Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Genieten volgens Immanuel Kant: dat kan niet zonder verstand

Home

Gerrit-Jan KleinJan

Voor de filosoof Immanuel Kant was het glashelder: ergens de schoonheid van ervaren zonder de volledige aandacht van je verstand is niet mogelijk © ANP
goedemorgen

Wat gebeurt er wanneer we iets mooi vinden, bijvoorbeeld als we een schilderij bewonderen, van de natuur genieten of naar muziek luisteren? Is het enkel gevoel en instinct dat ons zegt of iets fijn is, of is er meer aan de hand? 

Voor de filosoof Immanuel Kant was het glashelder: ergens de schoonheid van ervaren zonder de volledige aandacht van je verstand is niet mogelijk, zo schreef hij in 1790 in zijn 'Kritiek van het oordeelsvermogen'.

Lees verder na de advertentie

Vreemd genoeg is deze stelling nadien nooit wetenschappelijk onderzocht. Tot nu, want psychologen van de New York University denken Kants filosofische redenering aan de hand van een psychologische test aannemelijk te hebben gemaakt.

De onderzoekers lieten twee groepen studenten afbeeldingen zien die in het verleden al als mooi en neutraal beoordeeld waren. Daarnaast kregen de proefpersonen snoepjes te proeven en moesten ze voelen aan een zachte vacht van een teddybeer. Waar de ene groep ongestoord mocht kijken, proeven en voelen, moest de andere een opdracht uitvoeren met ingewikkelde letterreeksen. Kant volgend zou hierdoor hun denkvermogen dusdanig in beslag worden genomen, dat er voor een esthetische sensatie geen plaats meer kon zijn.

Wat blijkt: Kants aanname klopt grotendeels. De studenten die sommen moesten oplossen, bleken het prachtigs dat hen werd voorgeschoteld over het algemeen aanmerkelijk minder mooi te vinden dan degenen die alle tijd konden nemen, valt te lezen in het wetenschappelijke tijdschrift Current Biology. Toch heeft Kant niet helemaal gelijk. Bij dingen die we toch al verrukkelijk vinden, zoals de heerlijke zachtheid van een knuffelbeer, was er vrijwel geen verschil tussen de groepen.

De studenten die sommen moesten oplossen, bleken het prachtigs dat hen werd voorgeschoteld over het algemeen aanmerkelijk minder mooi te vinden dan degenen die alle tijd konden nemen © EPA



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie