Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Geweld in Burma escaleert: honderden doden

Home

Gert Jan Rohmensen

Op de grensrivier Naf tussen Burma en Bangladesh sloegen de afgelopen dagen enkele boten om, waarbij zeker 26 mensen zijn verdronken, 11 vrouwen en 15 kinderen. © AP

Bij de gevechten van afgelopen week tussen Rohingya-opstandelingen en regeringstroepen in het westen van Burma zijn volgens de militaire autoriteiten bijna 400 mensen gedood. Daarmee is het waarschijnlijk de dodelijkste geweldsspiraal die deze onderdrukte moslimminderheid in decennia treft.

Door het sterk geëscaleerde geweld is een humanitaire noodsituatie ontstaan in het grensgebied van Burma en buurland Bangladesh. Meer dan 27.000 Rohingya zijn inmiddels naar Bangladesh gevlucht, zeggen VN-functionarissen. Nog eens 20.000 anderen zitten in het niemandsland tussen beide grenzen. Bangladesh zegt er niet meer op te kunnen vangen en heeft de grens gesloten. In het land wonen al 400.000 Rohingya die tijdens eerdere crises zijn gevlucht uit Burma, velen in opvangkampen onder slechte omstandigheden. 

Lees verder na de advertentie

Tijdens de vlucht uit Burma zijn de afgelopen dagen al veertig doden gevallen. Op de grensrivier Naf sloegen enkele boten om waarmee Rohingya-gezinnen probeerden over te steken. Bengaalse grenstroepen vonden de lichamen van 15 kinderen en 11 vrouwen die waren verdronken.

Enkele organisaties die zich inzetten voor de rechten van de Rohingya beschuldigen het Burmese leger ervan een slachtpartij te hebben aangericht in het dorp Chut Pyin, op basis van getuigenissen van overlevenden. "Op basis van een lijst die we hebben kunnen samenstellen denken we dat daar zeker 130 mensen zijn gedood, onder wie vrouwen en kinderen", zei Chris Lewa van het Arakan Project.

Een groep Rohingya-vluchtelingen kreeg een lap plastic tegen de regen van Bengaalse grensbewakers die hen arresteerden nadat ze de grensrivier Naf waren overgestoken. © REUTERS

De vluchtelingenstroom begon een week geleden toen militante Rohingya-opstandelingen tientallen posten van de Burmese politie en een legerbasis aanvielen in de westelijke deelstaat Rakhine. Daarop zetten de Burmese veiligheidstroepen een wat zij noemen "schoonveegoperatie" op touw tegen de "extremistische terroristen", om burgers te beschermen. Maar volgens de Rohingya is het een geweldscampagne van brandstichtingen en moorden die erop gericht hen uit Burma te verdrijven. Bij de aanvallen van vorige week kwamen zo'n tachtig mensen om, merendeels rebellen.

De vluchtelingen zijn er heel, heel slecht aan toe. Er is gebrek aan voedsel, ge­zond­heids­zorg en onderdak.

Woordvoerder Internationale Organisatie voor Migratie, IOM

De Rohingya is een islamitische minderheid van rond de 1,1 miljoen mensen in het overwegend boeddhistische Burma. De meesten wonen in Rakhine. De Burmese regering erkent de Rohingya niet als eigen inwoners maar beschouwt hen als illegale immigranten uit Bangladesh, ook al wonen ze er generaties lang. Overigens erkent ook Bangladesh de Rohingya niet als eigen burgers, en de meesten zijn dan ook stateloos.

De minderheid leidt in Burma een gemarginaliseerd bestaan, wordt ernstig gediscrimineerd en met name de afgelopen jaren ook steeds gewelddadiger onderdrukt. In 2012 kwam het in Rakhine ook al tot een grote uitbarsting van geweld tussen de islamitische Rohingya en hun boeddhistische medeburgers, aangewakkerd door militante boeddhisten. Tijdens etnische zuiveringen werden toen talloze huizen van Rohingya in brand gestoken. Er vielen 200 doden en ongeveer 140.000 mensen raakten ontheemd door het geweld, de meesten van hen Rohingya.

