Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Geneuzel van kunstenaars in de marge? Helaas niet

Home

Elma Drayer

Het Stedelijk Museum in Amsterdam heeft een portret van Osama bin Laden verworven. Het is schilderij is gemaakt door de Zuid-Afrikaanse kunstenares Marlene Dumas. © ANP Communique
Opinie

In het rijk der kunsten doet een nieuwe stroming opgeld. Een 'groeiende groep' kunstenaars, wist uw krant dinsdag te melden, vindt het verbeelden van 'ideeën over de werkelijkheid' niet langer genoeg.

Vanavond gaat in de Rotterdamse Schouwburg 'The New Forest' in première, project van het collectief Wunderbaum. Op de website lees ik dat de acteurs afscheid zullen nemen van de democratie, om zich voor te bereiden op 'de totale afbraak'. De voorstelling moet, jawel, het startsein zijn van 'een nieuwe samenleving'.

Even dacht ik dat hier sprake was van superieure ironie - maar nee. De huidige democratie, verklaarde een van de acteurs in het artikel, functioneert nauwelijks meer. En van de politiek hoeven wij niets te verwachten, aangezien die slechts 'probleempjes op de korte termijn' oplost. "Er ontbreekt een grotere gedachte vanwaaruit gehandeld wordt."

Uiteraard kwam ook de Rotterdamse kunstenaar Jonas Staal aan het woord. Sinds hij in 2005 nogal de aandacht trok met zijn 'bermmonumenten' voor Geert Wilders, groeide hij uit tot de lieveling van de kunstwereld. Hij wordt geroemd om zijn 'vlijmscherpe' analyses, zijn 'eerlijk' en 'moedig' engagement. En hij hoeft nimmer één kritisch vraagje te vrezen.

Volgens Staal moet je veel hedendaagse kunst zien als 'propaganda voor het democratische systeem'. Zelf nodigt hij liever terroristen uit om mee in debat te gaan. Want hé, zeg nou zelf, de tegenstelling tussen liberale democratie en terrorisme is 'helemaal niet zo zwart-wit'. Dus moeten wij terroristen een stem geven, 'ook als we die misschien niet willen horen'.

Interessant: dezelfde kunstenaar nodigde in 2011 voor een ander geinig project alle politieke partijen uit om mee te debatteren - behalve de PVV. "Het zou een illusie zijn", zei hij toen tegen NRC Handelsblad, "te denken dat een PVV'er daar een bijdrage aan zou kunnen leveren". Het doet vermoeden dat er in de 'principiële democratie' die Staal voor ogen staat toch niet voor iederéén een gelijkwaardig plaatsje zal zijn weggelegd.

Is dit alles marginaal geneuzel van marginale kunstenaars? Dat valt te bezien. Een paar muisklikken leren dat de Nederlandse organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek in september aan Staal subsidie toekende voor een onderzoek naar 'Kunst en propaganda in de 21ste eeuw'. En dat het collectief Wunderbaum van het Fonds Podiumkunsten in augustus een subsidie ontving van 972.000 euro. Wij dienen deze kunstenaars blijkbaar bloedserieus te nemen.

Intussen moet ik almaar denken aan een gedicht van wijlen Willem Wilmink ('Ben Ali Libi'). Daarin voert hij 'een schreeuwer' ten tonele die 'een alternatief voor de democratie' aanprijst. De dichter houdt zijn hart vast voor het 'paradijs' dat zulke lieden beloven.

Ik doe dat ook.

Want ja, er mankeert onnoemelijk veel aan de reëel bestaande democratie. Het gesukkel aan het Binnenhof, het gemodder in Brussel, de hysterie van de media - het verdient gedurige en hinderlijke kritiek.

Maar gebrekkig functioneren, geachte kunstenaars, hoort bij een liberale democratie. Voor een staatsbestel waarin alles gladjes verloopt, niemand klaagt, en alle neuzen dezelfde kant op wijzen, bestaat een andere term. Een ander d-woord.



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie