Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

x

Gerard Legebeke 1954-2008

home

Maaike Bos

’Waarheid, niets dan de waarheid”, schreef journalist Gerard Legebeke ooit als motto op een tegeltje. Daaraan deed hij nooit concessies.

Gerard Legebeke, een van de weinige doorgewinterde onderzoeksjournalisten in Nederland, groeide op als tweede kind in een degelijk katholiek gezin in het Overijsselse Raalte: vader hoofd van een basisschool, moeder huisvrouw, een zus, twee broers.

Maar in Nijmegen kwam hij thuis. In 1972 ging hij er geschiedenis studeren en hij zou er altijd blijven wonen. Het was er overzichtelijk genoeg met bossen eromheen waar hij op de fiets rust vond, maar met een intellectuele sfeer die de fanatieke politiek activist in hem aansprak.

In Nijmegen schreef hij als jonge twintiger zijn eerste artikelen, over politiek, kernenergie, emancipatie. Niet bij het officiële universiteitsblad KU-Nieuws, nu Vox – dat was hem te gewoon. Het NUB was het linkse alternatief, met mensen met wie hij niet alleen in woord, maar ook in daad activist kon zijn.

Dat hij journalist zou worden, wist hij al lang. Het speelde zelfs een rol in zijn studiekeuze: ook een historicus reconstrueert verhalen op basis van documenten en bewijzen uit andere bronnen. Zo werkte hij als journalist van meet af aan: zorgvuldig op zoek naar feiten en de bevestiging daarvan bij verschillende bronnen. Legebeke kon altijd bewijzen wat hij beweerde.

Op het kantoortje van het Nijmeegse Journalisten Kollektief van verschillende freelance-journalisten, verzamelde hij metershoge stapels oude kranten en tijdschriften. Legebeke kon er met zijn fotografische geheugen feilloos informatie in terugvinden.

Dat was handig, toen hij met zijn vroege ’Argos’-collega Hans Simonse weken door België zwierf op zoek naar verhalen over extreemrechts geweld. In interviews voerde Simonse de ergernis van de geïnterviewde op, en Legebeke kwam dan met het precisieschot: „Zei u drie jaar geleden in die krant niet iets anders?”

Een antwoord geven was niet genoeg. Het was even stil, „Ja, ja’’, zei hij dan, en stelde weer een volgende vraag. Als een kuitenbijter liet hij niet meer los, al veroordeelde hij mensen niet. Hij kon begrip opbrengen voor hoe mensen in de context van de zaak hadden gehandeld, maar wilde wel het naadje van de kous weten. Zijn ’slachtoffers’ wisten dat het hem om de zaak ging, nooit om hen aan de schandpaal te nagelen. Zo ruïneerde Legebeke met een Argos-uitzending de carrière van de Bossche procureur-generaal mr. R. Gonsalvez (die zich eind jaren vijftig als jong bestuursambtenaar in Nieuw-Guinea al te schietgraag had getoond en daar de bijnaam „Gunsalvo’s” aan dankte), maar de man was later nog wel bereid zich door Legebeke te laten interviewen. Het ingebakken wantrouwen van Gerard Legebeke jegens machthebbers maakte hem niet tot zuurpruim, integendeel. Hij was altijd vriendelijk en charmant.

Vanaf het begin in 1992 was hij bij Argos betrokken, en twee jaar later werd hij eindredacteur. In de veertien jaren die volgden heeft het radioprogramma nooit hoeven rectificeren. In mei jl. kreeg Legebeke (samen met de collega’s Jaspers en Hutsch) voor Argos de journalistieke, prestigieuze ’Tegel’-prijs voor hun reportages over de geheime operaties van Nederlandse militairen in Afghanistan – die defensieminister Van Middelkoop eerder nog had afgedaan als ’ Ufo-journalistiek’.

Alles goed willen doen betekende dat Gerard Legebeke veel eiste van zichzelf en anderen. Na zijn scheiding bleef hij voor zijn twee dochters een zorgzame, trouwe vader.

Dat wrong met de onderzoeksjournalistiek, die zich niet tussen negen en vijf liet passen. Het kon voorkomen dat hij om elf uur ’s avonds nog een uitspraak wilde checken, iemand telefonisch interviewde en de nieuwe passages pas om twaalf uur kon monteren. De werktijden bij Argos waren berucht. Maar die gingen niet ten koste van zijn kinderen.

Dan was er nog de naderende herprogrammering van Radio 1. Zijn geesteskind De Ochtenden met daarin Argos op woens- en vrijdag, wordt eind augustus naar zaterdagmiddag verplaatst. Forensen zitten dan niet in de auto, maar maaien hun gazon. Legebeke stak veel tijd in besprekingen met de VPRO-leiding.

Hij heeft roofbouw op zijn lichaam gepleegd, zeggen collega’s. Toch leefde hij gezond, hield van hardlopen en wielrennen en rookte niet. Maar hij had een erfelijke hartkwaal en was eerder dit jaar al gedotterd.

Zijn vader was ooit op 31 juli op zijn 54ste dood van de fiets gevallen. Gerard Legebeke was er bang voor, maar hoopte op de behandeling. Nu was hij met zijn nieuwe geliefde en twee tienerdochters op vakantie in de buurt van Limoges. Hij besloot in zijn eentje een stukje te wielrennen, op een niet overdreven steile berg. Op 1 augustus overleed Gerard Legebeke, een dag later dan zijn vader.

Gerard Legebeke werd 22 januari 1954 in Raalte geboren. Hij is 1 augustus bij Limoges overleden.

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.

Deel dit artikel

Advertentie

Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang tot Trouw.nl.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.