Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Gevlucht uit Turkije wil Yasar zich in Griekenland niet stil houden

Home

Thijs Kettenis

Een Spaanse vrijwilliger zwaait met een geïmproviseerde vlag naar vluchtelingen uit Turkije die het Griekse eiland Lesbos naderen, 2016. © AP

Het aantal Turkse asielzoekers in Griekenland neemt sterk toe. Ze brengen Athene in een lastig parket.

Hij mocht niet meer studeren, raakte zijn baan kwijt en belandde oktober 2016 in de cel. Toen hij daar na ruim dertien maanden voorarrest uitkwam, besefte Fatih Yasar (35) dat hij in Turkije geen toekomst meer had. Drie maanden later zit hij aan een cappuccino in een café in de Griekse havenstad Piraeus, vlak bij Athene.

Lees verder na de advertentie
De boot sloeg om. Ik voelde hoe een hand me vastgreep.

Fatih Yasar

Yasar komt er openlijk voor uit dat hij een aanhanger is van Fethullah Gülen, de Turkse denker die volgens Ankara verantwoordelijk is voor de mislukte staatsgreep tegen president Erdogan in juli 2016. "Daarom vervolgt Turkije mij voor terrorisme, maar ik heb helemaal niets misdaan."

Naar schatting 50.000 Turken zijn gevangen genomen sinds de mislukte staatsgreep, terwijl er 150.000 hun baan kwijtraakten. Yasar besloot een veilig heenkomen te zoeken in buurland Griekenland.

Smokkelaar

Hij is niet de enige: het aantal Turkse asielzoekers in Griekenland neemt sterk toe. In 2017 waren het er 1.827, blijkt uit gegevens van de Griekse asieldienst. Dat is tien keer zo veel als in 2016, terwijl het in de jaren daarvoor steeds om enkele tientallen ging.

In januari van dit jaar vroegen nog eens 122 Turken asiel aan in het buurland. Aangenomen wordt dat het totale aantal Turkse vluchtelingen een stuk hoger ligt, aangezien niet iedereen asiel aanvraagt. Uit angst te worden teruggestuurd, of dat het hun kansen op illegaal doorreizen naar andere landen verkleint.

Yasar laat zijn paspoort zien, waarmee hij een visum voor Griekenland kan aanvragen. Maar hij was bang dat Turkije hem zou tegenhouden aan de grens, of een internationaal arrestatiebevel zou uitvaardigen. Hij betaalde daarom 1.500 euro aan een smokkelaar; zijn vrouw en hun 1-jarig zoontje volgen later, als hij meer geld heeft, is de gedachte.

Drie weken geleden stapte hij om drie uur 's morgens in een rubberbootje aan de oever van de rivier Evros, die de grens vormt tussen het Griekse en Turkse vasteland. Aan boord waren nog twee gezinnen – vier ouders en drie kinderen – en de smokkelaar. Het waterpeil was hoog en de stroming sterk in verband met overvloedige regenval de dag ervoor, vervolgt Yasar.

Fatih Yasar: 'Wie zwijgt, stemt in met dictators' © Thijs kettenis

Hij pakt pen en papier en tekent met twee pennestreken de oevers van de rivier. En vervolgens een grote spiraal, schuin van de ene naar de andere kant. "We begonnen te tollen en kwamen toen vast te zitten. Eenmaal los botsten we tegen een laaghangende tak. De boot sloeg om. Ik voelde hoe een hand me vastgreep, en hoorde: 'Allah'. Toen gleed hij weg."

Daarna hoorde Yasar geen enkele stem meer. Hij kon ternauwernood zwemmend de Griekse oever bereiken. De lichamen van de moeder en twee kinderen uit een van de gezinnen zijn later stroomafwaarts gevonden. De overige opvarenden worden nog vermist.

Hooggerechtshof

Een Griekse militair vond Yasar vijf uur later verkleumd en doorweekt, en bracht hem naar een vluchtelingenkamp. Daar vroeg hij asiel aan, waarna hij in Piraeus onderdak vond bij andere gevluchte Gülenisten.

Een datum voor een eerste gesprek bij de asieldienst heeft hij nog niet. Bevriende Turken vertellen dat ze na maanden wachten een afspraak krijgen in 2020 of 2021. De Griekse asieldienst is immers ernstig overbelast door de tienduizenden aanvragen uit landen als Syrië, Irak en Afghanistan.

Maar de Turkse politieke vluchtelingen brengen Griekenland op nog een andere manier in een lastig parket. Ankara ziet hen immers als misdadigers. De twee buurlanden hebben een hoogoplopend conflict over acht vermeende coupplegers die een dag later per helikopter naar Griekenland vluchtten. Tot woede van Turkije weigert Athene hen ook na drie verzoeken uit te leveren. Het Griekse hooggerechtshof is bang dat ze thuis geen eerlijk proces krijgen.

Een van de acht militairen had asiel gekregen, maar dat is inmiddels opgeschort. De Griekse asieldienst wil niet zeggen hoeveel Turken sinds de coup asiel hebben gekregen, maar volgens Yasars vrienden zijn er slechts drie gevallen bekend.

Yasar beseft dat hij het zichzelf en zijn familie niet makkelijker maakt door zijn verhaal te doen. "Wie zwijgt, stemt in met dictators. Ik wil niet stil zijn. Ik heb al genoeg geleden door de stilte van de Turkse maatschappij en media."

Griekse grenswachten

Twee verdwaalde Griekse grenswachten hebben de spanningen tussen Griekenland en Turkije verder doen oplopen. In sneeuw en dikke mist kwamen de militairen donderdag naar eigen zeggen per ongeluk op Turks grondgebied terecht. Dit gebeurt wel vaker bij de slecht gemarkeerde grens, maar dat levert nooit grote problemen op. De twee zijn echter vastgezet in afwachting van een aanklacht. Speculaties in Turkse media dat ze behalve voor illegale grensoverschrijding ook zullen worden aangeklaagd voor spionage, zijn niet bevestigd.

De arrestatie kwam nadat vorige maand een boot van de Turkse kustwacht die van een Griekse collega ramde bij het betwiste eilandje Imia, waarover de buurlanden in 1996 bijna een oorlog begonnen. Een andere boot loste schoten bij het eiland Farmakonisi.

Lees ook: Overvolle Griekse vluchtelingenkampen worden ontlast

Deel dit artikel

De boot sloeg om. Ik voelde hoe een hand me vastgreep.

Fatih Yasar