Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

George Stam (1905-1995)

Home

CHRISTO LELIE

“In technisch opzicht wordt er tegenwoordig veel beter orgel gespeeld dan vroeger. Maar vroeger was de algemene literatuurkennis veel groter, want een organist moest ook een opera van Wagner hebben gezien.” George Stam, die deze woorden in een interview in 1985 sprak, was zelf een voorbeeld van een breed opgeleid organist die in zijn lange leven op vele gebieden van het mu zikale werkveld gediend heeft.

Op 2 juli had hij 90 jaar zullen worden. De voorbereidingen voor een viering van zijn verjaardag, in de vorm van een concert en een compact disc met orgelwerken van zijn hand, waren al in volle gang toen hij vorige week donderdag na een kort ziekenhuisverblijf toch nog vrij plotseling in zijn woonplaats Rotterdam overleed.

Als oprichter van de Protestantse Kerkmuziekschool te Utrecht, directeur van drie belangrijke conservatoria (Utrecht, Amsterdam en Rotterdam), concerterend organist en componist van orgel- en koorwerken, kan hij tot één van de belangrijkste kerkmusici van zijn generatie worden gerekend, ook al was zijn roem misschien wat minder groot dan die van zijn iets oudere tijdgenoten als Willem Andriessen of Anthon van der Horst.

George Stam werd in 1905 te Rotterdam geboren. Zijn gehele orgelopleiding volgde hij bij Cornelis de Wolf, de befaamde organist van de Eusebiuskerk te Arnhem, ook al studeerde hij aan het Amsterdams Conservatorium. “Dat was een heerlijke tijd,” zei Stam in het genoemde interview, “vooral op het gebied van het kerkelijk orgelspel heb ik enorm veel van hem geleerd. Hij was de eerste die daar een methodiek in aanbracht, want het harmoniseren en het improviseren van koraalvoorspelen hingen er vroeger maar zo'n beetje bij.”

Aan het conservatorium kreeg George Stam te maken met docenten die hem tot een veelzijdig musicus maakten. Muziektheorie en compositie kreeg hij bijvoorbeeld van Sem Dresden en Willem Pijper. Daarnaast volgde hij directielessen bij Eduard van Beinum.

Na het behalen van het solistendiploma in 1927 en voor hij opging voor de Prijs van Uitnemendheid, volgde hij lessen bij Karl Straube, de cantor van de Thomaskirche te Leipzig. “Dat was zeer leerzaam want Straube was leerling van Max Reger geweest. Zijn belangrijkste opmerking was dat hij de tempi als regel te hoog vond.”

Ongeveer zeventig jaar is George Stam kerkorganist geweest: als 12-jarige kreeg hij zijn eerste baantje te Warnsveld en pas in 1992 nam hij, daartoe gedwongen door artritis, afscheid als organist van de Oude Kerk te Rijswijk. In de tussentijd was hij verbonden aan een aantal belangrijke kerken zoals de Grote kerk te Leeuwarden, de Koepelkerk en de Westerkerk in Amsterdam en de Leeuwenberghkerk in Utrecht. In 1951 werd hij organist van de Grote kerk te Gouda. Na zijn verhuizing naar Rotterdam was hij daar van 1956 tot 1968 organist van de Laurenskerk.

George Stam maakte ook naam als dirigent. In Leeuwarden was hij oprichter van het Toonkunstkoor. Met dat koor begon hij een traditie van maandelijkse uitvoeringen van Bach-cantates. Hij was tevens grondlegger van de Friesche Orkest Vereniging.

Toen George Stam in een interview dat op zijn 80ste verjaardag in deze krant verscheen, terugblikte op zijn leven, was zijn conclusie, dat de vele veranderingen die hij had meegemaakt, hem jong gehouden hadden.

Toch was er ook enige spijt over versnippering van zijn talent te bespeuren: “Marcel Dupré zei als gecommitteerde bij mijn orgelexamen, dat het jammer was dat ik in zo'n klein land woonde. Je kreeg te weinig concerten en je moest er teveel baantjes bijnemen om rond te komen. Dat is funest voor een solo-carrière. Achteraf gezien is dat jammer; ik had in mijn leven nog veel meer willen spelen.”


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

Door een profiel aan te maken ga je akkoord met de gebruiksvoorwaarden en geef je aan het privacy statement en het cookiebeleid te hebben gelezen.

Deel dit artikel