Ook boeddhistische inwoners van Rakhine ontvluchten de huidige geweldsgolf. Honderden van hen zijn vertrokken naar Burmese dorpen buiten het gebied waar de onlusten zich afspelen.

Enkele in brand gestoken huizen in de buurt van de plaats Maungdaw in Rakhine State, afgelopen woensdag. © AFP

Sinds rebellen vorig jaar oktober enkele grensposten aanvielen waarbij negen politiemensen werden gedood, is Rakhine grotendeels afgesloten door het Burmese leger, en ook journalisten krijgen er geen toegang. Volgens de Verenigde Naties en mensenrechtenorganisaties hebben leger en politie na die aanvallen burgers gedood, vrouwen verkracht en meer dan duizend huizen platgebrand. 

De VN stelden afgelopen februari in een rapport dat het Burmese leger zich "zeer waarschijnlijk" schuldig heeft gemaakt aan misdaden tegen de menselijkheid en mogelijk ook aan etnische zuivering.

Sinds afgelopen oktober zijn er onder de Rohingya duidelijke tekenen van escalatie en radicalisering. Zo ontstond de rebellenbeweging Arakan Rohingya Salvation Army (Arsa), die de tientallen aanvallen van vorige week heeft opgeëist. VN-deskundigen spreken nu van de zwaarste gevechten in vijf jaar tijd. Zij vrezen voor verdere escalatie en zijn bang dat het aantal vluchtelingen de komende weken snel zal oplopen. 

Hulporganisaties proberen de duizenden hongerige en getraumatiseerde mensen te helpen en een humanitaire ramp te voorkomen. “Ze zijn er heel, heel slecht aan toe", aldus een vertegenwoordiger van de Internationale Organisatie voor Migratie IOM in het gebied. "Er is gebrek aan voedsel, gezondheidszorg en onderdak."

Een huis dat gisteren in brand is gestoken in het moslimdorp Myo Thu Gyi bij Maungdaw in de westelijke deelstaat Rakhine. © AFP

De behandeling van de Rohingya in Burma is een van de grootste uitdagingen waarvoor de nationale leider Aung San Suu Kyi momenteel staat. Westerse critici zijn teleurgesteld in de Nobelprijswinnares en beschuldigen haar ervan zich niet uit te spreken tegen het staatsgeweld tegen de Rohingya's, en niets te ondernemen om hun positie te verbeteren.

Suu Kyi veroordeelde wel de rebellengroepering Arsa. Volgens haar waren de aanvallen van vorige week “een gecalculeerde poging om de inspanningen van hen die vrede en harmonie nastreven in Rakhine te ondermijnen”. Maar ze ging zoals gebruikelijk niet in op de grieven van de Rohingya-opstandelingen. Die zeiden de aanvallen te hebben uitgevoerd om Rohingya-burgers te beschermen tegen de “geïntensiveerde gruweldaden” van “wrede militairen”. 

Een onderzoekscommissie onder leiding van oud-secretaris-generaal van de VN Kofi Annan, zei vorige week dat deze crisis niet met extreem geweld kan worden opgelost. Volgens de commissie moet de Burmese regering een uitgebalanceerd aantal maatregelen nemen om te voorkomen dat het geweld escaleert en etnische spanningen onder controle blijven. De belangrijkste aanbevelingen van Annan liggen op het gebied van de economische ontwikkeling van het straatarme Rakhine en sociale rechtvaardigheid.

De Rohingya-crisis in Burma escaleert. De afgelopen dagen zijn honderden mensen om het leven gekomen bij het geweld tussen rebellen en het leger. Duizenden Rohingya's zijn op de vlucht. Een humanitaire ramp dreigt. Lees het verhaal nu op Trouw.nl, of klik op de link in onze biografie. #rohingya

Deel dit artikel

De vluchtelingen zijn er heel, heel slecht aan toe. Er is gebrek aan voedsel, ge­zond­heids­zorg en onderdak.

Woordvoerder Internationale Organisatie voor Migratie, IOM