit beschouwd. Uit paneldiscussies met zogenaamd nonpubliek komt herhaaldelijk naar voren dat men meent dat het aanbod in musea wel niet veel voor zal stellen als het gratis is. In plaats van nieuwe doelgroepen aan te trekken, kan opheffing van entree mensen juist sterken in hun misvatting dat musea niet veel te bieden hebben.

De bedenkers van dit plan gaan in hun scoringsdrift ook volledig voorbij aan een ander averechts effect. Door rijksmusea de kans te ontnemen om publieksinkomsten te genereren, zal de publieksgerichtheid van deze instellingen tot een dieptepunt zakken. Uit de defensieve reacties op recente pogingen van staatssecretaris Van der Laan om musea te bewegen meer aandacht voor publieksbereik te hebben, blijkt al dat rekening houden met wensen en behoeften van (potentieel) publiek bepaald niet vanzelfsprekend is in de museumwereld. Als dan ook nog eens de economische prikkel wegvalt om dit toch te doen, is de kans groot dat het publiek nog meer op de achtergrond komt. Cultureel ondernemerschap neemt nu eenmaal toe naarmate men meer afhankelijk is van publieksinkomsten.

Gratis openstelling ontneemt musea de broodnodige prikkel om een publieksgerichte houding en inventieve marketing te ontwikkelen. Want als meer publiek toch geen extra geld in het laatje brengt, wat zullen ze zich dan nog druk maken om zo veel mogelijk bezoekers binnen te halen?



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie